Eşanlamlılar: Koronavirüs Hastalığı 2019, SARS-CoV-2 Enfeksiyonu

Kategori: Enfeksiyon Hastalıkları · Tür: hastalık

Özet

SARS-CoV-2’nin damlacık, direkt temas ve havayoluyla bulaşan enfeksiyonudur; inkübasyon 2-14 gün (ortanca 5) sürer. Çocuk olguların %90’ından fazlası asemptomatik, hafif veya orta şiddettedir; Obezite ve komorbiditeler ağır hastalık riskidir. En sık ateş ve öksürük görülür; boğaz ağrısı, halsizlik, burun akıntısı, baş ağrısı, miyalji, nefes darlığı, bulantı, kusma, karın ağrısı, İştahsızlık ve ishal (gastrointestinal tutulum yaklaşık 1/3) eşlik eder, adölesanlarda anosmi ve aguzi daha sıktır. Bir yaş altı bebekte beslenme güçlüğü ve Odağı Olmayan Ateş olabilir. Laboratuvar normal olabilir; Lökositoz, lenfopeni, CRP, ferritin, LDH, D-dimer, prokalsitonin, transaminaz ve CK-MB yüksekliği görülebilir, D-dimerin normalin 5 katı ve üzeri olması tromboz için bağımsız belirleyicidir. Ağır olguda hipoksi (oda havasında satürasyon ≤%92), siyanoz, takipne ve çekilme gelişir; akciğer grafisinde multipl yama tarzı infiltrasyon, toraks BT’de buzlu cam opasitesi ve konsolidasyon saptanır. Tanı klinik şüphede NAAT (rRT-PCR) ile virüs RNA’sının gösterilmesidir (yanlış negatiflik %5-40); serolojik testler kesin tanıda kullanılmaz. Gastrointestinal, renal, kardiyovasküler ve nörolojik tutulum ile MIS-C bildirilmiştir. Tedavi destekleyicidir; ağır olgularda remdesivir ve düşük doz glukokortikoid gibi seçenekler vaka bazında kullanılır.

Bölümlerdeki özetler

• SARS-CoV-2’nin damlacık, temas ve havayoluyla bulaşan enfeksiyonu; inkübasyon 2-14 gün (ortanca 5). Çocuklarda genellikle hafif veya asemptomatik seyreder; obezite ve komorbiditeler ağır hastalık riskidir. Tanı rRT-PCR (NAAT) ile konur; tedavi destekleyicidir, ağır olgularda remdesivir, düşük doz glukokortikoid gibi seçenekler vaka bazında kullanılır. (Enfeksiyon Hastalıkları › Covıd-19 (koronavirüs Hastalığı 2019) Sars-cov-2 Enfeksiyonu; s.1309, s.1310, s.1311, s.1312)
• SARS-CoV-2 enfeksiyonu; çocuk olguların %90’ından fazlası asemptomatik, hafif veya orta şiddettedir. Bulaş damlacık veya direkt temasla olur; gastrointestinal, renal, kardiyovasküler ve nörolojik tutulum ve MIS-C bildirilmiştir. (Nefroloji › Covıd-19’da Böbrek Tutulumu Ve Epidemiyoloji; s.3405, s.3406)

Ayrıntılı bilgi

Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.

Tanım ve sınıflama

• COVID-19: SARS-CoV-2’nin yol açtığı hastalık; DSÖ Şubat 2020’de adlandırdı, 11 Mart 2020’de pandemi ilan etti (s.1309)
• Coronavirüs RNA virüs ailesindendir; sıklıkla ÜSYE yapar (ateş, nezle, boğaz ağrısı), kendiliğinden düzelir; SARS ve MERS sonrası yeni coronavirüs SARS-CoV-2/COVID-19 ilk kez 31 Aralık 2019’da Wuhan’da bildirilmiş ve pandemiye yol açmıştır (s.3405).

Epidemiyoloji

• Koronavirüsler soğuk algınlığının rinovirüslerden sonra ikinci en sık etkeni (%10-30); SARS-CoV ve MERS-CoV salgın yaptı (s.1309)
• 2019 sonunda Wuhan, Hubei’de ortaya çıktı; SARS-CoV-2 SARS-CoV ile %79, MERS-CoV ile %51 nükleotid benzerliği (s.1309)
• Çocuklar her yaşta ve cinsiyet farkı olmadan etkilenir; doğrulanmış olguların %12-15’i çocuk (artıyor); çoğu 1-14 yaş, ortalama 8 yaş; yaş dağılımı: 14-17 yaş %38,3, 11-13 yaş %18,6, 5-10 yaş %25,7, 0-4 yaş %17,4 (s.1310)
• Çocukta COVID-19 ilişkili ölüm nadir, 100.000’de 0,17 (s.1310)
• Ağır seyir risk faktörleri: nörolojik hastalıklar (SP, gelişim bozukluğu), metabolik komorbidite, Down sendromu, Astım ve kronik akciğer hastalığı, konjenital kalp hastalığı, diyabet, primer/sekonder immün yetmezlik, Obezite, prematürite; <1 yaş risk olarak çelişkili; virüs varyantları şiddeti etkiler; obezite veya komorbidite ağır hastalık riski taşır (s.1310)
• Her yaşta, infant ve yenidoğanda da görülür; bulaş damlacık veya direkt temasla; çocuklarda en sık bulaş (%89) enfekte aile üyeleriyle yakın temasla (s.3405).
• Çocuk olguların %90’dan fazlası asemptomatik, hafif ve orta şiddettedir (s.3405).