| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | karşılaştırma, rehabilitasyon |
| baslik | Çocuklar için yaygın olarak reçete edilen ağızdan antispazmodik ilaçların doz önerileri, farmakolojik etkileri ve yan etki profili |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-10-02 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 32 Rehabilitasyon Tıbbı — Bölüm 730, Tablo 730.1 |
📝 Klinik bilgi — yalnızca eğitim amaçlı Bu sayfa Spastisite tedavisinde kullanılan ağızdan ilaçların sınav amaçlı karşılaştırmasıdır; hasta yönetimi önerisi değildir. Çocuklarda dozlar oldukça değişkendir ve çocuğun cevabına göre ayarlanmalıdır.
| Doz önerisi | 2-7 yaş: 2,5-10 mg tid-qid (10-40 mg/gün) 8-12 yaş: 5-15 mg tid-qid (15-60 mg/gün) 12-16 yaş: 5-20 mg tid-qid (20-80 mg/gün) | | --- | --- | | Not | Böbrek yetmezliğinde dikkatli olun, doz azaltılması düşünülmelidir | | Etki şekli | Santral etkili, GABA’nın yapısal analoğudur Mono/polisinaptik spinal reflekslerin presinaptik inhibisyonuna neden olan GABA_B reseptörlerine bağlanır Hızlı emilir, 1 sa içinde kan düzeyi zirveye ulaşır, yarılanma ömrü 5,5 saattir Böbrekten atılım (%70-80 değişmeden); karaciğerden atılım (%15) | | Yan etkiler | SSS depresyonu (‣, uyuşukluk, halsizlik) · Mide bulantısı · Baş ağrısı · Baş dönmesi · Konfüzyon · Öfori · Halüsinasyonlar · Hipotoni · Ataksi · Paresteziler | | ⚠ Not | Ani kesilme, nöbetlere halüsinasyonlara, rebound kas spazmları ve hiperpireksiye neden olabilir |
| Doz önerisi | 6 ay-12 yaş: 0,12-0,8 mg/kg/gün po bölünmüş eşit dozlarda 6-8 sa >12 yaş | | --- | --- | | Not | Yalnızca her yatmadan önce diye reçetelenmesi veya gece yatmadan önce daha yüksek doz verilmesi, gündüz sedasyonu azaltabilir | | Etki şekli | Santral etkili, beyin sapı retiküler formasyonunda GABA’nın yapısal inhibisyonuna aracılık eden GABA_A reseptörlerine bağlanır Hızlı emilir, 1 sa içinde kan düzeyi zirveye ulaşır, yarılanma ömrü 30-60 saattir | | Yan etkiler | SSS depresyonu (sedasyon, dikkat ve hafızada bozulma) · Ataksi · Bağımlılık/madde kötüye kullanımı ihtimali · Yoksunluk sendromu (anksiyete, ajitasyon, huzursuzluk, tremor, kas seğirmesi, mide bulantısı, uyuyamama, nöbet, hiperpireksi) Düşük albümin düzeyinde, %98’i proteine bağlı olması nedeniyle, yan etki ihtimali artar |
| Doz önerisi | >5 yaş çocuklar için: 6-8 mg/kg/g po bölünmüş bid-qid 7 gün: 0,5 mg/kg qd bid ile başlayın, sonra 3 gün 0,5 mg/kg tid, sonra 2 mg/kg tid, maksimum 12 mg/kg/gün veya 400 mg/gün | | --- | --- | | Etki şekli | Periferik etkili; sinir uyarısı sonrası olan sarkoplazmik retikulumdan kalsiyum salınmasını engeller Kan düzeyi zirveye 3-6 sa içinde ulaşır (aktif metaboliti 4-8 saatte), yarılanma ömrü yaklaşık 15 saattir | | Yan etkiler | Kırgınlık · Halsizlik · Mide bulantısı · Kusma · İshal · Yüksek dozda kas güçsüzlüğü | | ⚠ Not | Hepatotoksisite: dantrolen başlanmadan önce bazal karaciğer fonksiyon testlerinin yapılması ZORUNLUDUR; doz titrasyonu sırasında haftalık, daha sonrasında her 1-2 ayda bir düzenli olarak kontrol edilmelidir. Karaciğer enzimlerinde yükselme olduysa, ilaç DERHAL KESİLMELİDİR |
| Doz önerisi | <10 yaş çocuklarda: Gece yatmadan önce ağızdan 1 mg olarak başlayın, 4 bölünmüş dozda 0,3-0,5 mg/kg’a arttırın >10 yaş çocuklarda: Gece yatmadan önce ağızdan 2 mg olarak başlayın, cevaba göre arttırın, 4 bölünmüş dozda maksimum 24 mg/gün | | --- | --- | | Etki şekli | Santral etkili; hem supraspinal ve hem de spinal bölgede alfa-2 adenoreseptör agonistik etkilidir. Eksitatör aminoasitlerin salınımını önler, presinaptik inhibisyonu kolaylaştırır Ağızdan iyi emilir, 1-2 sa içinde kan düzeyi zirveye ulaşır, yarılanma ömrü 2,5 saattir | | Yan etkiler | Ağız kuruluğu · Uyuşukluk · Baş ağrısı · Baş dönmesi · Uyuyamama · Anksiyete · Saldırganlık · Ruh halinde ani değişimler · Görsel halüsinasyonlar · Hipotansiyon riski (antihipertansif etkisi klonidinden 10 kat daha az olmasına rağmen) · Mide bulantısı · Kusma · ‣ | | ⚠ Not | Karaciğer fonksiyon testleri yakın takip edilmelidir: başlangıçta ve idame doza ulaştıktan 1 ay sonra |
| Doz önerisi | 0,025-0,1 mg/kg/gün, 2-3 bölünmüş dozda |
|---|---|
| Etki şekli | Santral etkili, mikst alfa adrenoreseptör agonistidir; beyin, beyin sapı ve spinal kordun arka boynuzlarının birden fazla bölgesinde membran hiperpolarizasyonuna neden olan alfa-2 aktivitesi daha baskındır |
| Ağızdan alımda hızla emilir, 1-1½ sa içinde kan düzeyi zirveye ulaşır, yarılanma ömrü 6-20 saattir | |
| Yan etkiler | Uyuşukluk · Ağız kuruluğu · Bradikardi · Ortostatik hipotansiyon |
| ⚠ Not | Aniden kesme, rebound hipertansiyona neden olabilir |
Çeviren notu: bid, bis in die: günde iki defa; qid: quarter in die; günde dört defa; tid: ter in die; günde üç defa.
💡 TUS ipucu — ilacı etki yerine göre ayırGABA_B agonisti → baklofen (spinal kaynaklı spastisitede tercih) GABA_A (benzodiazepin) → diazepam, klonazepam (serebral kaynaklı spastisitede daha az tercih — bilişsel yavaşlama) α2-agonist → tizanidin, klonidin (tizanidin hemodinamik olarak daha güvenli) PERİFERİK etkili tek ilaç → dantrolen sodyum (sarkoplazmik retikulumdan Ca²⁺ salınımını bloke eder; fatal hepatotoksisite)
⚠️ “Aniden kesme” uyarısı olan ilaçlarBaklofen → nöbet, rebound spastisite, hiperpireksi Diazepam → yoksunluk sendromu (nöbet dahil) Klonidin → rebound hipertansiyon