Eşanlamlılar: Trakeostomi İletişim Güçlüğü
Kategori: Dil ve Konuşma · Tür: hastalık
Özet
Trakeostomi tüpü gırtlağın altına yerleştirilip vokal kordlara hava akışını engellediği için çocuk afonik kalır, sözel iletişim kaybolur ve ifade edici ile alıcı dil kapasitesi azalır. Ses özellikleri hava yolunun durumunu yansıtır: gergin veya kısık ses hava yolu tıkanıklığını, nefesli ses vokal kord adduksiyon azlığını, ıslak sesli fonasyon laringeal sekresyonu gösterir. Tek yönlü konuşma valfi, manuel manipülasyon ve alternatif-destekleyici iletişim sistemleri kullanılır.
Bölümlerdeki özetler
- Trakeostomi tüpü gırtlağın altına yerleştirilip vokal kordlara hava akışını engellediği için çocuk afonik kalır; ifade edici ve alıcı dil kapasitesi azalır. Tek yönlü konuşma valfi, manuel manipülasyon ve alternatif-destekleyici iletişim sistemleri kullanılır. (Dil ve Konuşma › Trakeostomili Çocuklarda İletişim Ve Yutma Bozuklukları; s.673, s.674)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- Trakeostomi, boyun önünden krikoid kıkırdağın altında trakeaya hekimce yapılan cerrahi insizyondur; stoma ayrı hava yolu veya tüp yeri olarak kullanılır (s.672).
- İletişim güçlüğü: hastanın ifade edici ve/veya alıcı dil kapasitesinde azalmadır (s.673).
- Trakeostomi endikasyonları: hava yolu açıklığı (Subglottik Stenoz, laringomalazi), hava yolu koruması (beyin sapı tümörü, inme; kaflı tüp), uzun süreli invaziv mekanik ventilasyon (şiddetli akciğer hastalığı, servikal spinal hasar) (s.672).
- Bazı çocuklarda trakeostomi kalıcıdır; durum iyileşirse stoma cerrahi kapatılır veya kendiliğinden iyileşmeye bırakılır (s.672).
Etiyoloji ve patogenez
- Tüp gırtlağın altına yerleştirilip vokal kordlara hava akışını engellediği için çocuk afonik olur ve sözel iletişimi kaybedebilir; ses üretimi kanülün iç çapına ve şişirilmiş kaf varlığına bağlıdır (s.673).
- PYBÜ’ye kabul nedenleri (AAP ve Yoğun Bakım Tıbbı Derneği): ciddi akciğer/solunum yolu hastalığı, kardiyovasküler instabilite, nörolojik durumlar (nöbet, omurilik kompresyonu, Kafa Travması, ilerleyici nöromüsküler bozukluk), hematoloji/onkoloji, endokrin/metabolik hastalık; bunlar hava yolu, kan gazı, kas gücü ve nörobilişsel bozuklukla iletişim güçlüğü yapar (s.673).
- Yoğun bakımda iletişim sorunu yatış nedeninin kendisinden veya entübasyon, sedasyon, fiziksel kısıtlama, izolasyon, trakeostomi gibi müdahalelerden kaynaklanabilir (s.673).
- Tüpün çocukta iletişim gelişimine etkisi şunlara bağlıdır: takıldığı yaş, kullanım süresi, verilen ventilasyon/O2, aspirasyon sıklığı, yatan hasta olarak geçen zaman (s.672).
Klinik bulgular ve seyir
- Konuşarak iletişim kuramama kritik hasta üzerinde büyük stres yaratır; tıbbi hatalar, ruh hali, kaygı, korku ve bağlılıkta olumsuz etkiler görülür; dudak okuma, jest ve baş sallama mesajların yanlış yorumlanmasına yol açabilir (s.673).