Eşanlamlılar: Gece Terörü, Uykuda Korku Duyma

Kategori: Nöroloji · Tür: hastalık

Özet

Yavaş dalga uykusunda ortaya çıkan, panik çığlığıyla başlayan, yatıştırılamayan yoğun korku ve otonom uyarılma ile giden NREM parasomnisidir. Uykuya daldıktan 1-2 saat sonra başlar, 1-5 (en çok 5-20) dakika sürer; 18 ay-12 yaşta, en çok 5-7 yaşta görülür. Çocuk gözleri açık olduğu halde ebeveyni tanımaz, telkin ve tesellilere yanıt vermez, güçlükle uyandırılır; yüzde kızarma, terleme, taşikardi, takipne, midriyazis ve sıklıkla motor aktivite eşlik eder, sabah olay hatırlanmaz. DSM-5 kriterleri: genellikle panik çığlığıyla başlayan yineleyici büyük korkuyla uyanma, otonom uyarılma, rahatlatma çabalarına tepkisizlik, düşsel imgenin olmaması veya çok az olması ve unutkanlık. Tıbbi müdahale gerektirmez, güvenlik önlemleri alınır; uyku hijyeni, planlı uyandırma, klonazepam veya melatonin kullanılabilir. Ayırıcı tanıda frontal lob epilepsisi, kompleks parsiyel nöbet, gece panik atağı ve Kabus Bozukluğu yer alır.

Bölümlerdeki özetler

• NonREM parasomni; uykuya daldıktan 1-2 saat sonra 5-20 dk; 4-12 yaş (en sık 5-7); telkin edilemez. Uyku hijyeni, planlı uyandırma, klonazepam veya melatonin. (Nöroloji › Nöbeti Taklit Eden Durumlar (nonepileptik Epizodik Olaylar); s.3915, s.3916)
• Uykudan çığlıkla yoğun korkuyla uyanma; uyandırılması zor; sabah amnezi; frontal lob epilepsisi ve kompleks parsiyel nöbetten ayrılmalı. (Nöroloji › Çocuklarda Uyku Bozuklukları; s.3925)
• Yavaş dalga uykusunda ortaya çıkan, panik çığlığıyla başlayan, yatıştırılamayan korku ve otonom uyarılma ile giden NREM parasomnisidir. 18 ay-10 yaşta, en çok 5-7 yaşta; tıbbi müdahale gerektirmez, güvenlik önlemleri alınır. (Ruh Sağlığı ve Hastalıkları › Çocuklarda Uyku Ve Uyanıklık Bozuklukları; s.4340, s.4341)

Ayrıntılı bilgi

Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.

Tanım ve sınıflama

• Gece terörü; NREM döneminde, uyku bozukluklarının en travmatik olanı (s.3915)
• Uykudan aniden kuvvetli çığlıkla ve yoğun korkuyla uyanma; NREM parasomnisi (s.3925)
• Uykuda korku duyma: panik çığlığıyla başlayan, büyük korkuyla uyanma dönemleri; midriyazis, taşikardi, hızlı soluma, terleme; rahatlatmaya tepkisizlik; rüya imgesi anımsanmaz/çok az, amnezi (s.4340)
• Yavaş dalga uykusunda olan bir NREM parasomnidir (s.4340)

Epidemiyoloji

• Genellikle 18 ay-10 yaş arası, en yüksek prevalans 5-7 yaş; çocuklukta erişkinden yaygın; 4-12 yaş çocukların yaklaşık %3’ü, yetişkinlerin <%1’i; genel çocuk yaygınlığı %0.7-2 (s.3915, s.4340, s.4341)

Klinik bulgular ve seyir

• Genellikle uykuya daldıktan 1-2 saat sonra 5-20 dk süren ataklar; ani bağırma, çığlık, gözler açık ama aileyi fark etmez; çocuk telkin edilemez, çevreye cevapsız; diğer parasomnilere göre kızarma, terleme, taşikardi, midriyazis daha belirgin (s.3915–3916)
• Kişiyi uyandırmak zor; uyandırılınca mental konfüzyon ve amnezi olabilir, çocuğu sakinleştirmek çoğu zaman yetersiz kalır, sabah hiçbir şey hatırlamaz; sıklıkla motor aktivite eşlik eder; Uyurgezerlik eşlik edebilir; patofizyoloji net değil (s.3925)