Eşanlamlılar: Akut Miyeloblastik Lösemi, AML

Kategori: Hematoloji-Onkoloji · Tür: hastalık

Özet

Kemik iliğinde miyeloid öncüllerin anormal çoğalması ve farklılaşmasıyla oluşan klonal hematopoetik kök hücre hastalığıdır; çocukluk lösemilerinin yaklaşık %20’sini oluşturur ve yenidoğan ile adölesanda pik yapar. Anemiye bağlı halsizlik, nötropeniye bağlı ateş, Trombositopeni ve koagülasyon bozukluğuna bağlı Peteşi, purpura ve kanama görülür; Lenfadenopati, organomegali ve ekstramedüller tutulumda diş eti hipertrofisi olabilir. Lökositoz sıktır (Hiperlökositoz >100000/mm3 %20 hastada) ve lökostazda baş ağrısı, baş dönmesi görülür; lökopeni de olabilir. Periferik yaymada myeloid blastlar, Auer çubuğu (myeloblastlar için patognomonik) ve lökoeritroblastoz, ayrıca LDH yüksekliği ve tümör lizis sendromuyla uyumlu hiperürisemi saptanır. Tanı kemik iliğinde %20’den fazla myeloid blast ile veya blast oranından bağımsız t(8;21) RUNX1-RUNX1T1 (iyi risk), inv(16)/t(16;16) CBFB-MYH11 (myelomonositik, displastik eozinofiller) ya da t(15;17) varlığıyla konur. MSS tutulumu BOS’ta ≥5 wbc/mm3 ve blast, nörolojik bulgu veya radyolojik infiltrasyonla tanımlanır. Prognozda monozomi 7 ve FLT3-ITD (en sık somatik mutasyon) kötü, tek başına NPM1 iyidir. Tedavi antrasiklin-sitarabin bazlı indüksiyon, konsolidasyon ve seçilmiş hastalarda HSCT’dir. Ayırıcı tanıda akut lenfoblastik lösemi vardır.

Bölümlerdeki özetler

• Kemik iliğinde miyeloid öncüllerin anormal çoğalması ve farklılaşması ile oluşan klonal hematopoetik kök hücre hastalığıdır; çocukluk lösemilerinin yaklaşık %20’si, yenidoğan ve adölesanda pik yapar. Tanı kemik iliğinde %20’den fazla myeloid blast veya t(8;21), inv(16), t(15;17) ile konur; tedavi antrasiklin-sitarabin bazlı indüksiyon, konsolidasyon ve seçilmiş hastalarda HSCT’dir. (Hematoloji-Onkoloji › Akut Myeloid Lösemi Akut Myeloid Lösemi; s.1711, s.1712)

Ayrıntılı bilgi

Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.

Tanım ve sınıflama

• AML kemik iliğinde miyeloid öncül hücrelerin anormal çoğalması ve farklılaşmasıyla oluşan klonal hematopoetik kök hücre hastalığıdır (s.1711)
• Çocukluk lösemilerinin daha az kısmını oluşturur ancak lösemiye bağlı ölümlerin çoğundan sorumludur (s.1711)
• FAB: M0 farklılaşmamış, M1 olgunlaşmasız, M2 granülositik olgunlaşmalı, M3 APL, M3V mikrogranüler APL, M4 miyelomonositer, M4Eo eozinofilik miyelomonositer, M5a monoblastik, M5b monositer, M6 eritrolösemi, M7 megakaryoblastik (s.1714)
• 1995’te AML de novo ve sekonder diye ayrıldı; 2001 WHO’da tekrarlayan genetik anomalili ve miyelodisplazi ilişkili AML; 2016’da revize edildi (s.1714)
• WHO 2016 grupları: tekrarlayan genetik anomalili AML; miyelodisplazi ilişkili değişikliklerle AML; tedavi ilişkili myeloid neoplazmlar; sınıflandırılamayan AML (NOS); Myeloid Sarkom; Down sendromu ilişkili myeloid proliferasyonlar (GAM ve DS-ilişkili miyeloid Lösemi) (s.1715)
• WHO 2016 tekrarlayan anomaliler: t(8;21) RUNX1-RUNX1T1; inv(16)/t(16;16) CBFB-MYH11; APL t(15;17) PML-RARA; t(9;11) MLLT3-KMT2A; t(6;9) DEK-NUP214; inv(3)/t(3;3) GATA2-MECOM; akut megakaryoblastik Lösemi t(1;22) RBM15-MKL1; BCR-ABL1; NPM1 mutasyonlu; biallelik CEBPA mutasyonlu; RUNX1 mutasyonlu (s.1715)
• AML NOS alt tipleri: minimal diferansiyasyon, matürasyonsuz, matürasyonlu, akut miyelomonositik, monoblastik/monositik, eritroid, megakaryoblastik, bazofilik, akut miyelofibrozlu (s.1715)
• Tekrarlayan genetik anomalili AML: dengeli translokasyonlar, daha az sıklıkla sinyal iletim (NRAS, FLT3, KIT) ve tirozin kinaz gen mutasyonları; normal karyotipli NPM1 veya biallelik CEBPA mutasyonlu olgular; çoğu de novo; anomali farklılaşmayı bloke ederken ek moleküler patoloji proliferasyona yol açar (s.1714)
• CBF translokasyonlu AML (t(8;21) ve inv(16)): infant sonrası çocukluk AML’lerinin %30’u; belli derecede granülositik farklılaşma ve sitoplazmada perinükleer somon rengi değişim karakteristiktir (s.1714)
• inv(16)/t(16;16) AML vakaların yaklaşık %8’i; miyelomonositik farklılaşma, bazofilik granüllü displastik eozinofiller (klasik FAB M4Eo) (s.1714)
• AML t(9;11) MLLT3-KMT2A: KMT2A (eski MLL, 11q23.3) transkripsiyon düzenleyici ve kromatin yeniden şekillenmesinde rol oynar; ALL ve AML’de görülür; 70’ten fazla partneri vardır, AML’de en sık MLLT3 (s.1716)