Wolman Hastalığı ve Kolesterol Ester Depo Hastalığı

“Bu otozomal resesif lizozomal depo hastalıkları, lizozomal asit lipaz (LAL) eksikliği ve çoğu viseral organın histiyosit köpük hücrelerinde kolesterol esterleri ve trigliseritlerin birikmesi sonucu oluşur. LAL geni 10. kromozom üzerinde (10q24-q25) bulunur” (Nelson - Bölüm 10 Metabolik Hastalıklar, Bölüm 104.4).

Wolman hastalığı — ağır form

• “Wolman hastalığı daha şiddetli bir klinik fenotipe sahiptir ve ölümcül bebeklik çağı hastalığıdır.”
• “Klinik belirtiler yaşamın ilk haftalarında belirginleşir ve gelişme geriliği, inatçı kusma, karın şişliği, steatore ve Hepatosplenomegali kapsar” (Tablo 104.15).
• “Genellikle Hiperlipidemiler vardır. Karaciğer işlev bozukluğu ve karaciğerde fibrozis oluşabilir.”
• “Adrenal bezlerde kalsifikasyon hastaların yaklaşık %50’sinde görülür.”
• “Ölüm genellikle yaşamın ilk altı ayında gerçekleşir.”

Kolesterol ester depo hastalığı — hafif form

• “Wolman hastalığından daha az şiddetlidir ve yetişkinliğe kadar tanı konulamayabilir.”
• “Hepatomegali gözlenebilir veya karaciğer işlev bozukluğu olabilir, ancak etkilenen bireyler erken siroz ve ateroskleroz açısından belirgin risk altındadırlar.”
• “Adrenal kalsifikasyon ciddi erken başlangıçlı hastalarda ortaya çıkabilir.”

Tanı

“Tanı ve taşıyıcıların tespiti, periferik lökositlerde veya deri fibroblast kültüründe LAL aktivitesinin ölçümüne dayanır. LAL geninde hastalığa neden olan mutasyonlar tanımlanmıştır. Prenatal tanı, azalmış enzim düzeylerinin ölçülmesiyle veya koryon villus ya da amniyosit kültüründe özgün mutasyonların tespitiyle konulabilir.”

TUS İpuçları

💡 Klasik vakaİlk haftalarda kusma + karın şişliği + steatore + hepatosplenomegali + direkt grafide bilateral adrenal kalsifikasyon → Wolman hastalığı.

💡 Adrenal kalsifikasyon ayırıcı tanısı Yenidoğanda bilateral adrenal kalsifikasyon: Wolman (%50), adrenal kanama sonrası, Nöroblastom (genel bilgi).

İzlem ve Komplikasyonlar

📝 Eğitim amaçlı“Kolesterol sentezini baskılayan farmakolojik ajanlar kolestiramin ve diyet değişikliği ile birlikte hastalarda kullanılmıştır, ancak hiç klinik yararı olmamıştır veya çok az yararlı olmuştur.”

“Sebelipase alfa (Kanuma, Alexion), 2015 yılında FDA tarafından onaylanan bir rekombinant LAL şeklidir. Klinik bir çalışmada, LAL eksikliği olan bebeklerin %67’si 12 aydan daha uzun süre hayatta kalmıştır, buna karşılık, geçmiş zamanda yapılan bir kohortta tedavi edilmeyen bebeklerin hiçbiri bu kadar uzun süre yaşayamamış, hepsi ilk sekiz ayda ölmüştür.” Kolesterol ester depo hastalığında “Kanuma ile tedavi edilenlerde plasebo grubuna göre serum ALT düzeyleri ve karaciğer yağ oranlarında anlamlı bir düşüş ve LDL-C, trigliseritlerde ve HDL-C’de düzelme gösterilmiştir.”