| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom |
| ad-tr | Travmatik beyin hasarı (TBH) |
| ad-en | Traumatic brain injury (TBI) |
| omim | - |
| gen | - |
| lokus | - |
| kalitim | - |
| insidans | ABD’de yılda ~37.000 vaka, 7.000’den fazla çocuk ölümü |
| tus-onceligi | çok yüksek |
| guncelleme | 2026-09-30 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 8 Acil Tıp ve Kritik Bakım |
“TBH’nin mekanizmaları arasında motorlu taşıt kazaları, düşmeler, saldırılar ve istismara bağlı kafa travması bulunur. Çocuklarda TBH’ların çoğu kapalı kafa yaralanmalarından kaynaklanmaktadır (Şekil 85.4).” (Nelson - Bölüm 8 Acil Tıp ve Kritik Bakım, Bölüm 85)
⚠️ Yıllık yük“TBH önemli bir pediatrik sağlık sorunudur ve Amerika Birleşik Devletleri’nde yılda yaklaşık 37.000 vaka, 7.000’den fazla çocuk ölümüyle sonuçlanmaktadır.”
💡 TUS ipucu — birincil ↔︎ ikincil hasar“TBH birincil ve ikincil yaralanmalardan kaynaklanır. Esas etkiden kaynaklanan birincil yaralanma, geri dönüşümsüz doku bozulmasına neden olur.”“Buna karşılık, 2 tip ikincil yaralanma nöro-yoğun bakımın ilgi alanıdır:”(1)“yaralı beyinde görülen nihai zedelenmelerin bir kısmı saatler veya günler içinde gelişir ve alta yatan mekanizmalar (örn. ödem, apoptoz, sekonder aksotomi) tedavi edilme hedefleridir”(2)“yaralı beyin ek hasarlanmalara karşı savunmasızdır, çünkü yaralanma normal otoregülatif savunma mekanizmalarını bozar; SKA’nın otoregülasyonunun bozulması, zarar görmemiş beyin tarafından başka şekilde tolere edilebilecek olan hipotansiyon ve iskemiye yol açabilir”
⚠️ “Konuş ve öl”“Şiddetli TBH’ın ayırt edici özelliği komadır (GKS skoru 3-8). Genellikle, koma yaralanmadan hemen sonra görülür ve devam eder.”“Epidural hematom gibi bazı durumlarda, çocuk başlangıçta uyanık olabilir, ancak birkaç saat sonra kötüleşebilir. Benzer bir durum, ”konuş ve öl” senaryosunun tanımlandığı yaygın şişlik olan çocuklarda da görülmektedir.”“Klinisyenler, belirgin bir kontüzyonu olup orta TBH (GKS skoru 9-12) olan bir çocuğun kötüleşme potansiyelini hafife alma rehavetine kapılmamalıdır, çünkü ilerleyici şişlik potansiyel olarak yıkıcı komplikasyonlara yol açabilir.”
| Şekil | Bulgu |
|---|---|
| 85.5 | “Kafatası kırığı — Düşen ve kafasını kaldırıma vuran 4 yaşında bir çocuğun BT görüntülemesinde (kemik pencere görünümü) hafif yer değiştirmiş kafatası kırığı saptandı.” |
| 85.6 | “Epidural hematom — Bisikletiyle beton zemine düşen 12 yaşındaki bir çocuğun BT görüntülemesinde sol frontal epidural hematom saptandı.” |
| 85.7 | “Subdural hematom — 10 yaşında bir çocuğun, motorlu araç kazasından sonra BT görüntülemesinde sol subdural hematom saptandı. Sol lateral ventrikül silinmesi ve orta hat kaymasına dikkat edin.” |
| 85.8 | “Hiperakut sağ frontal subdural hematom — Subdural hematomun hiperakut, yaralanma sonrası erken evrede BT görüntülemede siyah göründüğünü unutmayın.” |
| 85.9 | “İstismara bağlı kafa travması geçiren 3 aylık bir çocukta ilk BT ile bilateral kronik subdural hematom; üç gün sonra hematomlar biraz daha büyük, ancak beyin parankiminin arka bölgelerinde enfarktüsler görüldü.” |
| 85.10 | “Kanama ve ödem — Arazi motosikletinden düşen 16 yaşındaki bir çocukta BT görüntüleme ile intraparankimal kanama ve çevresinde belirgin ödem görüldü.” |