Özellik	Değer
tags	sendrom
ad-tr	Dehidratasyon
ad-en	Dehydration
omim	-
gen	-
lokus	-
kalitim	-
insidans	Çoğunlukla gastroenteritin neden olduğu dehidratasyon çocuklarda yaygın bir sorundur (Nelson, Bölüm 70)
tus-onceligi	yüksek
guncelleme	2026-09-27
kaynaklar	Nelson - Bölüm 6 Sıvı ve Elektrolit Bozuklukları

Dehidratasyon

“Çoğunlukla gastroenteritin neden olduğu dehidratasyon, çocuklarda yaygın bir sorundur. Çoğu vaka oral rehidratasyon sıvıları ile tedavi edilebilir.” (Nelson - Bölüm 6 Sıvı ve Elektrolit Bozuklukları, Bölüm 70 · Larry A. Greenbaum)

💡 TUS ipucu — iki soru“Dehidratasyonu olan çocuğun tedavisindeki ilk adım hem durumun aciliyetini hem de rehidratasyon için gerekli sıvı miktarını belirlemek için dehidratasyon derecesinin değerlendirilmesidir.”

Ne kadar? → hafif / orta / şiddetli (Tablo 70.1)

Hangi tip? → izotonik / hiponatremik / hipernatremik

“Hafif ila orta derecede hipernatremik dehidratasyonu olan çocuklar bile oral rehidratasyona yönetilebilir.”

Dehidratasyonun klinik değerlendirilmesi (Tablo 70.1)

Derece	Bebek / daha büyük çocuk-yetişkin	Bulgular
Hafif	%<5 / %<3	“Normal veya artmış nabız; azalmış idrar çıkışı; susuz; normal fizik muayene bulguları”
Orta	%5-10 / %3-6	“Taşikardi; idrar çıkışı azalmış veya yok; huzursuz/letarjik; çökük gözler ve fontanel; azalmış gözyaşı; kuru mukozalar; deri elastisitesinde hafif azalma (deri turgoru); kapiller geri dolum süresi (>1.5 sn); soğuk ve soluk”
Şiddetli	%>10 / %>6	“Periferik nabızlar hızlı ve zayıf veya yok; azalmış kan basıncı; idrar çıkışı yok; ileri derecede çökük gözler ve fontanel; gözyaşı yok; ileri derecede kuru mukozalar; deri elastisitesinde ciddi azalma (zayıf deri turgoru); kapiller geri dolum çok uzamış (>3 saniye); ekstremiteler soğuk ve alacalı; gevşek, bilinç bulanıklığı”

⚠️ Klinik derecelendirme tahmindir“Dehidratasyonun klinik derecelendirilmesi sadece bir tahmindir; bu nedenle hasta tedavi sırasında sürekli olarak yeniden değerlendirilmelidir.”

“Dehidratasyon derecesi hipernatremik dehidratasyonda göz ardı edilir, çünkü suyun intraselüler alana (İSA) ekstraselüler alana (ESA) hareketi damar içi hacmin korunmasına yardımcı olur.”

Semptom ve Bulgular

“Hafif dehidratasyonu olan bebeğin (vücut ağırlığının %3-5’i) hafif klinik belirtisi veya semptomları vardır. Bebek susamış olabilir; dikkatli bir anne-baba idrar çıkışında bir azalma fark edebilir.”
“Orta derecede dehidratasyonu olan bebeğin tipik fiziksel belirtileri ve semptomları vardır. Artmış kalp atış hızı ve azalmış idrar çıkışı intravasküler hacmin azaldığını gösterir. Bu hastanın oldukça hızlı bir müdahaleye ihtiyacı vardır.”
“Şiddetli dehidratasyonu olan bebek çok hasta görünür. Kan basıncındaki azalma, hayati organların perfüzyonunun yetersiz olduğunu gösterir. Acil ve agresif müdahale gereklidir.”
Fizik muayene:“Çocuğun gözlerinde bayağınlık varlığı açısından değerlendirilmesinde anne-babalar yardımcı olabilir, çünkü bu bulgu belirsiz olabilir. Karın veya toraks duvarını derinizi sıkıştırmak ve hafif bükmek, derideki hamur kıvamı varlığını (turgor, elastikiyet) tespit eder.”
“Hamur kıvamındaki deri hızla normale dönmektense sıkışmış bir pozisyonda kalır.”
“Prematüre Bebek veya ciddi malnütrisyonu olan çocuklarda bu belirtiyi uygun bir şekilde değerlendirmek zordur.”
“Sempatik sinir sisteminin aktivasyonu, intravasküler hacim tükenmesi olan çocuklarda taşikardiye neden olur; terleme de olabilir.”
“Kan basıncındaki postüral değişiklikler, dehidratasyonu olan çocuklarda tedaviye yanıtı değerlendirmek ve yönlendirmek için genellikle yararlıdır.”
“Dehidratasyonu olan çocuklarda dışkı ile bikarbonat kayıplarından veya şoka bağlı laktik asidozdan dolayı metabolik asidoza ikincil olarak takipne mevcut olabilir.”

Etiyolojiye göre tipi tahmin etme

“Öykü genellikle etiyolojisini gösterir ve hastanın normal sodyum konsantrasyonu (izotonik dehidratasyon), hiponatremik dehidratasyon veya hipernatremik dehidratasyona sahip olup olmayacağını tahmin ettirebilir.”
“Yetersiz anne sütünün alınmadan kaynaklanan dehidrate çocuklarda hipernatremik dehidratasyona sahiptir.”