Eşanlamlılar: Ailesel Soğuk Otoenflamatuvar Sendrom, CAPS, CINCA, NLRP3 İlişkili Otoenflamatuvar Hastalık, NOMID
Kategori: Romatoloji · Tür: hastalık
Özet
NLRP3 fonksiyon kazanımı otozomal dominant mutasyonuna bağlı otoenflamatuvar hastalıktır; hafif FCAS, MWS ve ağır NOMID/CINCA spektrumu gösterir. Erken bebeklikte kaşıntısız ürtiker benzeri döküntü (FCAS’ta soğukla 1-3 saatte), tekrarlayan ateş (NOMID’de her gün), poliartralji (el, diz, ayak bileği), konjonktivit ve gözde kızarıklık görülür. MWS’de ilerleyici Sensörinöral İşitme Kaybı ve yaklaşık %30 AA amiloidoz gelişir. NOMID’de sensörinöral işitme kaybı, dizlerde epifiz aşırı büyümesi ve eklem deformitesi, kronik Akut Viral Menenjit, kafa içi basınç artışı ve optik disk ödemi, görme bozukluğu, dismorfizm ve zihinsel gerilik eklenir. Eurofever/PRINTO ölçütleri: ürtikeryal döküntü, kırmızı göz veya sensörinöral işitme kaybından biri ve patojenik NLRP3 varyantı (belirsiz varyantta en az 2 bulgu). Tedavi IL-1 blokajıdır (anakinra, rilonacept, kanakinumab). Soğuk kontakt ürtikeri ayırıcı tanıdadır.
Bölümlerdeki özetler
- NLRP3 fonksiyon kazanımı OD mutasyonu; FCAS (hafif), MWS, NOMID/CINCA (ağır) spektrumu. Kaşıntısız ürtikeryal döküntü ve ateş; tedavi IL-1 blokajı (anakinra, rilonacept, kanakinumab). (İmmünoloji › Otoenflamatuvar Hastalıklarda İmmün Sistem Kusurları; s.1496, s.1497)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- CAPS, OD kalıtılan periyodik ateş sendromlarıdır; hafiften şiddetliye FCAS1, Muckle-Wells Sendromu (MWS) ve NOMID (CINCA) (s.1491, s.1496, s.3534, s.3537)
- Üçü aynı gendeki mutasyonların klinik şiddet varyantlarıdır; PRINTO 2018’de ‘NLRP3 ilişkili otoenflamatuvar hastalıklar (NLRP3-AID)’ adlandırması ve hafif/orta/ağır sınıflamayı önermiştir (s.1496)
Etiyoloji ve patogenez
- Kriyopirini kodlayan NLRP3 (eski adıyla CIAS1) mutasyonlarıyla oluşur; somatik NLRP3 mozaizmli semptomatik olgular bildirilmiştir (s.1496)
- NLRP3 miyeloid hücrelerde yoğun eksprese edilen PYRIN domain içeren inflamazom bileşenidir; DAMP ve PAMP’a yanıt olarak pro-IL-1β’yi aktive eder; fonksiyon kazanımı mutasyonları inflamazom aktivasyonunu kolaylaştırır (s.1496, s.3537)
- NLRP3 inflamazomu bakteriyel yapılar, soğuk, hücre dışına potasyum çıkışı, mitokondriyal reaktif oksijen radikalleri, kalsiyum pirofosfat, kolesterol ve ürik asit kristallerinin hücre zarını bozması ve amiloid beta gibi peptid birikimiyle de aktive olur (s.3537)
Klinik bulgular ve seyir
- Tekrarlayan ateş ve erken bebeklikte başlayan kaşıntısız ürtiker benzeri döküntü ile karakterizedir; kaşıntısızlık tanıda ipucudur; bazen ödemli papül/plak görülür; el, diz, ayak bileğinde poliartralji, atakta konjonktivit olabilir (s.1496, s.3534)
- FCAS: ataklar soğuğa maruziyetten 1-3 saat sonra başlar, genellikle 24 saatte düzelir; AA amiloidozu nadirdir (s.1496)
- MWS: ateşli ataklar soğukla ilişkili değildir, ürtiker benzeri döküntü vardır; çoğunda ilerleyici Sensörinöral İşitme Kaybı; tedavisiz hastaların yaklaşık %30’unda AA amiloidoz (s.1496)
- NOMID: yenidoğanda yaygın ürtikeryal döküntü, her gün ateş, dismorfik özellikler; uzun kemik epifizlerinin aşırı büyümesine bağlı eklem deformiteleri (özellikle diz); kronik aseptik Menenjit, kafa içi basınç artışı, optik disk ödemi, görme bozukluğu, ilerleyici Sensörinöral İşitme Kaybı, zihinsel engellilik (s.1496,1497)