MCAD Eksikliği

“Orta zincirli açil-KoA dehidrogenaz (MCAD) eksikliği en sık görülen yağ asidi oksidasyon bozukluğudur” (Nelson - Bölüm 10 Metabolik Hastalıklar, Bölüm 104.1).

Genetik

• “Hastalık güçlü bir kurucu etkisi gösterir; çoğu hasta Kuzeybatı Avrupa kökenlidir ve bu hastaların büyük bir kısmında, cDNA’nın 985. pozisyonunda A-G değişimi sonucu 329. rezidüde lizin yerine glutamik asidin geçtiği tek bir ortak homozigot MCAD yanlış anlamlı mutasyonu görülür” (A985G).
• “Yenidoğan taraması ile tanı konan bebeklerde ikinci sıklıktaki varyant olan T199C tespit edilmiştir. İlginç olarak bu allel bugüne kadar semptomatik MCAD hastalarında görülmemiştir ki muhtemelen bu mutasyon daha hafiftir.”

Klinik Bulgular

• “Daha önce tanı almamış etkilenmiş bireyler genellikle yaşamlarının ilk üç ayı ile beş yılı arasında, uzamış açlıkla (>12-16 saat) tetiklenmiş akut hastalık atakları ile başvururlar.”
• “Belirti ve bulgular arasında hızla koma ya da nöbet ve kardiyopulmoner kollapsa ilerleyen kusma ve letarji bulunur. Ani beklenmedik bebek ölümü gelişebilir.”
• “Karaciğerde yağ birikimine bağlı hafif büyüme olabilir.”
• “Ataklar muhtemelen bebekler erken dönemlerde daha sık beslendikleri için yaşamın ilk birkaç ayından önce nadirdir.” Daha büyük bebekler gece boyunca aç kalmaya başladıklarında veya araya giren çocukluk çağı hastalıkları sırasında risk artar.
• “Emzirilmeye başlanan ya da kasıtsız olarak aç bırakılmış yenidoğanlarda yaşamın ilk gününde Hipoglisemili Bebek ve Çocuğa Yaklaşımyle bulgu verdiği bildirilmiştir.”
• “Seyrek olarak öncesinde sağlıklı olan genç ve yetişkin bireylerde MCAD tanısı konulmuştur.” Bebeklik döneminde asemptomatik olsalar bile yeterli açlığa maruz kaldıklarında risk altındadırlar.

⚠️ Tarama öncesi dönemde ölüm oranı“Rutin Yenidoğan Metabolik Taraması testlerinden önce MCAD eksikliği olan hastaların yaklaşık %25’inde ilk atakta ölüm gerçekleşiyordu ya da beyinde ciddi zedelenme meydana geliyordu.” Günümüzde çoğu hasta kuru kanda açilkarnitin taraması ile yenidoğan döneminde tanı alıyor (Nelson - Bölüm 10 Metabolik Hastalıklar).

Laboratuvar

• HipoKetotik Hipoglisemi:“Akut ataklar sırasında hipoglisemi genellikle vardır. Plazma ve idrar keton düzeyleri uygunsuz olarak düşüktür. Hipoketonemi nedeniyle, hipoglisemisi olan çoğu çocukta beklenen Metabolik Asidoz ya yoktur ya da çok azdır.”
• “Karaciğer enzimlerinde (alanin transaminaz, aspartat transaminaz) artış, kan amonyak düzeyinde yükseklik ve uzamış protrombin ve parsiyel tromboplastin zamanı” bulunur.
• “Akut hastalık döneminde alınan karaciğer biyopsi örneğinin incelenmesinde trigliserit birikimine bağlı makroveziküler ve mikroveziküler steatoz görülür.”
• İdrar: uygunsuz düşük ketonlar ve dikarboksilik asitler (adipik, suberik, sebasik asit).
• İkincil karnitin eksikliği:“Plazma ve doku total karnitin düzeyleri normalin %25-50’sine düşmüştür ve toplam esterifiye karnitin oranı artmıştır.”