Eşanlamlılar: NREM Uykudan Uyanma Bozukluğu, Somnambulizm, Somnambülizm, Uykuda Yürüme
Kategori: Nöroloji · Tür: hastalık
Özet
Genellikle uykunun ilk üçte birinde, yavaş dalga uykusunda görülen NREM parasomnisidir; değişmiş bilinç durumuyla yataktan kalkıp amaçsız, karmaşık davranışlar (oturma, yemek yeme, giyinme, mobilya düzenleme) sergilenir ve yatağa dönülebilir. Ailesel yatkınlık vardır; en sık 4-12 yaşta görülür ve iyi huyludur. Epizodlar saniyelerden dakikalara sürer; çocuk gözleri açık boş bakar, uyaranlara tepkisizdir, güçlükle uyandırılır ve kafa karışıklığı yaşar, olayı hatırlamaz (kısa rüya benzeri imgeler olabilir). DSM-5: ana uyku döneminin ilk üçte birinde yineleyici tam olmayan uyanma, gezinme, tepkisizlik, unutkanlık, klinik sıkıntı; madde veya eşzamanlı bozuklukla açıklanamaz. Tedavi güvenlik önlemleri, uyku düzenlemesi ve planlı uyandırmadır.
Bölümlerdeki özetler
- NREM parasomnisi; uykuya daldıktan birkaç saat sonra ayağa kalkıp amaçsız dolaşma; ailesel yatkınlık; güvenlik önlemleri, planlı uyandırma. (Nöroloji › Çocuklarda Uyku Bozuklukları; s.3925)
- Genellikle uykunun ilk üçte birinde, yavaş dalga uykusunda görülen, değişmiş bilinç durumuyla yataktan kalkıp karmaşık davranışlar sergileme durumudur. En sık 4-12 yaşta, iyi huyludur; tedavi güvenlik önlemleri ve uyku düzenlemesidir. (Ruh Sağlığı ve Hastalıkları › Çocuklarda Uyku Ve Uyanıklık Bozuklukları; s.4340)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- Uykuda yürüme: ayağa kalkıp dolaşma ve karmaşık davranışlar; uykuya daldıktan birkaç saat sonra; ailesel yatkınlık belirgin; hareketler amaçsız, çocuk çoğu zaman yatağına döner (s.3925)
- NREM uykudan uyanma bozukluğudur: yineleyici, genelde ana uyku döneminin ilk üçte birinde, tam olmayan uyanmalar sırasında yataktan kalkıp gezinme; yüz boş ve dik dik bakar, iletişim çabalarına tepkisizdir, çok güçlükle uyandırılır (s.4340)
- DSM-5 ek ölçütleri: dönemler için amnezi, klinik sıkıntı/işlevsellik düşüşü, madde etkisine bağlı olmama, eşzamanlı ruhsal/tıbbi durumla açıklanamama (s.4340)
Epidemiyoloji
- Çok yaygın parasomnidir; en sık 4-12 yaş, 10 yaşında yaşam boyu yaygınlık yaklaşık %13; çocuklarda %7’ye kadar; 10 yaş sonrası iyileşme eğilimi (s.4340)
- Epilepsi, DEHB veya Gelişimsel Koordinasyon Bozukluğu olan çocuklarda daha yaygındır (s.4340)
- NREM parasomniler çocuklarda yavaş dalga uykusu fazla olduğundan daha sık, ergenlikte azalır (s.4340)
Klinik bulgular ve seyir
- Genellikle yavaş dalga uykusunda (NREM evre 3) görülür; değişmiş bilinç durumuyla karmaşık davranışlar dizisidir, yürüme yalnız bir unsurdur (s.4340)
- Hareketler tekrarlayıcı-amaçsız (yatakta oturma, duvara işaret, çarşafa vurma) veya karmaşık-anlamlı (mobilya düzenleme, yemek pişirme/yeme, giyinme) olabilir; gözler genelde açık, duygu sakinden aşırı heyecanlıya değişir (s.4340)