| Özellik |
Değer |
| tags |
sendrom |
| ad-tr |
Akantositoz |
| ad-en |
Acanthocytosis |
| ad-alt |
Spur hücreleri |
| gen |
VPS13A, XK, JPH3, PANK2, MTTP (abetalipoproteinemi) |
| tus-onceligi |
orta |
| guncelleme |
2026-10-04 |
| kaynaklar |
Nelson - Bölüm 20 Kan |
Akantositoz
Akantositoz; düzensiz, çevresinde sivri çıkıntıları olan eritrositler (akantositler, spur hücreleri olarak da bilinirler) ile karakterizedir (Nelson - Bölüm 20 Kan, Şekil 485.4E).
Patogenez
- Bu morfolojik bulgu: çift tabaka zarda, iç katmana oranla dış tabakasındaki lipidlerin aşırı fazla olması sonucu hücre zarında kolesterol fosfolipid oranının değişmesi ile ortaya çıkar.
- Karaciğer hastalıklarında splenik göllenme, hemolitik anemi ve sarılık gelişirken; serbest kolesterol artışı nedeniyle akantositler gelişir.
Nedenler
1. Karaciğer hastalığı
Kolesterol artışına bağlı; Splenomegali, hemolitik anemi ve sarılık eşlik eder.
2. Abetalipoproteinemi ve hipobetalipoproteinemi
- Abetalipoproteinemi: akantositoz, yağ malabsorbsiyonu, progresif ataksi, Retinitis Pigmentoza ile ilişkili otozomal resesif geçişli bir hastalıktır.
- Yağ malabsorbsiyonu yaşamın birinci yılında belirti verebilir.
- Ataksi okul çağında gelişir.
- Anemi genellikle hafiftir.
- Hipobetalipoproteinemi benzer etkiye sahip, fakat daha hafif bulgularla giden ailesel resesif bir hastalıktır.
Bkz. Abetalipoproteinemi ve Hipobetalipoproteinemi.
3. Nöroakantositoz sendromları (Tablo 488.3)
Genetik açıdan farklı dört nöroakantositoz sendromu vardır (Nelson - Bölüm 20 Kan):
| Hastalık |
Kalıtım |
Gen |
| Kore-akantositoz |
Otozomal resesif |
VPS13A |
| McLeod sendromu |
X’e bağlı resesif |
XK |
| ‣-benzeri 2 |
Otozomal dominant |
JPH3 |
| ‣ ilişkili nörodejenerasyon (PKAN) |
Otozomal resesif |
PANK2 |
Kore-akantositoz