Eşanlamlılar: Akut Orta Kulak İltihabı, AOM
Kategori: Çocuk Acil · Tür: hastalık
Özet
Orta kulağın hızlı başlangıçlı inflamasyonudur; ÜSYE sonrası östaki borusu tıkanması ile orta kulakta sıvı birikir ve bakteriyel süpürasyon gelişir. En sık etkenler S. pneumoniae, tiplendirilemeyen H. influenzae ve M. catarrhalis’tir. Çocuklarda en sık konan tanılardandır; çocukların %80’i 3 yaşına dek en az bir atak geçirir ve prevalans 1-2 yaşta zirve yapar. Ateş, ani başlayan şiddetli kulak ağrısı, küçük çocuklarda huzursuzluk, İnsomni, ağlama ve kulağı çekiştirme görülür; küçük yaşta tanı kolay değildir. Otoskopide hiperemik, bombe, hareketi kısıtlı timpanik membran ve orta kulakta sıvı, süpürasyon evresinde perforasyon ve otore saptanır; altın standart tanı pnömatik otoskopidir. Tedavide analjezik/antipiretik, yüksek doz amoksisilin veya yaş ve ağırlığa göre takip, gerekirse miringotomi uygulanır. Efüzyonlu Otitis Media ayırıcı tanıdadır.
Bölümlerdeki özetler
- Küçük yaş grubunda tanısı kolay değildir; infantlarda sık olmakla birlikte ateş için fokal odak sayılmaz. (Çocuk Acil › Ateşli Çocuğa Yaklaşım; s.791)
- Orta kulakta sıvı ile birlikte ateş, ağrı gibi akut semptomların eşlik ettiği durum; çocukların %80’i 3 yaşına dek en az bir atak geçirir, prevalans 1-2 yaşta zirve yapar. En sık etkenler S. pneumoniae, tiplendirilemeyen H. influenzae ve M. catarrhalis; altın standart tanı pnömatik otoskopidir. Tedavi yaş ve ağırlığa göre amoksisilin (80-90 mg/kg/gün) veya takiptir. (Enfeksiyon › Üst Solunum Yolu Enfeksiyonlarında Akılcı Antibiyotik Kullanımı; s.1277, s.1278)
- ÜSYE’nin süt çocuklarında sık komplikasyonu (%5-15); östaki borusu tıkanması ile orta kulakta sıvı birikip bakteriyel süpürasyon gelişir. Tanı yalnızca otoskopla timpanik membran incelenerek konur. (Göğüs Hastalıkları › Üst Solunum Yolu Enfeksiyonları; s.2751, s.2752)
- Orta kulağın hızlı başlangıçlı inflamasyonu; çocuklarda en sık tanı konan hastalık, ilk 2 yılda en sık; etkenler S. pneumoniae, H. influenzae, M. catarrhalis. Evreler: hiperemi, eksüdasyon, süpürasyon, koalesan, komplikasyon. Tedavi analjezik/antipiretik, yüksek doz amoksisilin, gerekirse miringotomi. (Kulak Burun Boğaz › Otitis Media Akut Otıtıs Medıa; s.5071, s.5072, s.5073)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- AOM tanısı için 3 kriterin tümü gerekir: akut başlangıçlı belirti/bulgu; orta kulakta sıvı (timpanik membran bombeleşmesi, hareket kısıtlılığı, zar arkasında sıvı, otore); orta kulak inflamasyonu (timpanik zar kızarıklığı veya otalji)+; hiperemik bombe timpanik membran ve pürülan sıvı veya perforasyon ve pürülan otore; küçük yaşta tanı kolay olmayabilir (s.791, s.1277)
Epidemiyoloji
- Her yaşta görülür; çocuklarda en sık tanı konan hastalık (son 20 yılda artış), ÜSYE sonrası en sık doktora başvuru nedeni, yenidoğan grubunda solunum yolu inflamasyonundan sonra prevalansı en yüksek ikinci hastalık; çocukların %80’i 3 yaşa kadar en az bir atak geçirir (başka bölümde >2/3’ü en az bir atak, 1/3’ü >3 atak); 1 yaşındakilerin %63-85’i, 2 yaşındakilerin %66-99’u en az bir atak geçirir; prevalans 1-2 yaşta (ilk 2 yıl) zirve yapar, 2 yaştan sonra azalır, 6 yaştan sonra insidans belirgin düşer (s.1277, s.5071)
- Çocuklukta en sık antibiyotik yazılma endikasyonu ve edinsel işitme kaybının en sık nedeni; önemi tekrar etmesi veya kronikleşmesinde (s.1277)
- Kolaylaştırıcı faktörler: immün baskılanma, ailevi yatkınlık, anne sütü almama, yatarak biberon, erkek cinsiyet, inflamasyon şiddeti/süresi, östaki disfonksiyonu, anatomik bozukluk, altta yatan hastalık/genetik, emzik, kalabalık ortam, düşük sosyoekonomik düzey, kreş, sigara dumanı, alerji, barotravma+; kötü hijyen, kraniyofasiyal anomali ve sendromlar; en önemli etiyolojik faktör ÜSYE (s.1277, s.5071)
- ÜSYE’nin özellikle süt çocuklarında sık komplikasyonudur (yaklaşık %5-15) (s.2751)
Etiyoloji ve patogenez
- En sık patojenler: Streptococcus pneumoniae (en önemli etken), tiplendirilemeyen Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis (sıklığı artıyor); konjuge pnömokok aşısı sonrası tiplendirilemeyen H. influenzae baskın; S. pyogenes daha az; P. aeruginosa nadir, immün yetmezlikte (s.1277, s.5071, s.5072)