Malabsorpsiyon Bozukluklarına Yaklaşım

“Tüm malabsorpsiyon bozuklukları, diyetle alınan besinlerin bir veya daha fazlasının emiliminde azalma ile ilişkilidir.” (Nelson - Bölüm 17 Sindirim Sistemi, Bölüm 364)

Temel ayrım

ℹ️ İki mekanizma“Malabsorpsiyon, bağırsak lümenindeki sindirimdeki bir problemden veya bağırsak mukozadan emiliminin bozukluğundan kaynaklanabilir.”“Malabsorpsiyon bozuklukları, birden fazla besin maddesinin malabsorpsiyonuna yol açan yaygın mukoza kusuru (Tablo 364.1) veya belirli besin maddelerinin (karbonhidrat, yağ, protein, vitaminler, mineraller ve eser elementler) malabsorpsiyonu ile sonuçlanan mukozal anormallikler olarak sınıflandırılabilir” (Tablo 364.2). “Hemen hemen tüm malabsorpsiyon bozukluklarına, emilimi daha da kötüleştiren Kronik İshal eşlik eder.”

Klinik Bulgular

• “Hastalığın belirtileri emilemeyen besinin miktarına ve tipine bağlıdır.”
• “Yaygın görülen bulgular, özellikle de malabsorpsiyonu olan bebeklerde, ishal, karın şişliği, kilo alamama veya kilo alma hızında azalmadır.”
• “Fiziksel bulgular batın distansiyonu, kas atrofisi, deri altı yağ dokusunun incelmesi ve daha sonra gelişen deri kıvrımlarında gevşekliktir” (Şekil 364.1).
• Neden bebekte daha ağır?“Süt çocuklarında enerji deposunun az olması, büyüme için gereken kalori ihtiyacının yüksek olması nedeniyle malabsorpsiyonun sonuçları daha ağırdır.”
• “Daha büyük çocuklarda yetersiz beslenme, geç tanı alan çölyak hastalarında görüldüğü gibi, Büyüme Geriliği yol açabilir. Boy uzaması yavaşlar; uzun dönem yetersiz beslenme ölümle sonuçlanabilir.”

İpucu veren özel bulgular

• İştah paradoksu:“Emilim bozukluğu olan çocukların çoğunun dışkı ile kaybedilen protein ve enerjiyi telafi etmeye çalıştığı için iştahı iyidir.”“Ekzokrin pankreas yetmezliğinde, alınan protein ve enerjinin dışkı ile %40’a kadar olan kaybı, artan iştahla telafi edildiği sürece yetersiz beslenmeye yol açmaz.”
• “Villöz atrofi veya enflamasyon ile ilişkili durumlarda (çölyak hastalığı, postenfeksiyöz enteropati) dışkıdan kaybedilen protein ve enerji kaybı genellikle hafiftir. Ancak hastalıkla ilişkili anoreksi ve gıda alımının azalması malnütrisyona sonuçlanır.”
• Beslenme durumu:“Uzun süreli kalsiyum ve D vitamini eksikliği; kemik mineral yoğunluğunun azalmasına, metabolik kemik hastalıklarına (genellikle oral vitamin D tedavisine dirençlidir) sebep olarak kemik kırığı riskini arttırır.”“Altta yatan mekanizmadan bağımsız olarak K vitamini malabsorpsiyonu, koagülopatiye neden olabilir.”
• “Şiddetli protein kaybettiren enteropati çoğu zaman malabsorpsiyon sendromları ile ilişkilidir (çölyak hastalığı, konjenital glikozilasyon bozukluğu, İntestinal Lenfanjiektazi). Hipoalbüminemi ve ödeme neden olur.”
• “Diğer besin eksiklikleri arasında demir eksikliği mikrositer anemi ve düşük retikülosit sayımına, özellikle ince bağırsağın proksimalinde mukozal atrofiye yol açan sebepler folat eksikliğine, yağ emiliminin bozulması serum A ve E vitamin düzeylerinin düşmesine yol açar.”

Dışkının özellikleri

💡 Dışkıdan tanıya“İshalin özellikleri tanı koymak için yararlı olabilir:”“patlayıcı sulu ishal karbonhidrat malabsorpsiyonu gösterir”“gevşek, hacimli dışkı çölyak hastalığı ile ilişkili olabilir”“macuna benzeyen ve sarımsı dışkı ekzokrin pankreatik yetmezliği düşündürmektedir”“Dışkı rengi genellikle tanıya yardımcı olmaz.”“Sindirilmemiş ‘bezelye ve havuç’ bulunan yeşil dışkı, oyun çocuğu döneminde hızlı bağırsak geçişini gösterir. Bu durum kendiliğinden düzelir, büyüme geriliğine yol açmaz.”