Hemofili A ve B

Genetik ve sınıflandırma

“Hemofili yaklaşık her 5.000 erkekte bir görülür; %85’inde faktör VIII eksikliği ve %10-15’inde faktör IX eksikliği vardır.” (Nelson - Bölüm 20 Kan, Bölüm 503.1)

• “Hemofili bir ırk farklılığı göstermez ve tüm etnik gruplarda görülür.”
• “Faktör VIII ve IX için genler X kromozomunun uzun kolunun ucunun yakınında yerleşmiştir ve bu nedenle X’e bağlı özelliktedir.”
• “Hemofili olan hastaların çoğunluğunda pıhtılaşma faktörü proteini azalmıştır; hemofili A olan hastaların %5-10’u ve hemofili B olan hastaların %40-50’si işlevsel olmayan bir protein yaparlar.”
• İnversiyon:“Hemofili A olan hastaların yaklaşık %45-50’sinde ağır olan faktör VIII geni içinde internal bir inversiyon vardır. Bu mutasyon hastalar ya da taşıyıcıların kanında ve amniyotik sıvıda moleküler tekniklerle tespit edilebilir.”

Şiddet sınıflandırması

💡 TUS ipucu — faktör düzeyi ile klinik ilişkisi“Hemofilinin şiddeti hastanın başlangıçtaki faktör VIII ya da faktör IX düzeyine göre sınıflanır, çünkü faktör düzeyleri kanama belirtilerinin şiddetiyle iliş­ki gösterir.”“Tanım olarak her bir faktörün IU’u Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından belirlenen bir standarda göre 1 ml plazmada bulunan miktar olarak tanımlanır; bu nedenle 100 ml normal plazmada her faktörden 100 IU/dl (%100 aktivite) vardır.”

• “Faktör VIII için Hemostaz düzey %30-40’ın ve faktör IX için %25-30’un üstündedir.”
• “Normal bireylerde faktör VIII ve IX için düzeylerin alt sınırı yaklaşık %50dir.”

X inaktivasyonu ve kadın taşıyıcılar

💡 TUS ipucu — kadın taşıyıcı da kanayabilir“X kromozomunun liyonizasyonu ile, hemofili A ya da B olan bazı kadın taşıyıcılarda faktör VIII ya da IX’da hafif kanama bozuklukları oluşturmaya yetecek kadar eksiklik olur.”“Bu faktörlerin düzeyleri, bilinen ya da potansiyel tüm taşıyıcılarda cerrahi ya da klinik kanama ihtiyacını değerlendirmek için belirlenmelidir.”“Faktör VIII plazmada von Willebrand faktörü tarafından taşındığından dolayı, hemofili taşıyıcılarına tanı koymak için bazen faktör VIII-von Willebrand faktörü oranı kullanılır ancak yanlış pozitif ve yanlış negatif sonuçlar verebilir. Mümkün olduğunda, özgül genetik mutasyonlar tanımlanmalı ve hemofili ya da taşıyıcı olmak için risk altındaki aile üyelerinin testi için kullanılmalıdır.”

Faktör VIII düzeyinin yorumu

• “Yenidoğanda, faktör VIII değerleri doğum sürecinin oluşturduğu akut faz yanıtı nedeniyle yapay olarak yükselmiş olabilir. Bu yapay artış hafif düzeyde etkilenmiş bir hastada normal ya da normale yakın faktör VIII düzeylerine sebep olabilir.”
• “Aksine faktör IX düzeyleri yenidoğanda fizyolojik olarak düşüktür. Ailede şiddetli hemofili varsa tespit edilmeyen faktör IX düzeyi şiddetli hemofili B için tanı koydurucudur. Hafif faktör IX eksikliği olan bazı hastalarda hemofili varlığı ancak hayatın birkaç haftasından sonra doğrulanabilir.”

Klinik Bulgular

Şekil 503.1 — İliopsoas hematomu:“Hemofili B hastasında iliopsoas kasına masif hematom. Faktör IX’da şiddetli eksikliği olan 38 yaşında bir erkek (hemofili B) ilerleyici artan şiddet ve hassasiyetle birlikte olan sağ alt abdominal ağrı ile başvurdu. Yaklaşık 1 haftadır şiddetli öksürük ve iştah kaybıyla giden Soğuk Algınlığı vardı.” (Nelson - Bölüm 20 Kan)