Galaktozemi

“Galaktozemi, kanda galaktoz düzeyinin artışı anlamına gelir ve galaktoz metabolizmasının üç farklı hastalığına bağlı olarak ortaya çıkar: galaktoz-1-fosfat üridil transferaz, galaktokinaz ve üridin difosfat galaktoz-4-epimeraz. Galaktozemi terimi bu hastalıklardan herhangi biri için uygun olsa da genellikle transferaz eksikliğini belirtir” (Nelson - Bölüm 10 Metabolik Hastalıklar, Bölüm 105.2).

Klasik galaktozemi — transferaz eksikliği

Epidemiyoloji ve genetik

• “Klasik galaktozemi, belirtileri genellikle yaşamın ilk haftasının ikinci yarısına doğru başlayan ciddi bir hastalıktır. İnsidansının 60 bin canlı doğumda bir olduğu öngörülmektedir.”
• “Amerika Birleşik Devletleri’ndeki yenidoğan taramasına göre, hastalığın sıklığı yaklaşık 47 bin canlı doğumda birdir.”
• Duarte varyantı:“Tek bir amino asit değişikliği (p.N314D) olan Duarte varyantında eritrosit enzim aktivitesi azalmıştır (normalin %50’si), ancak bunun genellikle klinik önemi yoktur. Genel toplumda %12 taşıyıcılık sıklığıyla en yaygın varyanttır.”
• Irk farkı:“Siyahlarda alellerin %62’si, daha hafif bir hastalık seyrinden sorumlu p.S135L varyantıdır. Beyaz toplumlarda alellerin %70’i, ağır hastalık ile ilişkili, yanlış anlamlı p.Q188R ve p.K285N varyantlarıdır.”

Patogenez

“Yenidoğan bebek, eşit miktarda glukoz ve galaktozdan oluşan bol miktarda laktoz alır (anne sütü ve kimi mamalarda %40’a kadar). Transferazın yokluğunda bebeğin metabolize edemediği galaktoz-1-fosfat birikerek böbrek, karaciğer ve beyin hasarına yol açar. Bu hasar, etkilenmiş fetuslarda heterozigot annenin diyetinden transplasental yolla gelen ya da fetusun endojen ürettiği galaktoz nedeniyle prenatal dönemde başlayabilir.”

Klinik Bulgular

• “Doğumdan sonraki ilk birkaç gün ya da hafta içerisinde aşağıdaki özelliklerden herhangi birini gösteren yenidoğan ya da küçük bebeklerde düşünülmelidir: sarılık, hepatomegali, kusma, Hipoglisemili Bebek ve Çocuğa Yaklaşım, nöbetler, letarji, huzursuzluk, beslenme güçlüğü, yetersiz kilo alımı ya da doğum kilosuna ulaşamama ve amino-asidüri.”
• “Tedavi almayan çocuklarda nükleer Katarakt, vitreus kanaması, karaciğer yetmezliği, siroz, asit, Splenomegali ya da Zihinsel Yetersizlik görülür.”

⚠️ E. coli sepsisi“Galaktozemi hastalarında Escherichia coli Enfeksiyonları ile Yenidoğan Enfeksiyonlarının Epidemiyolojisi riski artmıştır; Sepsis ve Septik Şok sıklıkla galaktozemi tanısı konmasından önce başlar.”“Sekonder Baş Ağrıları oluşabilir ve fontanel bombeleşmesine yol açabilir.”

• “Laktozun diyetten tamamen çıkarılması akut belirtilerin düzelmesini sağlar. Tedavi edilmez ise günler içinde karaciğer ve böbrek yetmezliği ve sepsisten ölüm gerçekleşir.”
• Kısmi transferaz eksikliği:“genellikle asemptomatiktir.”
• Karaciğer histolojisi:“yağlı infiltrasyon, psödoasiner transformasyon ve nihayetinde makronodüler siroz.”

Tanı

• “Galaktozeminin öntanısı, hasta anne sütü, inek sütü ya da laktoz içeren herhangi bir başka formula mama almakta iken toplanan birden fazla idrar örneğinde redüktan maddenin gösterilmesi ile konur.”“İdrar çubuğu testleri, glukoz için özgün olmaları ve galaktoz ile tepkimeye girmeyen glukoz oksidaza dayanmaları nedeniyle negatiftir.”