Karşılaştırılan: Krup · Spazmodik Krup · Bakteriyel Trakeit · Epiglottit · Yabancı Cisim Aspirasyonu · Başlık: Göğüs Hastalıkları
Stridorlu çocukta akla gelen bu tablolar ortak olarak akut üst hava yolu tıkanıklığı ile başvurur: İnspiratuar Stridor, Öksürük, Ses Kısıklığı ve Nefes Darlığı hepsinde görülebilir. En sık neden viral krup olup genellikle kendini sınırlar; Epiglottit ve bakteriyel trakeit ise toksik görünüm ve yüksek ateşle seyreden, acil hava yolu güvencesi gerektiren bakteriyel tablolardır. Ana ayırt edici noktalar; ateşin derecesi ve toksisite, havlar tarzda öksürüğün varlığı, salya akması ve tripod duruşu, kortikosteroid ve nebülize epinefrine yanıt ile ani boğulma öyküsüdür.
| Özellik | Krup | Spazmodik Krup | Bakteriyel Trakeit | Epiglottit | Yabancı Cisim Aspirasyonu |
|---|---|---|---|---|---|
| Etiyoloji ve mekanizma | Viral laringotrakeobronşit; en sık parainfluenza (tip 1); subglottik daralma | Alerji, psikolojik faktörler, viral enfeksiyon ve gastroözofageal reflü rol oynayabilir | Trakea yumuşak dokularının invaziv, eksüdatif bakteriyel enfeksiyonu; çoğunlukla viral krup zemininde; en sık S. aureus | Epiglot ve supraglottik yapıların enfeksiyonu; aşılanmamışlarda Hib en önemli etken, A, B, C, G grubu streptokoklar | Çoğunlukla organik (kuruyemiş) cisim; en sık sağ ana bronş; ~%90 radyolüsen; çek-valv obstrüksiyon |
| Tipik yaş | 6 ay-4 yaş (pik 18-24 ay); sonbaharda sık | 6 ay-3 yaş | 6 ay-8 yaş (ilk 6 yılda sık); sonbahar ve kış | Hib aşısı öncesi küçük çocuklar; aşılanmamışlar | 1-3 yaş, erkeklerde sık |
| Başlangıç ve seyir | Korizal prodrom ve düşük ateşin ardından geceleri ani başlar; genellikle kendini sınırlar | Gece aniden, ateşsiz; aynı gece veya sonraki 3-4 gece tekrarlayabilir | Başlangıçta hafif ateş, sonra yüksek ateş ve hızlı kötüleşme | Ani yüksek ateş (38.8-40.0°C), hızlı ilerleyen yaşamı tehdit edici obstrüksiyon | Ani boğulma/öksürük atağı, asemptomatik dönem, komplikasyon dönemi; aile boğulma nöbetini unutmuş olabilir |
| Ana semptomlar | Havlar tarzda öksürük, ses kısıklığı, inspiratuar stridor, burun akıntısı | Ani nefes darlığı, öksürük, stridor | Yüksek ateş, prodüktif öksürük (membranöz eksuda), disfaji, odinofaji, stridor | Şiddetli boğaz ağrısı, disfaji, salya akması, yatmak istememe, huzursuzluk | Boğulma nöbeti, ani öksürük, fokal hışıltı, hemoptizi, tekrarlayan pnömoni |
| Ayırt ettirici fizik muayene bulguları | Hafifte eforla, orta-ağırda istirahatte stridor; uzamış inspiratuar faz, çekilme; salya akması epiglottitteki kadar yaygın değil; ağırda sessiz akciğer | Ateş yok; inspiratuar stridor | Toksik görünüm, inspiratuar veya bifazik stridor; salya akması nadir | Toksik görünüm, tripod duruşu, sıcak patates sesi, kiraz kırmızısı ödemli epiglot | Tek taraflı solunum sesi azalması, tek taraflı vizing, lokalize ronküs, deri altı amfizem |
| Laboratuvar | Lökosit düşük, normal veya yüksek | — | Lökositoz veya lökopeni; bant/nötrofil artmış | Hib epiglottitinde kan kültürü ~%70 pozitif | — |
| Görüntüleme ve diğer testler | Grafi yalnızca atipik/ağır/tekrarlayan olguda: subglottik daralma (AP’de ters V, kalem ucu/çan kulesi), hipofarenks genişlemesi | — | Subglottik daralma, trakeal duvar düzensizliği, membranlara bağlı dolum defekti; normal epiglot; altın standart laringoskopi/trakeobronkoskopi (psödomembran, trakeal ülserasyon) | Yan boyun grafisinde başparmak işareti, valleküler hava boşluğunda kayıp, ariepiglottik kıvrım kalınlaşması | Obstrüktif amfizem (~%60), atelektazi, inspiryum-ekspiryum grafide hava hapsi; inspiryum grafilerinin %20-30’u normal; BT; kesin tanı rijid bronkoskopi |
| Tedavi | Kortikosteroid (deksametazon 0,15 mg/kg); ağırda nebülize epinefrin, oksijen, helyum, gerekirse entübasyon | Viral laringotrakeobronşitteki gibi | Hava yolu kontrolü (genelde 3-7 gün entübasyon), 10-14 gün geniş spektrumlu IV antibiyotik; steroid ve epinefrine yanıt zayıf | Hava yolu güvencesi (gerekirse acil entübasyon), IV üçüncü kuşak sefalosporin 7-10 gün; gırtlak muayenesinden kaçınılır | Rijid bronkoskopi ile çıkarma; ciddi bulguda infantta 5 sırt-5 göğüs basısı, çocukta abdominal bası |
| Komplikasyon ve prognoz | Genellikle kendini sınırlar; ağırda dehidratasyon, siyanoz, solunum yetmezliği | Tekrarlayıcı | Yaşamı tehdit eden obstrüksiyon; yoğun bakım gerektirebilir | Tam veya tama yakın tıkanıklıkta siyanoz, ciddi solunum sıkıntısı | Gecikmede atelektazi (~%25), pnömoni, bronşiektazi; üst hava yolu yerleşiminde solunum arresti |