Eşanlamlılar: Herpes Labialis, HSV Enfeksiyonu
Kategori: Dermatoloji / Enfeksiyon Hastalıkları · Tür: hastalık
Özet
HSV-1 ve HSV-2 zarflı DNA virüsleridir; HSV-1 çoğunlukla perioral, HSV-2 anogenital lezyonlardan sorumludur. Virüs duyusal gangliyonda yaşam boyu latent kalır ve tetikleyicilerle reaktive olur; primer enfeksiyon ve rekürrenslerle seyreder. Lezyon öncesi prodromal evrede ilgili alanda ağrı, yanma, batma ve parestezi olur; ateş, halsizlik ve yaygın ağrı primer enfeksiyonda görülür, rekürrenste beklenmez. Eritemli zeminde grube, ağrılı, 1-2 mm veziküller oluşur; oral ve genital bölgede hızla açılıp ülsere olur. Primer enfeksiyonda Lenfadenopati (genitalde inguinal) eşlik eder; genital herpeste dizüri, şiddetli ağrı, eroziv Balanit, vulvovajinit ve servisit görülür, genital lezyonlu kadınların yaklaşık %10’unda Akut Viral Menenjit gelişir. Çocukta Cinsel İstismar akla getirilmelidir. Tanıda lezyon tabanından alınan örnekte PCR/NAAT altın standarttır (duyarlılık yaklaşık %98, özgüllük %100) ve HSV 1/2 ayrımı yapar; viral kültür, direkt floresan, serolojide HSV IgG/IgM kullanılabilir. Tzanck yaymasında multinükleer dev hücreler yalnızca pozitifse anlamlıdır, duyarlılığı düşüktür; histopatolojide akantoliz, balonsu dejenerasyon ve eozinofilik intranükleer inklüzyon cisimciği görülür. Tedavide topikal veya sistemik asiklovir, valasiklovir, famsiklovir kullanılır, tam kür sağlanamaz. Ayırıcı tanıda aftöz Stomatit, Behçet hastalığı, El Ayak Ağız Hastalığı, eritema multiforme, fiks ilaç reaksiyonu, herpanjina, lenfogranüloma venereum, Pemfigus Vulgaris, sifilitik şankr ve Stevens-Johnson sendromu yer alır.
Bölümlerdeki özetler
- HSV-1 ve HSV-2 zarflı DNA virüsleridir; HSV-1 çoğunlukla perioral, HSV-2 anogenital lezyonlardan sorumludur. Virüs duyusal gangliyonda yaşam boyu latent kalır ve tetikleyicilerle reaktive olur. Tanıda altın standart PCR’dır; tedavide topikal/sistemik asiklovir kullanılır, tam kür sağlanamaz. (Dermatoloji › Derinin Viral Hastalıkları; s.4463, s.4464, s.4465)
- HSV tip 1 ve 2’nin neden olduğu, primer enfeksiyon ve rekürrenslerle seyreden vezikülöz enfeksiyon; çocukta cinsel istismar akla getirilmelidir. Tanı PCR/NAAT; asiklovir, valasiklovir, famsiklovir. (Jinekoloji › Çocuklarda Vulvovajinitler; s.5363, s.5364)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- HSV-1 ve HSV-2 herpesviridae ailesinden zarflı DNA virüsleridir; HSV-1 sıklıkla perioral, HSV-2 daha çok anogenital lezyonlardan sorumludur (s.4463)
- Herpes sözcüğü sürünerek ilerleme anlamında, HSV yayılma biçiminden gelir (s.4463)
- Konak-virüs ilişkisi 4 şekildedir: primer enfeksiyon (ilgili tipe antikor yok), primer olmayan başlangıç enfeksiyonu (diğer tipe antikor var), duyusal gangliyonda latens (yaşam boyu, lezyon ve bulaştırıcılık yok), reaktivasyon (lezyonlu veya asemptomatik saçılım) (s.4463)
Epidemiyoloji
- Dünyada en sık enfeksiyonlardandır; <10 yaş herpetik enfeksiyonlu çocukların ~%90’ında HSV-1 saptanır (s.4463)
- Prevalans cinsel aktivite yaşıyla uyumlu olarak pubertede artar; oral-anogenital temas nedeniyle genital HSV-1 artmıştır, ABD/Kanada/İngiltere’de lise çağında genital herpesten çoğunlukla HSV-1 sorumludur (s.4463)
Etiyoloji ve patogenez
- HSV-1/2 tükürük ve enfekte salgılarla direkt temasla bulaşır; hijyen ve deri bütünlüğü bulaşı zorlaştırır, cinsel temasta nemli ortam ve kısmi bütünlük bozukluğu kolaylaştırır; Zarflı DNA virüsü HSV-1 ve HSV-2; doğumda genital enfeksiyonlu annenin sekresyonlarıyla, aktif lezyonla temas veya otoinokülasyonla bulaşır (s.4463, s.5363)
- Virüs immün sistemden kaçabilir; immünsüpresyonda viremiyle iç organlar tutulabilir (s.4463)
- Epitel hasarından giren virüs deride lezyon yapar, viral DNA nöral akson boyunca retrograt medulla spinalise ilerleyip duyusal gangliyonda yaşam boyu kalır; UV, ateş, menstruasyon, stres, doku hasarı, immünsüpresyonla reaktive olup anterograt göçle lokal rekürren lezyon yapar (s.4463)