Arjininosüksinik Asidüri

Arjininosüksinat liyaz (ASL) eksikliği — üre döngüsünün dördüncü basamağının bloğu (Nelson - Bölüm 10 Metabolik Hastalıklar, Şekil 103.12).

Genetik

“Bu eksiklik otozomal resesif geçiş gösterir, prevalansı yaklaşık 1/220.000 canlı doğumdur. Geni (ASL) kromozom 7q11.21’dedir.”“Erken tanı yenidoğan bebeklerin kütle taraması ile başarılabilir.”

Klinik Bulgular

• “Klinik ve biyokimyasal belirtilerin şiddeti önemli ölçüde değişir” (Şekil 103.12 ve 103.13).
• Ciddi şekil:“ASL eksikliğinin ciddi şekillerinde yaşamın ilk birkaç gününde ciddi hiperamonemi bulgu ve belirtileri gelişir, tedavisiz mortalite yüksek olabilir.”
• Hafif şekil:“İlk akut atakta hayatta kalan ASL eksikliği hastalarının klinik seyri Zihinsel Yetersizlik, Büyüme Geriliği, hipertansiyon, safra kesesi taşı, karaciğer fibrozu ve hepatomegali ile karakterizedir.”

❗ Trikoreksis nodoza“Tedavi edilmeyen hastalarda yaygın bir bulgu kuru ve kırılgan saçlardır (trikoreksis nodoza). Şiddetli hiperamonemi akut atakları katabolik bir durum sırasında oluşabilir.”

Saç bulgusu arjinin eksikliğine bağlıdır ve ASL eksikliğinin görsel imzasıdır (Nelson - Bölüm 10 Metabolik Hastalıklar).

Laboratuvar

• “hiperamonyemi, karaciğer enzimlerinde orta derecede yükseklik, glutamin ve alanin plazma düzeylerinde özgül olmayan artışlar, sitrülin plazma düzeylerinde ılımlı artış (sitrülinemiden daha az), plazma, idrar ve BOS’da arjininosüksinik asit düzeyinde belirgin artış vardır.”
• “BOS düzeyleri genellikle plazma düzeyinden yüksektir.”
• “Enzim normalde eritrositler, karaciğer ve fibroblast kültürlerinde bulunur.”
• Prenatal tanı:“amniyotik hücre kültürlerinde enzim aktivitesi ölçümü veya ASL genindeki patojenik varyantların gösterilmesiyle mümkündür. Arjininosüksinik asit ayrıca etkilenen fetusların amniyon sıvılarında da yükselir.”

💡 Patognomonik kombinasyon“Hiperamonyemi ve belirgin hipersitrülinemi veya arjininosüksinik asidemi kombinasyonu neredeyse bu hastalıklar için patognomoniktir” (Nelson - Bölüm 10 Metabolik Hastalıklar).

İzlem ve Komplikasyonlar

📝 Eğitim amaçlı“Zihinsel yetersizlik, karaciğer enzimlerinde hafif artışla kalıcı hepatomegali, anormal pıhtılaşma faktörlerinden kaynaklanan kanama yatkınlığı yaygın sekellerdir.”

Tablo 103.5 dipnotu:“Sitrülinemi ve arjininosüksinik asidüri hastalarının tedavisinde daha yüksek doz önerilir.” Akut tedavi → Hiperamonyemili Yenidoğana Yaklaşım

Ayırıcı Tanı

• Sitrülinemi — sitrülin çok yüksek; ASL eksikliğinde artış daha az, ayırt edici olan arjininosüksinik asittir.