Karşılaştırılan: Akut Romatizmal Ateş · Post Streptokoksik Reaktif Artrit · Başlık: Kardiyoloji
A grubu beta-hemolitik streptokok farenjitinden sonra eklem tutulumu iki farklı tabloyla ortaya çıkabilir. Akut romatizmal ateş kalp, eklem, santral sinir sistemi ve deriyi tutan, modifiye Jones kriterleriyle tanınan sistemik bir hastalıktır. Post Streptokoksik Reaktif Artrit ise bu kriterleri karşılamayan çocuklarda görülen bir poliartrittir. İkisi arasındaki temel farklar şunlardır: enfeksiyondan sonraki gecikme süresi, artritin gezici olup olmaması ve NSAİİ’ye verdiği yanıt, bir de kardit, kore ve deri bulgularının bulunup bulunmaması.
| Özellik | Akut Romatizmal Ateş | Post Streptokoksik Reaktif Artrit |
|---|---|---|
| Etiyoloji ve mekanizma | GAS tonsillofarenjitinden sonra genetik yatkın kişilerde nonsüpüratif otoimmün komplikasyon; moleküler benzerlik (M proteini) | GAS enfeksiyonu sonrası, ARA kriterlerini karşılamayan poliartrit; HLA-DRB1*01 genetik belirteç |
| Tipik yaş | 5-15 yaş | 8-14 ve 21-37 yaş |
| Başlangıç ve seyir | Farenjitten 2-3 hafta sonra; kore 2-4 ay sonra; artrit bir eklemde 5 günden uzun sürmez | Farenjitten 7-10 gün sonra; akut başlangıçlı, persistan veya tekrarlayan; kendini sınırlar |
| Ana semptomlar | Gezici, büyük eklemlerde, çok ağrılı artrit (%70); ateş; kardite bağlı çarpıntı, göğüs ağrısı, nefes darlığı; korede giyinme güçlüğü | Büyük, küçük ve aksiyal eklemlerde, çoğu gezici olmayan, alt ekstremitede artrit; %10’unda tek yakınma eklem ağrısı |
| Ayırt ettirici fizik muayene bulguları | Kardit (mitral yetersizlik üfürümü, Carey-Coombs üfürümü, aort yetersizliği), Sydenham koresi, eritema marginatum, deri altı nodül | Tenosinovit, entezit |
| Laboratuvar | ASO/anti-DNase B yüksekliği (ASO %20’de negatif olabilir); CRP ≥3 mg/dL, sedimentasyon yüksekliği; boğaz kültürü 1/3’ünde pozitif | Sedimentasyon ve CRP %75’inde orta derecede yüksek; boğaz kültürü/hızlı antijen ~%75 pozitif |
| Görüntüleme ve diğer testler | EKG’de PR uzaması; Doppler EKO ile subklinik kardit (mitral/aort yetersizliği jetleri) | — |
| Tedavi | Antibiyotik, aspirin/NSAİİ (artrit dramatik yanıt verir), orta-ağır karditte kortikosteroid, benzatin penisilinle uzun süreli sekonder profilaksi | NSAİİ (aspirin ve NSAİİ’ye yanıt zayıf), gerekirse kısa süreli düşük doz steroid, antimikrobiyal, bir yıl profilaktik penisilin ve kardit izlemi |
| Komplikasyon ve prognoz | Kardit en önemli morbidite/mortalite nedeni; romatizmal kalp hastalığı | Kendini sınırlar; kardit açısından izlenir |