Çocuklardaki körlüğün yaklaşık %30’u travma sonucu olur; çocuk ve adölesanlar oküler travmalara yüksek oranda maruz kalır (Nelson - Bölüm 28 Göz).

Epidemiyoloji

💡 TUS ipucu — yaş, cinsiyet ve mekanizma“Çocuklardaki körlüğün yaklaşık %30’u travma sonucu olur. 11-15 yaş arasındaki erkek çocuklar en yüksek risk altındadır; bu yaralanmaların görülme sıklığı kızların yaklaşık dört katıdır.”“Yaralanmaların çoğu spor, sopa, taş, havai fişek, paintball, havalı silahlar ve diğer cisimler ile ilişkilidir. Özellikle yüksek hızlı cisimler ve havai fişekler oküler ve orbital hasara sebep olur. Travmaların çoğu kaçınılabilirdir.”

Ekimoz ve göz kapağı şişliği

• “Ekimoz ve göz kapağı ödemi künt travma sonrası sıktır (Şekil 653.2). Bunlar kendini sınırlayıcı, kendiliğinden gerileyebilen durumlardır ve soğuk bası ve analjeziklerle tedavi edilebilir.”
• [!warning] Periorbital ekimoz = daha ciddi yaralanma uyarısı “Periorbital ekimoz varlığında göz, orbita kemik kırıkları, intraoküler kanama ve göz küresi rüptürü gibi daha ciddi yaralanmalar açısından dikkatle muayene edilmelidir.”

Göz kapağı kesileri

• “Göz kapağı kesileri basitten komplekse birçok farklı tipte olabilir. Göz kapağı kesisi değerlendirilirken anahtar bulgular; kesinin derinliği, yeri ve kanalikülü kapsayıp kapsamadığıdır.”
• [!tip] TUS ipucu — ne zaman oftalmolog? “Birçok yüzeyel göz kapağı kesisi, ilk başvurulan hekim tarafından tedavi edilebilir, ancak kesi derinse, kapak kenarlarını veya kanalikülü kapsıyorsa oftalmolog tarafından değerlendirilmelidir.”“Levator kası göz kapağını kaldırılırken ve deri ile orbikülaris okuli kasının derinine uzanır. Levator kası hasarlanmışsa ve ilk tamir sırasında bu fark edilmezse Pitozis gelişebilir. Bundan dolayı kesideki orbital yağ doku görülüyorsa, kesi deriyi hasarlanmıştır ve pitozisi önlemek için deri, orbikülaris okuli, levator kası ve orbital septum dikkatli bir şekilde onarılmalıdır.”“Göz kapağı kenarı tutulumunda (Şekil 653.3) göz kapağı malformasyonu ve çentik oluşumunu engellemek için dikkatli onarım gerekir. Bunlar gelecekte korneal skar ve görme kaybıyla sonuçlanacak oküler yüzey problemlerine yol açabilir.”“Kanalikül tutulumu olan kesiler gelecekteki göz yaşı problemlerine engel olmak için göz kapağı onarımına ek olarak nazolakrimal sistem entübasyonunu gerektirir. Göz kapağı kesilerinin uygun primer onarımı ileri bir tarihteki sekonder onarıma göre genellikle daha iyi sonuç verir.”

Yüzeyel korneal abrazyon

• “Kornea epiteli çizildiğinde, zedelendiğinde veya aşındığında; altında uzanan epitel bazal tabama ve yüzeyel korneal sinirler açıkta kalır. Bu duruma ağrı, göz yaşı artma, fotofobi ve görme azalması eşlik eder.”
• [!tip] TUS ipucu — floresan + mavi filtre “Korneal zedelenme floresan boya damlatılması sonrası mavi filtreli ışıkla belirlenebilir. Zedelenmenin muayenesi için ideal olmakla birlikte küçük çocuklar için mavi filtreli direkt oftalmoskop veya Dermatolojik Değerlendirme ve Lezyon Terminolojisi yeterlidir.”
• [!warning] Topikal anestezik evde kullanılmamalıdır “Korneal zedelenme tedavisi yara iyileşmesini sağlamaya ve ağrıyı azaltmaya yöneliktir. Zedelenmeler; epitel tamamen iyileşene kadar sık tekrarla uygulanan topikal antibiyotiklerle tedavi edilir. Basınçlı kapama iyileşme zamanını kısaltmaz veya ağrıyı azaltmaz. Uygun yapılmamış kapamanın kendisi korneayı ağrıyı azaltabilir.”“Geniş zedelenmesi olan hastalarda topikal sikloplejik ajanlar (%1’lik siklopentolat hidroklorid) siliyer spazmdan kaynaklanan ağrıyı azaltabilir. Topikal anestetikler evde kullanım için verilmemelidir, çünkü epitel iyileşmesini azaltır ve doğal göz kırpma refleksini inhibe eder.”

Oküler yüzeyde yabancı cisim

• “Bu hastalık genellikle ani rahatsızlık hissi, sulanma ve enflamasyon oluşturur. Yabancı cisimlerin çoğu yakınlaştırmanın yardımıyla ve bir ışık altında (Şekil 653.5) veya yüksek artı (high plus) lenslerle (+10 ya da +12) saptanabilir.”
• [!tip] TUS ipucu — dikey lineer korneal zedelenme → üst kapak çevrilir “Bazı konjunktival yabancı cisimler üst göz kapağının altında yerleşerek göz kapağı hareketleriyle birlikte göz küresine temas ettiğinde yabancı cisim hissine yol açar ve dikey yönde doğrusal korneal zedelenme yaparlar (Şekil 536). Bu zedelenmelerin saptanması yabancı cisim şüphesine yönlendirmeli ve üst göz kapağı çevrilmelidir.”“Eğer yabancı cisimden şüphelenilir fakat bulunamazsa ileri muayene yöntemleri endikedir. Eğer öykü yüksek hızlı cisim yaralanmaya yönlendiriyorsa intraoküler yabancı cisim açısından radyolojik inceleme gerekebilir.”
• “Yabancı cismin çıkarılması topikal anesteziklerin yardımıyla kolaylaşır. Birçok yabancı cisim yıkamayla veya pamuk çubuğunun nazikçe uygulanmasıyla çıkar. Gömülü yabancı cisimler veya merkezi korneadaki yabancı cisimler oftalmologlar tarafından çıkarılmalıdır.”
• [!warning] Metal yabancı cisim — pas halkası “Metal yabancı cisimler kornea dokularında pas oluşturabilir, yabancı cisim çıkarıldıktan bir ila iki gün sonra oftalmolog tarafından muayene edilmesi önerilir.”

Kimyasal yaralanmalar