Gözyaşı filmi, üretimi ve drenajının bozuklukları; pediatride konjenital nazolakrimal kanal tıkanıklığı en sık görülenidir (Nelson - Bölüm 28 Göz).

Gözyaşı filmi — üç katman

💡 TUS ipucu — gözyaşı filminin 3 tabakası | Katman | Kaynak | İşlev (Nelson - Bölüm 28 Göz) | |—|—|—| | En içteki müsin tabaka | Konjunktivanın goblet ve epitel hücreleri (+ lakrimal bezin asiner hücreleri) | “Dayanıklılık kazandırır ve gözyaşı filmi ile konjunktiva ve korneaya bağlantısı sağlar.” | | Orta aköz tabaka | Ana lakrimal bez + yardımcı lakrimal bezler | “Gözyaşının %98’ini oluşturur”; antikorlar, elektrolitler, proteinler içerir | | En dıştaki lipit tabaka | Göz kapağının sebase meibom bezleri | “Buharlaşmasını geciktirir.” |

• “Gözyaşları, iç taraftan kapak kenarlarındaki punktal açıklıklara boşalır ve kanaliküllerden lakrimal keseye akar ve daha sonra nazolakrimal kanaldan buruna akar (Şekil 643.1).”
• [!warning] Prematürede gözyaşı “Premature bebeklerde gözyaşı sekresyonu azalmıştır. Bu, nazolakrimal kanal tıkanıklığını maskeleyebilir ve topikal olarak uygulanan ilaçların etkisini yoğunlaştırabilir. Doğuma yakın dönemde gözyaşı üretimi erişkin düzeyine ulaşır.”

Dakriyostenoz — Konjenital Nazolakrimal Kanal Tıkanıklığı (KNLKT)

• [!tip] TUS ipucu — yenidoğanın %20’si “Konjenital nazolakrimal kanal tıkanıklığı (KNLKT) veya dakriyostenoz, yenidoğan bebeklerde %20’yi bulan oranda ortaya çıkan lakrimal sistemin en yaygın hastalığıdır.”
• “Genellikle, nazolakrimal kanalı oluşturan epitel hücrelerin, alt konka altındaki (Hasner valfı) burna çözüldüğü kanal oluşumunun yetersizliğinden kaynaklanır.”
• “KNLKT belirtileri doğum anında mevcut olabilir, ancak normal gözyaşı başlayana kadar durum belirgin olmayabilir.”
• [!tip] TUS ipucu — klasik üçlü semptom “KNLKT belirtileri arasında aşırı bir gözyaşı havuzu, çene yanağa taşması ve lakrimal kesede üretilen mukoid materyalin geri akışı bulunur. Gözyaşı damlaması ve akıntısı nedeniyle silmeye bağlı oluşan tahriş ve sürtünme nedeniyle eritem veya cildin maserasyonu olabilir.”
• “Tıkanma tam olursa, bu bulgular şiddetli ve sürekli olabilir. Tıkanıklık sadece kısmi ise, nazolakrimal kanal üretilen bazal gözyaşını boşaltabilir. Bununla birlikte, artan gözyaşı üretimi varsa (soğuk, rüzgar, güneş ışığına maruz kalma) veya nazolakrimal kanalın distal ucunda (burun mukozal ödemi) tıkanıklık varsa, gözyaşının taşması belirginleşebilir veya artabilir.”
• [!warning] KNLKT riskini artıran sendromlar “Bebeklerde KNLKT için riskin artmış olduğu durumlar; Down Sendromu, EEC (ektrodaktili, ektodermal displazi, clefting) sendromu, brakiookulofasiyal sendrom, kraniyometafizyel displazi, kraniyodiafizyel displazi, LADD (lakrimoaurikülo-dento-dijital) sendromu, CHARGE Sendromu (kolobom, kalp anomalisi, Koanal Atrezi, genital ve kulak anomalileri) sendromu ve Goldenhar Sendromudur.”
• “KNLKT’li bebeklerde, nazolakrimal kesenin (dakriyosistit) akut enfeksiyonu ve enflamasyonu, çevre dokuların enflamasyonu (perisistit) veya ender olarak Orbital Enfeksiyonlar gelişebilir. Çevre dokular şişkin, kırmızı ve hassastır; hastalarda ateş ve huzursuzluk gibi sistemik enfeksiyon bulguları olabilir.”

Tedavi

• [!tip] TUS ipucu — konservatif tedavi ve zamanlama “Komplike olmayan nazolakrimal kanal tıkanıklığının birincil tedavisi, genellikle günde 2-3 kez uygulanan nazolakrimal masaj ile birlikte ılık suyla kapakların temizlenmesi rejimidir. Topikal antibiyotikler mukopürülan drenajın kontrol edilmesi için kullanılır. Deri tahriş olmuşsa yumuşak bir oftalmik merhem göz kapaklarında kullanılabilir.”“KNLKT vakalarının çoğu kendiliğinden düzelir; %96’sı bir yaşından önce iyileşir. Bir yaşına kadar düzelmeyen vakalarda, yaklaşık %80 başarı oranına sahip nazolakrimal kanal sondalama işlemi uygulanabilir. Bu işlemin başarısını arttırabilmek için bazı göz doktorları nazolakrimal sistemi aynı zamanda entübe de edebilirler.”
• “Akut dakriyosistit veya Selülit sistemik antibiyotiklerle hızlı tedavi gerektirir. Bu gibi durumlarda, bir tür tanımlayıcı cerrahi müdahale genellikle endikedir.”

Dakriyosistosel (mukosel)

• “Dakriyosistosel (mukosel), nazolakrimal kesenin hem proksimal hem de distal ucunda tıkanıklığın olduğu, ender bir durumdur.”
• [!tip] TUS ipucu — “iç kantal tendonun hemen altında mavimsi kitle” “Dakriyosistoseller doğumda veya doğumdan kısa bir süre sonra iç kantal tendonun hemen altında, mavimsi bir subkutan kitle olarak görülebilir (Şekil 643.2).”