| Özellik |
Değer |
| tags |
sendrom, tek-gen, iskelet-displazisi |
| ad-tr |
Tanatoforik displazi (tanatoforik cücelik) |
| ad-en |
Thanatophoric dysplasia |
| omim |
187600 (TD I), 187601 (TD II) |
| gen |
FGFR3 |
| lokus |
4p16.3 |
| kalitim |
Otozomal dominant — hemen daima de novo |
| insidans |
~1/35.000 doğum |
| tus-onceligi |
yüksek |
| guncelleme |
2026-09-15 |
| kaynaklar |
Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem, Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi, Nelson - Bölüm 11 Fetus ve Yenidoğan, Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi |
Tanatoforik Displazi
FGFR3 geninin aktive edici mutasyonlarına bağlı, çok kısa ekstremiteler, dar toraks, büyük baş ve platispondili ile giden, en yaygın ölümcül kondrodisplazi. Akondroplazi grubunun en ağır ucudur (Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem).
Genetik
- Gen:FGFR3 (fibroblast büyüme faktörü reseptörü 3). Mutasyonlar reseptörün fizyolojik ligand yokluğunda aktive olmasına yol açar; FGFR3 kemik büyümesini negatif düzenlediği için etki “negatif fonksiyon kazanımı”dır (Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem)
- Prevalans: akondroplazi grubu kondrodisplazili hastaların önemli bir kısmını oluşturur. Grupta ~1/35.000 ile en yaygın ölümcül kondrodisplazi TD; 1/15.000-40.000 ile en yaygın ölümcül olmayan akondroplazi ve hipokondroplazi yer alır (Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem)
- Genotip-fenotip — Tablo 716.1 ve metin:
| Mutasyon |
Fenotip |
| Hücre dışı bölgenin iki bölgesinde amino asitlerin sistein ile yer değiştirmesi (serbest sistein disülfür bağıyla dimerizasyonu ve sinyali başlatır) |
TD I |
| Kodon 650 lizin → glutamik asit (hücre içi tirozin kinaz aktivasyonu) |
TD II |
| Kodon 650 lizin → metiyonin |
SADDAN — TD ile akondroplazi arasında orta şiddet |
| Kodon 380 |
Akondroplazi |
| Kodon 540 |
Hipokondroplazi |
(Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem)
- Aynı grupta Tablo 716.1: CATSHL (Kamptodaktili, uzun boy, skolyoz, İşitme Kaybı ile Giden Sendromlar) — FGFR3 işlev kaybı (Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem)
- Kalıtım: TD I ve TD II, etkilenmemiş, ortalama boylu anne-babaların çocuklarında yeni mutasyon sonucu olur. Tekrarlama riski düşüktür; ancak germ hücre mozaisizmi teorik riski nedeniyle sonraki gebeliklerde prenatal tanı önerilir (Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem) → Mozaisizm
- FGFR3 ve özellikle PTHR1 mutasyonları akraba olmayan bireylerde tekrarlama eğilimindedir (mutasyon “sıcak noktaları”) (Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem)
Klinik Bulgular
Prenatal
- Gebeliğin orta dönemi veya sonrasında ultrasonografide büyük baş ve çok kısa ekstremiteler
- Gebeliğe genellikle polihidramniyoz ve erken doğum eşlik eder
(Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem)
Doğumda
- Çok kısa uzuvlar, kısa boyun, uzun dar toraks, midfasiyal hipoplazi ve büyük baş (Şekil 716.1 — TD I’li tek yumurta ikizleri: orantısız büyük baş, çan şeklinde göğüs, mikromeli)
- Kleeblattschädel (yonca yaprağı kafatası) deformitesi bazen bulunur — özellikle TD II