| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom |
| ad-tr | Çocuklarda arteriyel iskemik inme |
| ad-en | Arterial ischemic stroke in children |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-10-08 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi |
Bölüm 619 (Nomazulu Dlamini ve Gabrielle A. deVeber), Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi.
⚠️ Gecikme nedenleriÇOCUKLARDA İNME TANISI GENELLİKLE GECİKMİŞTİR. BU DURUM HAFİF ve ÖZGÜL OLMAYAN BELİRTİLERDEN, BİRİNCİ BASAMAK PEDİATRİSTLERİN FARKINDALIĞININ DÜŞÜK OLMASINDAN, AYRICA TANININ ÇETREFİLLİ OLMASINDAN ve GERÇEK Aİİ VAKALARININ İLK BEYİN BT TARAMALARINDA NEGATİFLİK ORANININ YÜKSEK (>%50) OLMASINDAN KAYNAKLANIR.
💡 Altın kuralBİR ÇOCUKTA ANİ BAŞLANGIÇLI FOKAL NÖROLOJİK DEFİSİTİN NEDENİ AKSİ KANITLANMADIKÇA İNMEDİR.
| Konu | Bilgi |
|---|---|
| En sık fokal bulgu | HEMİPAREZİDİR; ANCAK GÖRME, KONUŞMA, DUYU veya DENGE FONKSİYONLARINDA AKUT KAYIPLAR DA GÖRÜLEBİLMEKTEDİR |
| > [!warning] Habercisi | ÖNEMLİ OLARAK, YENİ BAŞLANGIÇLI NÖBETLER, ÖZELLİKLE FOKAL MOTOR NÖBETLER SIKLIKLA İNMENİN HABERCİSİDİR |
| Acil yaklaşım | ACİL GİRİŞİM ENDİKASYONU OLABİLECEĞİNDEN, BU ŞEKİLDE BULGULARI OLAN ÇOCUKLARDA ACİL OLARAK NÖROLOJİK GÖRÜNTÜLEME ve ÇOCUK NÖROLOJİ KONSÜLTASYONU YAPILMALIDIR |
| Yöntem | Not |
|---|---|
| BT | BT GÖRÜNTÜLEME OLGUN Aİİ’Yİ GÖSTEREBİLME ve KANAMAYI DIŞLAYABİLMESİNE RAĞMEN, KÜÇÜK ve YENİ OLUŞAN ENFARKTLARI TESPİT EDEBİLMEK İÇİN MR GÖRÜNTÜLEME (MRG) GEREKLİDİR |
| > [!tip] Difüzyon ağırlıklı MRG | Aİİ’Yİ BAŞLANGICINDAN SONRA DAKİKALAR İÇİNDEN YEDİ GÜNE KADAR** GÖSTEREBİLİR** |
| MR anjiyografi | VASKÜLER TIKANIKLIĞI ve OLASI ARTERİYOPATİYİ DOĞRULAYABİLİR (Şekil 619.1) |
| Wallerian dejenerasyon | DİFÜZYON AĞIRLIK MRG AYNI ZAMANDA İNEN KORTİKOSPİNAL YOLAKTA WALLERIAN DEJENERASYONU GÖSTEREBİLİR; BU DURUM KRONİK HEMİPAREZİ İLE İLİŞKİLİDİR |
ℹ️ Şekil 619.1 — Arteriyel iskemik inmeSAĞLIKLI 3 YAŞINDA ÇOCUKTA ANİ BAŞLANGIÇLI SOL TARAFLI GÜÇSÜZLÜK; MUAYENEDE SOL TARAFLI HEMİSENSORİYEL KAYIP ve İHMAL (NEGLECT).A-C: DİFÜZYON AĞIRLIKLI MRG SAĞ TEMPORAL-PARİETAL BÖLGEDE ORTA SEREBRAL ARTER (MCA) BESLEME ALANINDA FOKAL SİNYAL ARTIŞI GÖSTERMEKTE. D: GÖRÜNÜR DİFÜZYON KATSAYISI (ADC) HARİTASI ENFARKT (İSKEMİK İNME) İLE UYUMLU DİFÜZYON KISITLILIĞINI DOĞRULAMAKTADIR. E: MR ANJİYOGRAM, MCA’NIN İLGİLİ DALINDA AZALMIŞ AKIŞI GÖSTERMEKTEDİR. F: ÜÇÜNCÜ AY TAKİP MRG’Sİ AYNI BÖLGEDE ATROFİ ve GLİOZİS GÖSTERMEKTEDİR.
💡 Etiyoloji araştırmasıÇOCUKLUK ÇAĞINDA Aİİ İÇİN BİRÇOK OLASI RİSK ETMENİ TANIMLANMIŞTIR (Tablo 619.1), ANCAK ÖZGÜL PATOFİZYOLOJİK MEKANİZMALAR HALEN İYİ ANLAŞILAMAMIŞTIR.ETİYOLOJİ ÜÇ AYRI ANA KATEGORİDE İNCELENMELİDİR: ARTERİYOPATİ, KARDİYAK HASTALIK ve HEMATOLOJİK HASTALIK**.BU NEDENLE, DİKKATLİ ANAMNEZ ve FİZİK MUAYENENİN YANI SIRA EKSİKSİZ ARAŞTIRMA (VASKÜLER GÖRÜNTÜLEME, Ekokardiyografi ve ENFLAMATUAR, ENFEKSİYÖZ ve PROTROMBOTİK HASTALIKLAR AÇISINDAN KAN TESTLERİNİ İÇEREN) ÖNEMLİDİR.**
| Konu | Bilgi |
|---|---|
| > [!warning] Önem | ARTERİYOPATİ, SEREBRAL ARTERLERİN BİR HASTALIĞI OLUP ÇOCUKLUK ÇAĞINDA GÖRÜLEN Aİİ’NİN ÖNDE GELEN SEBEBİDİR, VAKALARIN %50’SİNDEN FAZLASINDA** BULUNUR** |
| Geçici serebral arteriyopati (GSA) | SAĞLIKLI OKUL ÇAĞI ÇOCUKLARININ ETKİLEYEN SIK GÖRÜLEN BİR ARTERİYOPATİ ÇEŞİDİ; TEK TARAFLI, ORTA SEREBRAL ARTERİN PROKSİMALİNDE ve KOMŞU ARTERLERİ TUTAN DÜZENSİZ BİR DARALMA** ŞEKLİNDEDİR ve BAZAL GANGLİYON ENFARKTLARI İLE İLİŞKİLİDİR** |
| Eşanlamlıları | BU KLİNİK TABLO PATOGENEZDEKİ BELİRSİZLİĞİ YANSITACAK ŞEKİLDE, LİTERATÜRDE “GEÇİCİ SEREBRAL ARTERİYOPATİ”, “POST-‣ ANJİOPATİSİ”, “İLERLEYİCİ OLMAYAN ÇOCUKLUK ÇAĞI PRİMER MERKEZİ SİNİR SİSTEMİ ANJİİTİ” ve “FOKAL SEREBRAL ARTERİYOPATİ” GİBİ ÇOK SAYIDA FARKLI İSİMLE YAYINLANMIŞTIR |
| Vaskülit | GSA NEREDEYSE HER ZAMAN KENDİNİ SINIRLAYAN BİR DURUMDUR ve FOKAL ENFLAMASYON SONUCUNDA OLUŞABİLİR. BUNUNLA BİRLİKTE, BAZI TANI ANINDA İNTRAKRANİAL DİSEKSİYONDAN ya da ERKEN MOYAMOYA HASTALIĞINDAN AYIRT EDİLEMEZ HALDE OLABİLİR |
| > [!warning] Enfeksiyöz arterit | DİFFÜZ, BİLATERAL İLERLEYİCİ VASKÜLİT NADİRDİR ve İLERLEYİCİ ÇOCUKLUK ÇAĞI PRİMER MERKEZİ SİNİR SİSTEMİ ANJİİTİNİ GÖSTEREBİLDİĞİ GİBİ SİSTEMİK VASKÜLİTLERE BAĞLI OLARAK DA ORTAYA ÇIKABİLİR (Tablo 619.2). KRANİYAL ENFEKSİYONLAR DA (örn. ‣) ENFEKSİYÖZ ARTERİT veya YÜZEYSEL DAMARLARDA TROMBOFLEBİT OLUŞTURABİLİR |
| Arteriyel diseksiyon | SPONTAN OLARAK ya da TRAVMA SONRASI ORTAYA ÇIKABİLİR ve GENELLİKLE İNTRAKRANİAL ARTERLERDEN ÇOK EKSTRAKRANİAL ARTERLERİ** ETKİLER** |
| Moyamoya hastalığı | İNTERNAL KAROTİD ARTERİN DİSTALİNDE İLERLEYİCİ TIKANIKLIĞI ŞEKLİNDE GÖRÜLÜR. İDİYOPATİK OLANA MOYAMOYA HASTALIĞI** denir** |
| Moyamoya sendromu | ORAK HÜCRELİ ANEMİ, TİP 1 NÖROFİBROMATOZİS, TRİZOMİ 21, WILLIAM SENDROMU, ALAGİLLE SENDROMU, KROMOZOM MİKRODELESYONLARI/MİKRODUPLİKASYONLARI ve RADYASYON MARUZİYETİNİ TAKİBEN GÖRÜLEN BOZUKLUKLAR GİBİ DİĞER DURUMLARLA İLİŞKİLİ OLABİLİR |
| Doğuştan/genetik | KRANİYOSERVİKAL ARTERLERİN DOĞUŞTAN/GENETİK BOZUKLUKLARI PHACES** (POSTERİOR FOSSA ANOMALİLERİ, HEMANJİYOM ve ARTERİYEL, KARDİYAK, GÖZ ve STERNUM ANOMALİLERİ) SENDROMU, FİBROMUSKÜLER DİSPLAZİ ve CADASIL SENDROMUNU İÇERİR. ACTA2, COL4A1 ve ADA2 MUTASYONLARI Aİİ İLE İLİŞKİLİ OLABİLİR; YENİ GENETİK ARTERİYOPATİK DURUMLAR SÜREKLİ OLARAK BU LİSTEYE EKLENMEKTEDİR. BU NEDENLE, HEDEFLENMİŞ GENETİK TESTLER ve TÜM EKZOM SEKANSLAMA ÖNERİLMEKTEDİR** |
| Konu | Bilgi |
|---|---|
| Oran | KARDİYOEMBOLİK İNMELER ÇOCUKLUK ÇAĞINDAKİ İNME VAKALARININ YAKLAŞIK %25’İNİ** OLUŞTURUR ve YÜKSEK EMBOLİ RİSKİ KATETERİZASYON, CERRAHİ ONARIM veya VENTRİKÜLER DESTEK CİHAZI KULLANIMI SONRASI DÖNEMDEDİR** |
| Cerrahi sonrası | Aİİ KOMPLİKASYONU PEDİATRİK KARDİYAK CERRAHLARIN YAKLAŞIK %0.5’İNDE** GÖRÜLÜR ve TEKRAR OPERASYON YAPILMASI RİSKİ ARTTIRIR** |
| En sık ilişki | Aİİ İLE EN SIK KOMPLEKS KONJENİTAL KALP HASTALIKLARI** İLİŞKİLENDİRİLMEKTE; ANCAK ARİTMİ, KARDİYOMİYOPATİ ve İNFEKTİF ENDOKARDİT GİBİ KAZANILMIŞ DURUMLAR DA DÜŞÜNÜLMELİDİR** |
| Patent foramen ovale | BEYİNE PARADOKSİK EMBOLİ İÇİN OLASI BİR GEÇİŞ YOLU SAĞLAYABİLİR |
| İnceleme | Aİİ ŞÜPHESİ OLAN TÜM ÇOCUKLARDA AYRINTILI KARDİYOVASKÜLER SİSTEM MUAYENESİ, ELEKTROKARDİYOGRAFİ ve EKOKARDİYOGRAFİ UYGULANMALIDIR. İLK KARDİYOJENİK İNME DEĞERLENDİRMESİNDE GÖSTERİLEN PROTROMBOTİK PIHTILAŞMA BOZUKLUKLARI ve ENFEKSİYONLAR İNMENİN TEKRARLAMA RİSKİNİ ARTTIRMAKTADIR |
| Konu | Bilgi |
|---|---|
| > [!warning] Orak hücreli anemi | Aİİ İLE İLİŞKİLİ HEMATOLOJİK BOZUKLUKLARDAN BİRİ ORAK HÜCRELİ ANEMİDİR; BU HASTALIKTA ETKİN TARAMA (TRANSKRANYAL DOPPLER İLE) ve TRANSFÜZYON TEDAVİSİ İNME SIKLIĞINI AZALTMIŞ OLMASINA RAĞMEN RİSK 400 KAT ARTMIŞTIR |
| Demir eksikliği anemisi | İNME RİSKİNİ ARTTIRIR ve KOLAYCA TEDAVİ EDİLEBİLİR BİR DURUMDUR |
| Pıhtılaşma bozuklukları | KALITSAL (örn. FAKTÖR V LEİDEN**) veya KAZANILMIŞ (örn.** ANTİFOSFOLİPİD ANTİKORLARI, LİPOPROTEİN a YÜKSEKLİĞİ**) PROTROMBOTİK DURUMLAR veya ORAL KONTRASEPTİFLER,** ASPARAGİNAZ** KEMOTERAPİSİ GİBİ PROTROMBOTİK İLAÇLAR BULUNMAKTADIR** |
| Diğer | Aİİ İÇİN DİĞER RİSK ETMENLERİ MİGREN, AKUT ÇOCUKLUK ÇAĞI HASTALIKLARI, KRONİK SİSTEMİK HASTALIKLAR, YASADIŞI İLAÇLAR, TOKSİNLER, DOĞUŞTAN GELEN NADİR METABOLİZMA BOZUKLUKLARIDIR |
⚠️ Kılavuz sınırlılığıÇOCUKLUK ÇAĞINDA Aİİ’NİN TEDAVİSİ ÇOK YÖNLÜDÜR ve UZLAŞMA İLE OLUŞTURULMUŞ AZ SAYIDA KILAVUZ MEVCUTTUR.GENELLİKLE, KÜÇÜK ÇOCUKLAR İÇİN ACİL TROMBOLİZ ÖNERİLMEMEKTEDİR**; MEKANİK TROMBEKTOMİ DE, GÜVENLİK ve ETKİNLİĞİ GÖSTEREN VERİ OLMADIĞINDAN ÖNERİLMEZ.BUNUNLA BİRLİKTE, BAZI PEDİATRİK İNME MERKEZLERİ Aİİ HASTALARI İÇİN TROMBEKTOMİLİ ya da TROMBEKTOMİSİZ OLARAK TROMBOLİZİ ÖNERMEKTEDİR.ÇOĞU ADAY VAKA** 9-12 YAŞ ARASI** ÇOCUKLAR ve ERGENLER OLMAKLA BİRLİKTE; DAHA KÜÇÜK ÇOCUKLAR DA TROMBOLİZ İÇİN ADAY OLABİLİRLER, ANCAK İNMEYİ TAKLİT EDEBİLEN BOZUKLUKLARIN SIK GÖRÜLDÜĞÜNDEN, DİĞER TANILAR İÇİN DE DİKKATLİ ŞEKİLDE DEĞERLENDİRİLMELERİ GEREKİR.TROMBOLİZİN ve/veya TROMBEKTOMİNİN Aİİ OLAN ÇOCUKLARDA GÜVENLİĞİ ve ETKİNLİĞİ YALNIZCA ANEKDOTAL ŞEKİLDE BİLDİRİLMİŞTİR, ANCAK RANDOMİZE ÇALIŞMALARDA TEST EDİLMEMİŞTİR.**