Eşanlamlılar: Konjenital Toxoplasma gondii Enfeksiyonu, Oküler Toksoplazmozis, Toksoplazma Koryoretiniti
Kategori: Enfeksiyon Hastalıkları · Tür: hastalık
Özet
Toxoplasma gondii’nin gebelikte primer enfeksiyon sırasında transplasental geçişiyle gelişir; 10.000 canlı doğumda 1-10 görülür ve ikinci en sık TORCH enfeksiyonudur. Gebelik ilerledikçe geçiş riski artar ancak klinik ağırlık azalır; çoğu bebek doğumda asemptomatiktir. Klasik triad koryoretinit, hidrosefali ve intrakraniyal (periventriküler, bazal ganglion) kalsifikasyondur ve olguların yaklaşık %10’unda görülür; konvülziyon, katarakt, optik atrofi, Mikroftalmi, Konjenital Glokom, şaşılık, hepatosplenomegali, sarılık, Trombositopeni, döküntü ve BOS pleositozu eşlik edebilir. Koryoretinit genellikle bilateraldir, makula tutulumu sıktır ve eski skar komşuluğunda nüksedebilir; çocuklarda görme kaybının en sık enfeksiyöz nedenidir ve geç dönemde bulanık görme, skotom, fotofobi ve göz ağrısı yapar. Tanı IgM pozitifliği, 12 aydan uzun süren IgG pozitifliği, BOS PCR ve altın standart Sabin-Feldman testiyle konur; IgG ve IgM negatifliği tanıyı dışlar. Tedavi pirimetamin, sülfadiazin ve folinik asit (lökovorin) ile 12 aydır; oküler hastalıkta klindamisin ve steroid de kullanılır.
Bölümlerdeki özetler
- Toxoplasma gondii’nin transplasental geçişiyle gelişir; çoğu doğumda asemptomatiktir. Klasik triad (koryoretinit, hidrosefali, intrakraniyal kalsifikasyon) vakaların %10’unda görülür. Tedavi pirimetamin, sülfadiazin ve folinik asittir. (Yenidoğan › Yenidoğan Döneminde Torhc-s Enfeksiyonları; s.975, s.976, s.977)
- T. gondii’nin gebelikte primer enfeksiyon sırasında transplasental geçişiyle oluşur; ağırlığı bulaşma haftasına bağlıdır, çoğu bebek asemptomatiktir. Tanı seroloji (IgM, IgG) ve BOS PCR ile konur; tedavi pirimetamin, sülfadiazin ve lökovorin ile 12 aydır. (Enfeksiyon › Konjenital Toksoplazmoz; s.1323, s.1324, s.1325)
- İkinci en sık TORCH; gebelik ilerledikçe risk artar ancak klinik ağırlık azalır. (Radyoloji › Pedıatrık Nöroradyolojı Ve Baş-boyun Radyolojısı; s.4676)
- Çocuklarda görme kaybının en sık enfeksiyöz nedeni; T. gondii; fokal nekrotizan koryoretinit, vitritis ve vaskülit; nükslerde eski skar komşuluğu; konjenitalde koryoretinit, serebral kalsifikasyon, konvülziyon (3K); pirimetamin, sulfadiazin, klindamisin vb. ve steroid. (Göz Hastalıkları › Üveitler; s.4939, s.4940)
- Enfekte anneden transplasental bulaşan enfeksiyon; 10.000 canlı doğumda 1-10. (Göz Hastalıkları › Sistemik Hastalıklarda Göz Tutulumu; s.4988)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- TORCH akronimi (Toksoplazma, Others (sifiliz, parvovirüs B19, varisella/VZV, Zika, enterovirüs), Rubella, CMV, HSV) 1971’de Nahmias tarafından benzer klinikli bu enfeksiyonlar için kullanıldı; HIV, enterovirüs, zikavirüs de gruba eklenmesi gündemde (s.975, s.1323)
- Konjenital toksoplazmozis: intrasellüler parazit Toxoplasma gondii’nin transplasental maternofetal geçişiyle oluşan paraziter enfeksiyon; şiddet bulaşma sırasındaki gebelik haftasına bağlı; ana konak kedi ve kedigiller, insan ara konaktır, dokuda takizoit ve bradizoit kistleri bulunur (s.975–976, s.1323)
Epidemiyoloji
- Ülkemizde Toksoplazmozis sıklığı bölgeler arası farklı olup %30-60 bildirilmiştir (s.976)
- Dünyada ~1 milyar kişi T. gondii ile enfekte; en yüksek oranlar Avrupa, Orta Amerika, Brezilya, Orta Afrika; prevalans 1/1000-1/10.000 canlı doğum (s.1323); başka bölümde insidans 10.000 canlı doğumda 1-10 (s.4988)
- ABD 1989-1994: seronegatif gebelerde primer enfeksiyon insidansı %0,27, bulaşma oranı %33; yılda ~3500 enfekte çocuk; tahmini insidans: Fransa 6/1000, Polonya 2/1000, Kolombiya 7-10/1000, Slovenya 3/1000 doğum; dünyada azalıyor (s.1323)
- Doğurganlık çağında yıllık serokonversiyon %0,8; transplasental bulaşma riski 3. trimesterde en yüksek (s.1323)