Peptik Ülser Hastalığı

“Mide ve duodenumdaki ‘sitoprotektif’ ve ‘sitotoksik’ etkenler arasındaki dengesizlikten kaynaklanan enflamasyon sonucu gelişen peptik ülser hastalığı, değişen derecelerde gastrit veya belirgin ülserasyonla kendini gösterir.” (Nelson - Bölüm 17 Sindirim Sistemi, Bölüm 361)

Tanım ve epidemiyoloji

• “Peptik ülser hastalığının patogenezi çok etkenlidir, ancak ülserlerin gelişmesi için son ortak yol, midenin asit ve pepsin yüklü içeriğinin mide ve duodenum mukozası üzerindeki etkileri ve mukozal savunma mekanizmalarının bu etkilere karşı koyamamasıdır.”
• Gastrit mi ülser mi?“Mide ve duodenum mukozasındaki anormallikler, histolojik değişiklikler olsun veya olmasın, endoskopide görülebilir. Mide veya duodenum duvarının muskülaris mukoza tabakasını bozan derin mukozal lezyonlar peptik ülserleri tanımlar.”
• Yerleşim:“Mide ülserleri genellikle midenin küçük kurvaturu üzerinde bulunurken duodenal ülserlerin %90’ı duodenal bulbusta görülür.”
• “Büyük ölçekli toplum bazlı pediatrik çalışmalar olmamakla birlikte çocukluk çağında peptik ülser hastalığı görülme oranı düşük gibi görünmektedir. Pediatrik insidans, büyük pediatrik merkezler tarafından anekdotal olarak her yıl 2.500 hastane başvurusu başına mide veya duodenum ülseri olan 5-7 çocuk olarak bildirilmektedir.”

Primer ve sekonder ülser

ℹ️ Temel ayrım“Çocuklarda görülen ülserler, kronik ve daha sıklıkla görülebilen primer peptik ülserler veya genellikle daha akut başlangıçlı olup daha sıklıkla midede olan sekonder peptik ülserler olarak sınıflandırılabilir” (Tablo 361.1). Primer:“çoğunlukla Helicobacter pylori enfeksiyonuyla ilişkilidir ve idiopatik primer peptik ülserler çocuklardaki duodenal ülserlerin %20’ye kadarını oluşturur.” → Helicobacter pylori EnfeksiyonuSekonder:“sepsis, şok veya bir intrakraniyal lezyon (Cushing ülseri) sonucu gelişen strese bağlı olarak veya şiddetli yanık hasarına (Curling ülseri) yanıt olarak oluşabilir.”“sıklıkla aspirin veya steroid olmayan antienflamatuar ilaçların (nonsteroid antienflamatuar ilaçlar, NSAEİ) kullanılması sonucu gelişir.” → Stres Ülserleri“Zollinger-Ellison sendromu gibi aşırı asit salgısı olan durumlar, Kısa Bağırsak Sendromu ve sistemik Mastositoz peptik ülserin seyrek görülen nedenleridir.” → Zollinger-Ellison Sendromu

Tablo 361.1 — Peptik ülserlerin etiyolojik sınıflandırması

Etiyoloji

Helicobacter pylori enfeksiyonu pozitif

İlaç (NSAEİ) ile indüklenen

Helicobacter pylori

ve NSAEİ pozitif