Özellik	Değer
tags	sendrom
ad-tr	Optik nörit (ON)
ad-en	Optic neuritis
omim	-
gen	-
lokus	-
kalitim	Kalıtsal değil
insidans	kaynak gerekli
tus-onceligi	yüksek
guncelleme	2026-09-27
kaynaklar	Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi

Optik Nörit

“Optik nörit (ON) tek veya her iki optik sinirin enflamasyonu olarak tanımlanır. Görme Bozuklukları ile başvurur. İdiopatik olabilir ve diğer sistemik enflamatuar durumlar veya ADEM, MS veya NMOSH gibi SSS’nin enflamatuar durumları ile birlikte görülebilir.” (Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi, Bölüm 618.2)

💡 TUS ipucu — çocuk ↔︎ erişkin farkıÇocukta ON sıklıkla BİLATERAL ve ağır (20/200’den kötü); erişkinde tek taraflı. Bilateral ON → Akut Dissemine Ensefalomiyelit veya Nöromiyelitis Optika Spektrum Hastalıkları düşün; tek taraflı ON → MS.

Epidemiyoloji ve klinik ortaya çıkış

“ON en sık görülen edinilmiş demiyelinizan sendromlardan biridir ve çocukluk çağının tüm demiyelinizan hastalıklarının çeyreğini oluşturur.”

Seyir:“Tipik başvuru şekli saatler veya günler içinde gelişen tek taraflı veya bilateral görme kaybı, anormal renkli görme, görme alanı kaybı ve bazen rölatif aferent pupil defektidir.”
Şiddet:“Çoğu çocukta 20/200’VA veya daha kötü olmak üzere, görme kaybı oldukça şiddetli olabilir.”
Ağrı:“Göz çevresinde ağrı veya göz hareketleri ile ağrı ve bazen baş ağrısı sık görülen bulgularıdır.”
Yaşa göre lateralite:“Bilateral ON küçük çocuklarda daha sık görülür ve sıklıkla öncesindeki bir viral enfeksiyonla ilişkilidir. Tek taraflı ON zamanla bilateral tutuluma ilerleyebilir.”

Papillit ↔︎ retrobulber

“Bazı hastalarda fundoskopik muayenede optik sinir başında şişme (papillit) görülür, ancak diğerlerinde enflamasyon optik sinirin retrobulber kısmındadır ve bu nedenle optik sinir normal olarak görülür.”

⚠️ Klasik hekim aforizması“Optik sinirde solukluk sıklıkla ilk atak sonrası veya tekrarlayan ON sonrası görülür.” — akut dönemde fundus normalse bile ON dışlanmaz (retrobulber nörit).

Tanısal değerlendirme

Test	Bulgu
VEP (görsel uyarılmış potansiyeller)	“VEP’te sıklıkla uzamış latans saptanır. Küçük çocukta VEP karşı taraf akrosiz klinik olarak sessiz olan ON ataklarını da tespit edebilir.”
OCT (optik koherans tomografi)	“retinal sinir lifi tabakası (RNFL) gibi yapısal retinal değişiklikleri saptayabilir ve küçük çocukların takibinde yardımcı olabilir.”
Orbita MRG	“normal olabileceği gibi genellikle T1 ağırlıklı görüntülemelerde kalınlaşmış optik sinirleri, T2 ağırlıklı görüntülemelerde artmış sinyal ile gösterebilir.” · “Bir veya uzun segment ON’nin daha çok antikor ilişkili demiyelinizasyonla ilişkili olabileceği düşünülür.”
BOS OKB	“BOS’ta OKB incelemesi her zaman gerekli değildir ancak bu ve beyin MRG MS riskini tahmin etmede çok yararlıdır.” · “Normal beyin MRG ve OKB negatifliği varlığında MS geliştirme riski oldukça düşüktür.”
Antikor	“Serumda hem AQP4 hem de MOG antikorunun hem de BOS antikorunun çalışılması, gerekirse profilaktik tedavi başlanabilmesi için önerilmektedir.”

Ayırıcı Tanı

“ON’yi taklit edebilen ve ON ile ilişkili olabilen bazı durumlar mevcuttur. Ayrıntılı bir oftalmolojik değerlendirme esastır.”

Durum	Ayırt eden özellik
Sistemik romatolojik hastalıklar	“‣ (SLE), ‣, Behçet Hastalığı”
Enfeksiyöz hastalıklar	“viral hastalık, Lyme hastalığı, ‣, Tüberküloz”
Mitokondriyal hastalıklar	“örn. Leber’in herediter optik nöropatisi” — bilateral ardısıra, kötü iyileşme, erkeklerde daha sık
Vasküler olaylar, toksik, nütrisyonel veya metabolik bozukluklar	“dışlamak için incelemeler yapılması gerekebilir”
Nöromiyelitis Optika Spektrum Hastalıkları	AQP4 antikoru + longitudinal ekstensif TM
Akut Dissemine Ensefalomiyelit	Ensefalopati + polifokal defisit + bilateral ON
Papilödem	Bilateral, görme keskinliği korunmuş, ‣ artışı

Tedavi ve prognoz

📝 Klinik bilgi — yalnızca eğitim amaçlı“Pediatrik ON’de yapılmış herhangi randomize kontrollü çalışma yoktur ancak klinik deneyim ve erişkin çalışmaları üzerine kurulmuş olan standart tedavi, yüksek doz intravenöz steroidlerdir (tipik olarak 20-30 mg/kg/gün metilprednizolon, 3-5 gün, maksimum günlük doz 1000 mg).”“Erişkinde, Optik Nörit Tedavi Çalışması’nda (Optic Neuritis Treatment Trial-ONTT) steroid verilmesinin daha hızlı iyileşme sağladığı” gösterilmiştir.