Üreteropelvik Bileşke Darlığı

“UP bileşke darlığı çocukluk çağında en sık görülen obstrüktif lezyondur ve genellikle intrensek darlıktan kaynaklanır.” (Nelson - Bölüm 23 Böbrek ve Ürolojik Hastalıklar, Bölüm 555)

Etiyoloji

• “Böbreğin alt kutbunda bir aksesuar arter de dıştan bası ile tıkanıklığa neden olabilir.”
• “USG’deki tipik görünüm üreter dilatasyonu olmadan 3 veya 4. derece hidronefrozdur.”

Epidemiyoloji ve başvuru

• “Vakaların yaklaşık %60’ı sol taraflı görülür ve erkek/kız oranı 2/1’dir. UP bileşke darlığı olgularının sadece %10’unda bilateraldir.”
• “Genellikle antenatal ultrasonografide fetal hidronefroz ile ya da yenidoğanda veya bebekte böbrekte ele gelen kitle ile; karın, yan veya sırt ağrısı ile, ateşli bir İYE ile veya minimal travma sonrası hematüri ile kendini gösterir.”

Böbrek fonksiyonu ve doğal gidiş

• “UP bileşke darlığı olan böbreklerde, böbrek fonksiyonu basınç atrofisinden önemli ölçüde etkilenebilir, ancak etkilenen böbreklerin yaklaşık yarısı nispeten normal glomerüler işleve sahiptir.”
• Anormal UP bileşke:“Daha hafif UP bileşke darlığı, genellikle obstrüksiyon görülmeyen hafif hidronefroza neden olur ve tipik olarak böbrek fonksiyonları normaldir. UP bileşke anormalliklerinin spektrumuna anormal UP bileşke denir. Hafif hidronefroz, üst üreterde fetal katlantılar nedeniyle de görülebilir ve bunlar da obstrüktif değildir.”

Doğum sonrası değerlendirme algoritması

💡 TUS ipucu — ilk USG ne zaman?“Neonatal oligüri dilate renal pelvisin geçici dekompresyonuna neden olabileceğinden, ilk doğum sonrası USG’nin yaşamın 3. gününden sonra yapılması idealdir. USG’nin geciktirilmesi pratik olmayabilir. İlk USG’de dilatasyon yoksa, 1 aylıkken tekrar kontrol USG görülmelidir.”

• “Prenatal USG’de böbrek pelvis dilatasyonunun tesadüfen saptandığı asemptomatik bir bebekte tanı koymak zor olabilir. Doğumdan sonra, doğum öncesi bulguyu doğrulamak için ultrasonografi tekrarlanır.”
• “VCUG gereklidir, çünkü hastaların %10-15’inde ipsilateral vezikoüreteral reflü vardır.”
• “Böbrekte 1 veya 2. derece hidronefroz olup böbrek parankimi normal görünürse, hidronefrozun şiddetini izlemek için seri renal USG ile takip etmek uygundur ve izlemde hidronefroz genellikle kaybolur.”
• [!note] Klinik bilgi — yalnızca eğitim amaçlı “Hafif hidronefrozu olan çocuklar için Enfektif Endokardit Profilaksisi ve Cerrahi Endikasyonları endike değildir.”
• “Hidronefroz 3 veya 4. derece ise, spontan rezolüsyon daha az olasıdır ve özellikle renal pelvik çap 3 cm ise obstrüksiyon bulunması daha olasıdır.”
• “4-6 haftalıkken MAG-3 ile diüretik bir renogram yapılır. Üst üriner sistem ekskresyonu zayıfsa veya diferansiyel böbrek fonksiyonu düşükse, piyeloplasti önerilir. Piyeloplastiden sonra, diferansiyel böbrek fonksiyonu sıklıkla iyileşir ve Kalp Yetmezliği Tedavisinde Kullanılan İlaçların Dozları ile ekskresyonun artması beklenir.”