Eşanlamlılar: CYP17A1 Eksikliği, 17,20 Liyaz Eksikliği, 17-20 Desmolaz Eksikliği
Kategori: Endokrinoloji · Tür: hastalık
Özet
CYP17A1 mutasyonuna bağlı otozomal resesif, nadir bir KAH tipidir (KAH’ın %1’inden azı); 17,20 liyaz eksikliği de aynı gen ile ilişkilidir. Mineralokortikoid öncülleri (kortikosteron, DOC) artar, kortizol azalır, ACTH yükselir; kortikosteron fazlalığı kortizol eksikliğini hafifletir. DOC artışı düşük renin ve baskılı aldosterona rağmen Çocukluk Çağı Hipertansiyonu, hipokalemik alkaloz ve hipernatremiye yol açar. DHEA ve cinsiyet steroidleri azaldığından cinsel gelişim yetersizdir: 46,XX bireyler uterusu olan, dişi fenotipli, ikincil cinsiyet özellikleri gelişmemiş primer amenore olgularıdır (hipergonadotropik Hipogonadizm İlişkili Uzun Boy); 46,XY bireyler kör vajenli dişi dış genital yapıyla ya da yetersiz virilizasyon, hipospadias ve inmemiş testisle, puberte gecikmesiyle gelir. Vücut kılı azdır, kemik mineral yoğunluğu düşer. Tanıda progesteron ve DOC yüksek, 17-hidroksiprogesteron çok düşüktür; CYP17A1 mutasyonu gösterilir. Ayırıcı tanıda 11-Beta Hidroksilaz Eksikliği vardır.
Bölümlerdeki özetler
- Mineralokortikoid öncülleri artar, DHEA ve cinsiyet steroidleri azalır; hipertansiyon ve hipokalemik alkaloz; 46,XY olgular kız fenotipinde olabilir. (Endokrinoloji › Cinsiyet Gelişim Bozuklukları; s.2204, s.2208)
- Nadir KAH; kortikosteron fazlalığı kortizol eksikliğini hafifletir; DOC fazlalığı hipertansiyon ve hipokalemi yapar; 46,XY bireyde dişi dış genital yapı. (Endokrinoloji › Konjenital Adrenal Hiperplazi; s.2232, s.2233)
- KAH’ın %1’inden azında görülen otozomal resesif CYP17A1 mutasyonu; DOC artışına bağlı hipertansiyon ve hipokalemi ile cinsel gelişim yetersizliği yapar. (Endokrinoloji › Endokrin Hipertansiyon; s.2388)
- 46 XX, uterusu olan, dişi fenotipli, sekonder seks karakterleri geri kalmış hastalarda kortizol düşüklüğü, ACTH artışı ve mineralokortikoid fazlalığı ile giden enzim defekti; primer amenore nedenidir. (Jinekoloji › Amenore Normal Menstrüel Siklus; s.5346)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- CYP17A1; hastalar genellikle hem 17α-OH hem 17,20-liyaz eksikliğine sahiptir; nadir KAH şeklidir (s.2232)
- KAH olgularının <%1’i; otozomal resesif; CYP17A1 mutasyonu (s.2388)
Etiyoloji ve patogenez
- CYP17A1: 17α-hidroksilaz pregnenolon/progesteronu 17-OH formlarına, 17,20 liyaz bunları DHEA/androstenediona çevirir; eksiklikte kortikosteron ve DOC artar, DHEA ve cinsiyet steroidleri azalır (s.2204)
- Kortizol yetersiz olsa da büyük miktarda kortikosteron (hem GK hem MK aktiviteli) sentezlenir ve kortizol eksikliğinin sonuçlarını hafifletir; semptomatik adrenal yetmezlik nadirdir (s.2232–2233)
- Aşırı DOC hipertansiyon ve hipokalemi yapar; renin ve aldosteron baskılıdır; 17-OH steroidler ve cinsiyet steroidleri düşüktür (s.2233)
- Tablo 1: erkeklerde kuşkulu genitalya, Adrenal Kriz yok, kan basıncı yüksek, artan öncül progesteron-DOC-kortikosteron, GK düşük, MK yüksek, adrenal androjenler düşük, Na yüksek, K düşük, PRA düşük (s.2232)
- Pregnenolon→17-OH pregnenolon ve progesteron→17-OHP dönüşümü bozulur; kortizol yok, ACTH artar, DOC ve kortikosteron artar, Na-su tutulumu, K düşer, HT, renin ve aldosteron baskılanır; androjen sentezi azalır (kızda yetersiz cinsel gelişim, erkekte yetersiz virilizasyon) (s.2388)