Eşanlamlılar: Kronik İdiyopatik Ürtiker, Kronik Ürtiker
Kategori: Alerji · Tür: hastalık
Özet
Altı haftadan uzun, haftanın çoğu günü süren ürtikerdir; kronik ürtikerin yaklaşık %80’ini oluşturur, neden çoğu kez bulunamaz ve %30-50’sinde otoimmün mekanizma (FcεRIα veya IgE’ye karşı otoantikor) vardır. Otoimmün tiroidit, çölyak ve kollajen doku hastalıklarıyla ilişkilidir. Kaşıntılı ürtikere hastaların %40’ında Anjiyoödem eşlik eder, %20’sinde anjiyoödem tek başınadır; anti-TPO ve anti-tiroglobulin antikorları %12-14’te pozitiftir, sedimentasyon yüksekliği sistemik hastalığı düşündürür. Tanı basamaklı algoritmayla öykü, fizik muayene, TKS, CRP ve sedimentasyonla başlar, gerekirse C3, C4, ANA, tiroid antikorları, çölyak serolojisi ve OST/BAT eklenir; otolog serum testinde 0,05 ml intradermal enjeksiyon negatif kontrole göre >1,5 mm ödem verirse pozitiftir, çocuklarda OST yerine bazofil aktivasyon testi tercih edilir. Otoinflamatuar sendrom, SLE ve sistemik Vaskülit ayırıcı tanıdadır. Tedavi ikinci kuşak antihistaminiktir (4 kata kadar doz), omalizumab kullanılır.
Bölümlerdeki özetler
- Altı haftadan uzun, haftanın çoğu günü süren ürtiker; kronik ürtikerin yaklaşık %80’i, neden çoğu kez bulunamaz, %30-50’sinde otoimmün mekanizma (FcεRIα veya IgE’ye karşı otoantikor) vardır. Otoimmün tiroidit, çölyak ve kollajen doku hastalıklarıyla ilişkilidir. Tedavi ikinci kuşak antihistaminik (4 kata kadar doz), omalizumab. (Alerji › Ürtiker Ve Anjioödem; s.1420, s.1421, s.1422)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- Kronik ürtiker iki ana grup: kronik spontan (kronik ürtikerin yaklaşık %80’i, belirli neden bulunamaz) ve kronik tetiklenebilir (fiziksel uyaranla ilişkili) (s.1420)
Epidemiyoloji
- Çocuklarda kronik ürtiker yetişkinlerden daha nadir; prevalans tahminen %0.1-0.3 (s.1420)
- Kronik ürtikerli olguların yaklaşık %50’sinde neden belirlenemez ve kronik spontan ürtiker olarak sınıflanır (s.1421)
Etiyoloji ve patogenez
- Olguların %30-50’sinde otoimmün neden suçlanır; en sık bazofil/mast hücresindeki yüksek afiniteli IgE reseptörü alfa zincirine (FcεRIα) karşı otoantikorlar, daha nadiren anti-IgE otoantikoru; IgG tipindeki bu antikorlar hücreleri aktive eder (s.1421)
- Pediatrik kronik ürtikerde otoimmünite olguların >%30’unda saptanmıştır; en bilineni Hashimoto tiroiditi; hastaların %12-14’ünde anti-tiroglobulin ve anti-peroksidaz antikoru (s.1421)
- Çölyak hastalığı kronik ürtikerle ilişkili diğer otoimmün hastalıktır; SLE, Sjögren, romatoid artrit gibi kollajen doku hastalıkları ile solid/hematolojik maligniteler de bildirilmiştir (s.1421)
- Stres tetikleyici ve şiddet artırıcıdır; artmış CRH reseptör düzeyine paralel CRH artışıyla deri mast hücre degranülasyonu ileri sürülür (s.1421)
- IgE aracılı besin alerjisi nadir; besin katkı maddeleri psödoalerjik etkiyle yol açabilir; enfeksiyonlar (Hepatit B, C, H. pylori) akut ürtikerdeki kadar belirgin değil ve sıklıkları çalışmalar arasında farklıdır (s.1420)
Klinik bulgular ve seyir