| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | karşılaştırma |
| ad-tr | UAHSS, serebral tuz kaybı ve santral diyabetes insipidus’u birbirinden ayıran klinik parametreler |
| ad-en | Clinical parameters distinguishing SIADH, cerebral salt wasting and central diabetes insipidus |
| tus-onceligi | çok yüksek |
| guncelleme | 2026-10-06 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 25 Endokrin Sistem |
Tablo 575.2 (Nelson - Bölüm 25 Endokrin Sistem, Bölüm 575).
| Klinik parametre | UAHSS | SEREBRAL TUZ KAYBI | SANTRAL Dİ |
|---|---|---|---|
| > [!tip] Serum sodyum | DÜŞÜK | DÜŞÜK | YÜKSEK |
| İdrar çıkışı | NORMAL veya YÜKSEK | YÜKSEK | YÜKSEK |
| > [!tip] İdrar sodyum | YÜKSEK | ÇOK YÜKSEK | DÜŞÜK |
| > [!tip] İntravasküler hacim durumu | NORMAL veya YÜKSEK | DÜŞÜK | DÜŞÜK |
| > [!tip] Vazopressin düzeyi | YÜKSEK | DÜŞÜK | DÜŞÜK |
Dİ, diyabet insipidus; UAHSS, uygunsuz antidiüretik hormon salınımı sendromu.
| Hastalık | İntravasküler volüm durumu | İdrar sodyumu |
|---|---|---|
| SİSTEMİK ‣ | DÜŞÜK | DÜŞÜK |
| AZALMIŞ EFEKTİF PLAZMA HACMİ | DÜŞÜK | DÜŞÜK |
| PRİMER TUZ KAYBI (RENAL OLMAYAN) | DÜŞÜK | DÜŞÜK |
| PRİMER TUZ KAYBI (RENAL) | DÜŞÜK | YÜKSEK |
| > [!tip] UAHSS | YÜKSEK | YÜKSEK |
| > [!tip] SEREBRAL TUZ KAYBI | DÜŞÜK | ÇOK YÜKSEK |
| AZALMIŞ SERBEST SU KLİRENSİ | NORMAL veya YÜKSEK | NORMAL veya YÜKSEK |
| PRİMER POLİDİPSİ | NORMAL veya YÜKSEK | NORMAL |
| KOŞUCU HİPONATREMİSİ | DÜŞÜK | DÜŞÜK |
| NUADS (NEFROJENİK UYGUNSUZ ANTİDİÜREZ SENDROMU) | YÜKSEK | YÜKSEK |
| PSÖDOHİPONATREMİ | NORMAL | NORMAL |
| YALANCI HİPONATREMİ | NORMAL | NORMAL |
| Kategori | Örnekler |
|---|---|
| KARSİNOMLAR | TİMOMA · LENFOMA · ‣ · OROFARİNGEAL |
| AKCİĞER HASTALIKLARI | VİRAL PNÖMONİ · BAKTERİYEL PNÖMONİ · ‣ · ‣ · ‣ · POZİTİF BASINÇLI SOLUNUM · ASTIM · ‣ · KİSTİK FİBROZ |
| > [!warning] SANTRAL SİNİR SİSTEMİ BOZUKLUKLARI | ENSEFALİT (VİRAL veya BAKTERİYEL) · MENENJİT (VİRAL, BAKTERİYEL, TÜBERKÜLOZ, MANTAR) · KAFA TRAVMASI · ‣ · ‣ · SUBARAKNOİD KANAMA veya SUBDURAL HEMATOM · SEREBELLAR veya SEREBRAL ATROFİ · KAVERNÖZ SİNÜS TROMBOZU · YENİDOĞAN HİPOKSİSİ · SHY-DRAGER SENDROMU · ‣ · ALKOL YOKSUNLUĞU DELİRYUMU · SEREBROVASKÜLER OLAY (SEREBRAL TROMBOZ ya da KANAMA) · AKUT PSİKOZ · PERİFERİK NÖROPATİ · MULTİPL SKLEROZ |
| DİĞER BOZUKLUKLAR | ‣ · UZAMIŞ EGZERSİZ · İDİOPATİK (YAŞLI BİREYLERDE) · NEFROJENİK · AKUT İNTERMİTAN PORFİRYA |
💡 NUADSVAZOPRESSİN V2 RESEPTÖRÜ GENİNDEKİ (AVPR2) FONKSİYON KAZANDIRICI MUTASYONLAR, UAHSS BENZERİ KLİNİK TABLOYA ancak VAZOPRESSİN DÜZEYİ ÖLÇÜLEMEYEN ERKEK SÜT ÇOCUKLARINDA TANIMLANMIŞTIR.AQUAPORİN-2 GENİNDEKİ (AQP2) AKTİVE EDİCİ MUTASYONLAR DA HENÜZ TANIMLANMAMIŞ OLMAKLA BİRLİKTE AYNI SENDROMA SEBEP OLABİLİR.
Tedavi bilgisi eğitim amaçlıdır.
| Konu | Ayrıntı |
|---|---|
| > [!warning] Akut hiponatremi | BAŞLANGIÇ <12 SAAT veya serum sodyum düzeyinin <120 mEq/L olan akut hiponatremide LETARJİ, PSİKOZ, KOMA veya JENERALİZE NÖBETLER görülebilir. Akut hiponatremi hücrelerin şişmesine neden olarak NÖRONAL İSKEMİ, HERNİASYONA YOL AÇABİLİR |
| > [!tip] Hızlı düzeltme gereken tek durum | AKUT HİPONATREMİDEN KAYNAKLANAN SEREBRAL İŞLEV BOZUKLUĞUNUN TEDAVİSİNDE BU KISITLAMASI UYGULAMASI İLE BİRLİKTE HİPERTONİK %3’LÜK SODYUM KLORÜR İLE HIZLI DÜZELTME GEREKTİRİLEBİLİR |
| > [!warning] Hız sınırı | HİPERTONİK SALİN TEDAVİSİ YAPILIYORSA SERUM SODYUMU SADECE MENTAL DURUMUN DÜZELTİLMESİ İÇİN YETERLİ DÜZEYE YÜKSELTİLMELİDİR; HİÇBİR DURUMDA 0.5 mEq/L/SAAT ya da 12 mEq/L/24 SAATTEN HIZLI DÜZELTME YAPILMAMALIDIR |
| > [!warning] Santral pontin miyelinoliz | Hiponatremi çok hızlı bir şekilde düzeltildiğinde BEYİN BÖLGELERİNDE AKSONAL DEMİYELİNİZASYON ve GERİ DÖNÜŞÜMSÜZ BEYİN HASARI OLASILIĞIYLA KARAKTERİZE SANTRAL PONTİN MİYELİNOZE SEBEP OLABİLİR. BU YÜZDEN HİPONATREMİNİN HIZLI DÜZELTİLMESİ (HEDEF ARTIŞ <0.5 mEq/L/SAAT) ÖNLENMELİDİR |
| Konu | Ayrıntı |
|---|---|
| > [!tip] Temel | KRONİK UAHSS’NİN EN İYİ TEDAVİSİ ORAL SIVI KISITLAMASIDIR |
| Hesap | Tam antidiürez (idrar ozmolalitesi 1000 mOsm/kg) ile normal günlük atılması zorunlu 500 mOsm/m² RENAL SOLÜT YÜKÜ, 500 ml/m² SU İÇİNDE ATILABİLİR. Buna ilave olarak 500 ml/m²’LİK GÜNLÜK BÖBREK DIŞI SU KAYBININ OLMASI hiponatremiden kaçınmak için oral sıvı alımının 1000 ml/m²/24 SAAT İLE KISITLANMASINI GEREKTİRECEKTİR |
| > [!warning] Küçük çocukta zor | KÜÇÜK ÇOCUKLARDA BU DERECE SIVI KISITLAMASI BÜYÜME İÇİN YETERLİ OLAN KALORİYİ SAĞLAMAYABİLİR |
| Tolvaptan | BU DURUMDA TOLVAPTAN GİBİ BİR VAPTAN, HER NE KADAR ÇOCUKLARDA FDA ONAYI OLMASA da BAŞLANGIÇTA HİPONATREMİNİN ÇOK HIZLI DÜZELTİLMESİNE SEBEP OLABİLSE BİLE HİPONATREMİ OLMADAN NORMAL BÜYÜME İÇİN YETERLİ SIVI ALIMINA OLANAK VEREBİLİR |
| > [!warning] Üre | ÜRE, BEBEKLERDE ve ÇOCUKLARDA OSMOTİK DİÜREZ OLUŞTURMAK İÇİN GÜVENLE KULLANILMIŞTIR |
💡 TUS ipucuÜÇLÜ AYRIM TABLOSU EZBERLENMELİ: SERUM Na DÜŞÜK + VAZOPRESSİN YÜKSEK + HACİM NORMAL/YÜKSEK = UAHSS · SERUM Na DÜŞÜK + VAZOPRESSİN DÜŞÜK + HACİM DÜŞÜK = SEREBRAL TUZ KAYBI · SERUM Na YÜKSEK + VAZOPRESSİN DÜŞÜK + HACİM DÜŞÜK = SANTRAL Dİ.İDRAR SODYUMU: UAHSS’de YÜKSEK, serebral tuz kaybında ÇOK YÜKSEK, Dİ’de DÜŞÜK.TEDAVİ ZIT: UAHSS → SIVI KISITLA; SEREBRAL TUZ KAYBI → TUZ ve SIVI VER.HİPONATREMİ DÜZELTME HIZI: <0.5 mEq/L/SAAT ve <12 mEq/L/24 SAAT — aşılırsa SANTRAL PONTİN MİYELİNOLİZ.NUADS: AVPR2 FONKSİYON KAZANDIRICI mutasyon → UAHSS tablosu ama VAZOPRESSİN ÖLÇÜLEMEZ (erkek süt çocuğu).UAHSS’nin en geniş neden grubu SSS BOZUKLUKLARI; akciğer hastalıkları (pozitif basınçlı solunum dahil) ve tümörler de sık.
📝 Klinik bilgi — yalnızca eğitim amaçlı