| Özellik |
Değer |
| tags |
kavram |
| ad-tr |
Ergende cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar |
| ad-en |
Sexually transmitted infections in adolescents |
| konu |
Bölüm 146 — Tablo 146.1 duyarlılık koşulları, Tablo 146.2 tarama önerileri, üretrit |
| tus-onceligi |
çok yüksek |
| guncelleme |
2026-09-30 |
| kaynaklar |
Nelson - Bölüm 12 Ergen Sağlığı |
Ergende Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlar
“Pek çok cinsel yolla bulaşan enfeksiyonun (CYBE) yaşa özgül oranları, cinsel aktivite açısından sorgulandıktan sonra, cinsel olarak deneyimli ergenler ve genç yetişkinler arasında en yüksektir.” (Nelson - Bölüm 12 Ergen Sağlığı, Bölüm 146)
- “Bazı CYBE patojenleri, özgül bir belirti kümesine sahip CYB sendromlar olarak ortaya çıkarken, çoğunda belirti yoktur ve sadece bir laboratuvar testi ile saptanır.”
- “Bu enfeksiyonların önlenmesi ve kontrolü eğitim, tarama, erken tanı ve tedavi ile gerçekleşebilir.”
Etiyoloji ve risk
💡 TUS ipucu — yüksek riskli gruplar“Oral, vajinal veya anal cinsel ilişkiye giren herhangi bir ergen, CYBE kapma riski altındadır. Tüm ergenler eşit risk altında değildir; fiziksel, davranışsal ve sosyal etmenler ergenin yüksek riskli olmasına katkıda bulunur (Tablo 146.1).”“Erken yaşta cinselliğe başlayan ergenler, ıslah evlerinde yaşayan, cinsel yolla bulaşan hastalık kliniklerine başvuran gençler, erkeklerle seks yapan genç erkekler (ESE) ve enjeksiyon ile madde kullanan gençler CYBE için daha yüksek risk taşırlar.”“Birden fazla eş zamanlı veya sınırlı sürede birden fazla ardışık partnerle cinsel ilişki, bariyer yöntemin sürekli ve doğru bir şekilde kullanılmaması gibi riskli davranışlar ve enfeksiyona karşı artan biyolojik duyarlılık bu riske katkıda bulunur.”
Tablo 146.1 — Ergenlerin CYBE’lere duyarlılığına katkıda bulunan koşullar
| Kategori |
İçerik |
| Fiziksel |
“Ergenlik çağında daha genç yaş · Servikal ektopi · Travmatik sekse yol açan daha küçük giriş · Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonun belirtisiz doğası · Sünnetsiz penis” |
| Bilişsel gelişim aşamasına göre davranış |
“Erken ergenlik: soyut düşünme yeteneğinin gelişmemiş olması” · “Orta ergenlik: benzersizlik ve yenilmezlik inancı” |
| Sosyal faktörler |
“Yoksulluk ·”Ergen dostu” sağlık hizmetlerine sınırlı erişim · Ergen sağlığı arama davranışları (gizlilik kaygıları veya sağlık sorunlarının reddedilmesi nedeniyle bakımdan vazgeçmek) · Cinsel istismar, insan ticareti ve şiddet · Evsizlik · Madde kullanımı · Kendinden yaşça büyük partneri olan genç ergen kızlar · Erkeklerle seks yapan genç erkekler” |
(Kaynak: Tablo 146.1 — Shafii T, Burstein G, Adolesc Med Clin 2004)
Epidemiyoloji
⚠️ Nüfusun %25’i, vakaların %50’si“CYBE yaygınlığı yaş, cinsiyet ve ırk/etnik kökene göre değişir. ABD’de, 15-24 yaş arası ergenler ve genç yetişkinler cinsel olarak deneyimli nüfusun %25’ini temsil etse de, bu yaş grubu her yıl tüm CYBE’ların neredeyse %50’sini oluşturmaktadır.”
- “25 yaşın altındaki ergenler ve genç yetişkinler rapor edilen en yüksek Gonore ve klamidya oranlarına sahiptir; oranların kadınlar ve erkekler arasında en yüksek olduğu aralık 15-24 yaş grubudur (Şekil 146.1).”
- “2015 yılında, 20-24 yaş arası kadınlarda bildirilen klamidya oranı (100.000 kişide 3.730), ardından 15-19 yaş arası kadınlarda (100.000 kişide 2.994) ile en yüksek orana sahiptir.”
- “2015 yılında, 15-19 yaşındaki kadınlar için rapor edilen 2015 klamidya oranı, 15-19 yaşındaki erkeklerden neredeyse 4 kat daha fazladır. Klamidya tüm ırklar ve etnik gruplar arasında yaygındır; Siyahiler, Kızılderili/Alaska Yerli ve İspanyol kadınları eşit şekilde etkilenir.”
- [!tip] TUS ipucu — Sifiliz ve ESE
“15-24 yaş arası erkekler ve kadınlar arasındaki sifiliz oranları 2014-2015 yılları arasında artmıştır. Sifiliz oranları özellikle erkekler arasında endişe verici bir oranda artmaktadır ve tüm birincil ve ikincil sifiliz vakalarının >%90’ını erkekler oluşturmaktadır.”“Erkeklerle seks yapan erkekler (ESE), bu olguların, partner cinsiyetinin bilindiği erkek vakalarının %82’sini oluşturmaktadır.”“Kadınlarda birincil ve ikincil sifiliz oranları erkeklerde çok daha düşüktür (20-24 yaş arası 100.000’de 5; 15-19 yaş arası 100.000’de 3).”
- “Pelvik Enflamatuar hastalık (PEH) oranları, genç yaştaki CYBE yükü büyük kadınlara kıyasla 15-24 yaş arası kızlarda en yüksektir.”
- [!warning] HIV Enfeksiyonu ve AIDS“Ergenler ayrıca büyük bir viral CYBE yükü taşırlar. ABD’li gençler HIV enfeksiyonu için sürekli risk altındadır. 2015 yılında, 13-24 yaş arasındaki genç nüfus, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki tüm yeni HIV tanılarının %22’sini (8.807) oluştururken, çoğu (%81) eşcinsel ve biseksüel erkekler arasında bulunmuştur.”“Bu yeni enfeksiyonların %55’i (4.881) siyahi arasında, %23’ü (1.957) Hispanik/Latinler arasında ve %17’si (1.506) beyazlar arasındadır.”“Lise öğrencilerinin sadece %10’u HIV açısından test edilmiştir. Diğer erkeklerle cinsel teması olan erkek öğrencilerin sadece %21’i HIV testi yaptırmıştır.”
- [!tip] TUS ipucu — HPV Aşıları etkisi
“İnsan papilloma virusu (İnsan Papillomavirus Enfeksiyonu), ABD’de en sık edinilen CYBE’dur. NHANES’e göre, HPV aşısı prevalansı 6, 11, 16 ve 18 tiplerde (4vHPV) aşı öncesi dönemler ve (2009-2012) dönemlerine bakıldığında azaltmıştır: 14-19 yaş arası kadınlar arasında %11.5’den %4.3’e, 20-24 yaş arasındaki kadınlar arasında %18.5’den %12.1’e kadar düşmüştür.”
- “Herpes simpleks virusu tip 2 (HSV-2) en yaygın viral CYBE’dur. NHANES verileri, 14-19 yaşları arasında HSV-2 seroprevalansının düşük kaldığını göstermektedir (1999-2010 anketlerinde <%2).”