Nefrojenik Diyabetes İnsipidus

“Nefrojenik diyabetes insipidus (NDİ), antidiüretik hormon (ADH) varlığında bile idrarın konsantre edilememesi ile karakterize nadir görülen bir konjenital veya daha yaygın olarak edinilmiş bir su metabolizması bozukluğudur.” (Nelson - Bölüm 22 Nefroloji, Bölüm 548 · Bradley P. Dixon)

💡 TUS ipucu — erkek bebekte poliüri + hipernatremi**** “Tanı poliüri, hipernatremi ve seyreltik idrarı olan erkek bebekte düşünülmelidir.”

“Konjenital NDİ’da en sık kalıtım şekli X’e bağlı resesif bozukluk şeklindedir. Nadiren, muhtemelen rastgele olmayan X inaktivasyonuna ikincil olarak etkilenen kadınlarda görülür.”

“Konjenital NDİ vakalarının yaklaşık %10’u otozomal dominant veya resesif bozukluklar olarak kalıtılır, erkekler ve kadınlar eşit şekilde etkilenir.”

Patogenez

• “İdrarı konsantre etme (ve böylece suyu emme) yeteneği, idrarın toplayıcı tübüle ulaşmasını; renal medullada normal bir konsantrasyon gradienti varlığını ve toplayıcı tübülde ADH’nin su geçirgenliğini modüle etme yeteneğini gerektirir.”
• “ADH (arjinin vazopressin [AVP] olarak da bilinir), hipotalamusta sentezlenir ve posterior hipofizde depolanır.”
• “Bazal durumlarda, toplayıcı tübül suyu geçirmez. Bununla birlikte, artmış serum osmolalitesine (hipotalamustaki osmoreseptörler tarafından tespit edilir) ve/veya şiddetli hacim kaybına yanıt olarak, ADH sistemik dolaşıma salınır.”
• “Hormonun reseptörüne bağlanması, toplayıcı tübül hücresinin bazolateral membranı üzerindeki reseptörü, vasopressin V₂R’ye (AVPR2) bağlanır. Reseptöre bağlanması, önceden oluşturulmuş su kanallarının (aquaporin 2 [AQP2]) toplayıcı kanalının luminal membranına hareket etmesiyle sonuçlanan ve onu suya geçirgen hale getiren, siklik adenozin monofosfata bağımlı bir kaskadı aktive eder.”
• “AVPR2 genindeki kusurlar, NDİ’nin X’e bağlı formuna neden olur. AQP2 genindeki mutasyonlar, daha nadir olan otozomal dominant ve resesif formlarda tanımlanmıştır.”
• Edinsel NDİ:“Obstrüktif üropatiler, akut veya Kronik Böbrek Hastalığı, böbrek kistik hastalıkları, interstisyel nefrit, Nefrokalsinozis veya Hipokalemi, hiperkalsemi, lityum veya amfoterisin B’nin neden olduğu toksik nefropati dahil olmak üzere böbrek tübüler fonksiyonunu etkileyen birçok bozuklukta görülebilir.”
• “İkincil NDİ formlarında, aquaporin ekspresyonundaki azalma nedeniyle ADH direncine sahip olabilir. İkincil ADH direnci genellikle solüt diürezi veya tübüler hasarın bir sonucu olarak hipertonik medüller gradientin kaybı sonucunda ortaya çıkar ve bu da sodyum veya üre emilememesi neden olur.”

Klinik bulgular

• “Konjenital NDİ’si olan hastalar tipik olarak yenidoğan döneminde masif poliüri, hızlı kilo alımı, hipernatremi ve dehidratasyon ile başvururlar.”
• “Huzursuzluk ve avutulamama ortak özelliklerdir. Kabızlık ve kilo almada güçlük de görülür.”
• “Bebeklik dönemindeki birkaç hipernatremik dehidratasyon ataklarından sonra, hastalarda gelişme geriliği ve zihinsel gerilik olabilir, ancak bu durumların dikkatli sıvı resüsitasyonu ve hipernatreminin kademeli düzeltilmesi ile daha az yaygın hale gelmiştir.”
• “Büyük idrar hacimlerinin ozmolar olarak enürezis yaygındır. Gün boyunca büyük miktarda su tüketme ihtiyacı nedeniyle, hastalarda genellikle iştahı azdır ve gıda alımı yetersizdir. Bununla birlikte, yeterli kalori takviyesi ile bile, hastalar hala büyüme anormallikleri sergilemektedir.”
• “Konjenital NDİ’li hastalar ayrıca hiperaktivite ve kısa süreli hafıza problemleri dahil üzere davranış problemleri sergilerler.”
• “İkincil forma sahip olanlar genellikle yaşamın sonraki döneminde, hipernatremi ve poliüri ile başvururlar. Gelişme geriliği ve davranış anormallikleri gibi ilişkili bulgular bu son grupta daha az görülür.”

Tanı