Eşanlamlılar: GAMT Eksikliği
Kategori: Metabolizma · Tür: hastalık
Özet
Guanidinoasetat metiltransferaz (GAMT) eksikliği, GAMT geni (19p13.3) mutasyonuna bağlı otozomal resesif bir kreatin sentez bozukluğudur. 6-12. aylarda gelişme geriliği ile başlar; zihinsel gerilik, otizm, hareket bozukluğu, konvülziyon, Kendine Zarar Verme Davranışı, Dizartri ve tedaviye daha dirençli dil gelişim geriliği görülür. Tanıda guanidinoasetat yüksekliği (idrarda 2-200 kat, plazmada 10-20 kat), plazma ve idrarda kreatin düşüklüğü ve MR spektroskopide kreatin düşüklüğü saptanır; moleküler tanı ile doğrulanır. Tedavi kreatin monohidrat, L-ornitin ve arginin kısıtlı diyettir.
Bölümlerdeki özetler
- GAMT geni (19p13.3) mutasyonuna bağlı OR kreatin sentez bozukluğu; 6-12. aylarda gelişme geriliği ile başlar. Tedavi kreatin monohidrat, L-ornitin, arginin kısıtlı diyet. (Metabolizma › Kreatin Metabolizması Bozuklukları Ve Tanımlama; s.2651, s.2652)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- Kreatin eksikliği sendromları üç grup: GAMT eksikliği, AGAT eksikliği, kreatin taşıyıcı (SLC6A8) bozukluğu (s.2651)
- GAMT eksikliği otozomal resesif kreatin metabolizması bozukluğudur; 1994’te Stöckler ve ark. tanımlamıştır (s.2651)
Etiyoloji ve patogenez
- Kreatin arginin, glisin ve metiyoninden sentezlenir; esas olarak karaciğer, böbrek, pankreasta yapılır; AGAT arginin+glisinden guanidinoasetat (GAA) oluşturur, GAMT GAA ve S-adenozilmetiyoninden kreatin oluşturur (hız kısıtlayıcı basamak) (s.2651)
- GAMT geni 19p13.3’tedir (s.2651)
- Kreatin en çok beyin ve kasta kullanılır; beyinde az sentezlenir, SSS’ye kandan SLC6A8 ile taşınır; kreatin kinaz ile kreatin fosfata dönüşür, enzimsiz kreatinine çevrilip idrarla atılır (s.2651)
Klinik bulgular ve seyir
- Genellikle 6-12. aylarda gelişme geriliği ile başlar (s.2652)
- Başlıca bulgular: zihinsel gelişimsel bozukluk, otizm, kendine zarar verme, hareket bozuklukları, nöbetler, Dizartri; dil bozuklukları özellikle zihinsel gelişimin daha az etkilendiği olgularda ön plandadır ve tedaviye daha dirençlidir (s.2652)
Tanı
- Plazma ve idrarda GAA artmış, kreatin azalmıştır; GAA idrarda 2-200 kat, plazmada 10-20 kat artabilir; değerler yaşa bağlıdır (s.2652)