Eşanlamlılar: Koledokolitiazis, Kolesistit, Safra Taşı
Kategori: Pediatrik Gastroenteroloji · Tür: hastalık
Özet
Çocuklarda nispeten nadir olmakla birlikte ultrasonografinin yaygın kullanımı ve Obezite nedeniyle sıklığı artmaktadır. Safra taşları idiyopatik olabilir veya prematürite, total parenteral beslenme, yenidoğanda sepsis ve diüretik kullanımı, hemolitik hastalıklar (siyah pigment taşları), obezite ve kistik fibrozis gibi ikincil nedenlere bağlıdır. Sağ üst kadran veya epigastriumda omuza yayılan bilier kolik tipi karın ağrısı, dispepsi, bulantı, kusma, kolesistitte ateş görülür; obstrüksiyonda safra yolu dilatasyonu, sarılık, kolesistitte GGT yüksekliği ve direkt hiperbilirubinemi, ılımlı transaminaz yüksekliği saptanır. Biliyo-pankreatik ağaç anomalisi olanlarda Kronik Pankreatit eşlik edebilir. Tanıda ilk tercih ultrasonografidir (safra kesesi veya yollarında akustik gölgeli ekojen odak; duyarlı ve özgül), komplikasyonda MRKP kullanılır. Tedavi kolesistektomidir.
Bölümlerdeki özetler
- Çocuklarda nispeten nadir ancak sıklığı artıyor; US’nin yaygın kullanımı ve obezite; yenidoğanda sepsis, diüretik ve total parenteral beslenme ile ilişkili; US ilk tercih. (Radyoloji › Pediatrik Gastrointestinal Radyoloji; s.4638)
- Çocuklarda safra taşları idiyopatik veya prematürite, TPN, hemolitik hastalıklar, obezite, kistik fibrozis gibi ikincil nedenlere bağlıdır; hemolitik hastalıkta siyah pigment taşları görülür. Tanıda ultrasonografi, komplikasyonda MRKP kullanılır; tedavi kolesistektomidir. (Çocuk Cerrahisi › Cerrahi Yönüyle Karın Ağrısı Ve Akut Batın; s.4737, s.4738)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Epidemiyoloji
- KF’de safra taşı yaklaşık %15, küçük safra kesesi %30 (Tablo 2); hastaların %24-50’sinde USG/MRCP ile küçük safra kesesi, yokluk veya taş saptanır (s.3013, 3015).
- Çocuklarda nadir ama insidansı son on yılda artmıştır (US kullanımının yaygınlaşması, asemptomatik çocuklarda saptanma, Obezite artışı) (s.4638)
- Çocuklukta kolesistektomi en sık safra taşı nedeniyle yapılır (s.4737)
- Erişkinden farklı olarak çocukta safra taşları genellikle semptomatiktir (s.4737)
Etiyoloji ve patogenez
- İdiyopatik veya ikincil; <5 yaşta prematürite, TPN, sistemik enfeksiyon, genetik hastalıklar; büyüklerde ailesel, Obezite, hemolitik hastalık, ileum hastalıkları, kistik fibrozis, oral kontraseptif (s.4638, s.4737)
- Hemolitik hastalık ve TPN’de siyah pigment taşları; sistemik hastalıklarda kolesterol veya kalsiyum karbonat taşları; erişkinde sıklıkla kolesterol taşı (s.4737)
Klinik bulgular ve seyir
- Üst kadran ağrısı ve dispeptik yakınma; klasik bilier kolik: omuza yayılan sağ üst kadran/epigastrik akut ağrı, sarılık, bulantı-kusma; asemptomatik olgularda tesadüfen saptanabilir (s.4737)
- Kolesistitte karın ağrısı, bulantı, kusma, ateş; GGT ve konjuge bilirubin yükselir, diğer transaminazlar ılımlı artar; biliyopankreatik anomalilerde pankreatit eşlik edebilir (s.4737)