Abetalipoproteinemi ve Hipobetalipoproteinemi

Abetalipoproteinemi

• “Bu nadir otozomal resesif hastalık, lipitlerin ince bağırsakta şilomikron öncüllerine ve karaciğerde VLDL’ye aktarılması için gerekli olan mikrozomal trigliserit transfer proteinini kodlayan gendeki mutasyonlardan kaynaklanır.”
• “Bu, şilomikronların, VLDL’nin ve apoB’nin yokluğuna ve çok düşük plazma kolesterol ve trigliserit düzeylerine yol açar.”
• Klinik:“Yağ malabsorpsiyonu, ishal ve Büyüme Geriliği erken çocukluk döneminde ortaya çıkar. E vitamini eksikliğine ikincil gelişen spinoserebellar dejenerasyonu, erkin dönemde ataksi ve alt ekstremite spastisitesine ilerleyen derin tendon reflekslerinin kaybına neden olur.”
• “Abetalipoproteinemili hastalarda ayrıca sonunda körlüğe ilerleyen retinopati gelişir.”
• “Nörolojik semptomlar ve bulguları nedeniyle Retinitis Pigmentoza ile Giden Sendromlar ile karıştırılabilir. Abetalipoproteinemi, malabsorpsiyon ve periferik kan yaymasında Akantositoz varlığı ile Friedreich Ataksisinden ayrılır.”
• Tedavi:“Hastalara klinik belirtilerinde, E, A ve K vitaminleri gibi yağda çözünen vitaminlerin takviyesi gerekir. Vitamin desteği, özellikle de E vitamini ile erken tedavi, nörolojik sekel gelişimini önemli ölçüde yavaşlatabilir.”

Ailevi hipobetalipoproteinemi

• “Ailevi homozigot hipobetalipoproteinemide, abetalipoproteinemiye çok benzer bulgular vardır, ancak kalıtım modeli otozomal eş-baskındır. Hastalığa, apoB-100 sentezini kodlayan gendeki mutasyonlar neden olur.”
• “Probandların heterozigot anne-babalarının plazma LDL-C’si ve apoB düzeylerinin normalin yarısından daha az olmasıyla abetalipoproteinemiden ayırt edilebilir. Heterozigot durumla ilişkili herhangi bir bulgu ya da sekel yoktur.”
• “Bağırsakta sadece apoB-48’in salgılanmasındaki seçici yetersizlik, abetalipoproteinemi veya homozigot hipobetalipoproteinemi benzeri bir durumla sonuçlanır.”“Bazen Şilomikron Birikim Hastalığı olarak da adlandırılan bu durumda şilomikron emiliminin bozukluğu, steatoreye ve yağda çözünen vitaminlerin eksikliğine neden olur.”

Hematolojik bulgular (Nelson - Bölüm 20 Kan, Bölüm 488)

• Abetalipoproteinemi; akantositoz, yağ malabsorbsiyonu, progresif ataksi ve Retinitis Pigmentoza ile ilişkili otozomal resesif geçişli bir hastalıktır.
• Yağ malabsorbsiyonu yaşamın birinci yılında belirti verebilir. Ataksi okul çağında gelişir. Anemi genellikle hafiftir.
• Hipobetalipoproteinemi benzer etkiye sahip, fakat daha hafif bulgularla giden ailesel resesif bir hastalıktır.
• Akantositoz mekanizması: çift tabaka zarda iç katmana oranla dış tabakadaki lipidlerin aşırı fazla olması → kolesterol/fosfolipid oranının değişmesi → hücre zarında sivri çıkıntılar. Bkz. Akantositoz.
• Eritrositlerin mekanik yıkımı (akantositozun görüldüğü abetalipoproteinemi gibi) kalıtsal olmasına rağmen eritrosit kusuru ekstrinsiktir — plazma lipid bileşimine ikincildir (Hemolitik Anemi Nedenleri).

TUS İpuçları