Kategori: Alerji · Tür: hastalık
Özet
Altı haftadan kısa süren ürtikerdir; çocuklarda en sık enfeksiyon (özellikle viral), besin ve ilaç alerjisi nedenlidir, çoğu kez neden saptanamaz. Kaşıntılı, sınırları belirgin, beyazımtırak-pembe-kırmızı, basmakla solan, yer değiştiren plaklar görülür; Anjiyoödem eşlik edebilir. IgE aracılı olgularda klinik maruziyetten genellikle 2 saat içinde başlar. Tanı ayrıntılı öykü ve fizik muayeneyle konur, rutin tetkik önerilmez; tedavi ikinci kuşak antihistaminiklerdir. Anafilaksi ayırıcı tanıda akla gelmelidir.
Bölümlerdeki özetler
- Altı haftadan kısa süren ürtiker; çocuklarda en sık enfeksiyon (özellikle viral), besin ve ilaç alerjisi nedenlidir, çoğu kez neden saptanamaz. Tanı öykü ve muayeneyle konur, rutin tetkik önerilmez; ikinci kuşak antihistaminikler tedavidir. (Alerji › Ürtiker Ve Anjioödem; s.1419, s.1420)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- Ürtiker: sınırları belirgin, beyazımsı/pembe/kırmızı, basmakla solan, çevresinde eritem halkası olan, gün içinde yer değiştirebilen ödematöz lezyonlar; genellikle <24 saat sürer ve iz bırakmadan düzelir (s.1419)
- Klinik süreye göre akut (<6 hafta) veya kronik (>6 hafta ve haftanın çoğu günü şikayet); tetikleyiciye göre spontan veya tetiklenebilir ürtiker; WAO/EAACI sınıflaması (s.1419)
Epidemiyoloji
- Tüm çocukluk çağı ürtikerlerinin insidansı %3-6; akut ürtiker yaklaşık her 5 çocuktan birinde görülür (s.1419)
- Nüfusun %10-20’sinde yaşam boyu bir dönemde akut ürtiker gelişir (s.1420)
Etiyoloji ve patogenez
- Dermal mast hücre ve bazofil aktivasyonu: yüksek afiniteli IgE reseptörünün IgE ile çapraz bağlanması, IgG-IgE reseptörü etkileşimi, immün kompleks ve kompleman (C3a, C4a, C5a) aktivasyonu mast hücresini uyarır (s.1419)
- Degranülasyonla histamin, serotonin, proteazlar, TNF-A salınır; vazodilatasyon, duysal sinir aktivasyonu ve plazma ekstravazasyonu olur; IL-1 gibi sitokinler inflamasyonu sürdürür; PAF, substans P, prostaglandin ve lökotrienler de rol oynar (s.1419–1420)
- Çocukta en sık nedenler enfeksiyon, besin ve ilaç alerjisi; enfeksiyon en sık saptanan neden, çoğu kez spesifik neden bulunamaz (s.1420)
- Çocukluk çağı akut ürtikerinin %30-79’undan virüsler sorumlu; en sık viral üst solunum yolu enfeksiyonları; adenovirüs, enterovirüs, influenza, Hepatit A/B/C, CMV, EBV, Parvovirüs B19 en sık etkenler (s.1420)
- En sık bakteriyel nedenler Mycoplasma pneumoniae ve A grubu beta hemolitik streptokok (s.1420)
- IgE aracılı besin alerjisi tetikleyicileri: süt, yumurta, kabuklu kuruyemiş, deniz ürünleri; koruyucu/renklendirici katkılara psödoalerjik (IgE aracılı olmayan) reaksiyon oranı daha fazla olabilir (s.1420)