Özofagus Varisleri

“Özofagus varisleri, erişkinlerde 10 mmHg’nin üzerinde hepatik venöz basınç farkı olan Portal Hipertansiyon durumunda oluşur ve 12 mmHg’nin üzerinde kanama riski taşır.” (Nelson - Bölüm 17 Sindirim Sistemi, Bölüm 352)

Patofizyoloji

• “Koroner ven yoluyla ve sol gastrik venlerin desteği ile, portosistemik kollateral dolaşım aracılığıyla bu hipertansiyonun kendiliğinden basıncın azaltması özofagus varislerine yol açar.”
• “Özofagus varislerinin çoğu yokuş yukarı varislerdir; daha az sıklıkla portal hipertansiyon yokluğunda ve superior vena kava tıkanıklığı ile ortaya çıkanlar ise yokuş aşağı varislerdir. Tedavileri superior vena kava anormalliğinin altında yatan nedene yöneliktir.”
• “Özofagus varislerinden kanama, portal hipertansiyondan kaynaklanan morbidite ve mortalitenin ana nedenidir.”

Çocuk-erişkin farkı

ℹ️ Nelson’un vurgusu“Çocukluk çağı portal hipertansiyonunun önde gelen nedenleri, biliyer atrezi ve ekstrahepatik portal ven tıkanıklığı, yetişkinlerde karşılaşılan hastalıklardan oldukça farklıdır. Bu nedenle, çocuklar genel olarak iyi dengelenmiş karaciğer fonksiyonuna sahiptir” → Biliyer Atrezi“çalışmalar ilk varis kanamasından sonra mortalite riskini <%1 olarak bildirmektedir.”

Klinik Bulgular

• “Başvuru belirgin hematemez ve melena ile olur” → Gastrointestinal Kanama
• “çoğu hastada karaciğer hastalığı bilinmekle birlikte, ekstrahepatik portal venöz tıkanıklığı (EHPVT) olan bazı çocuklar daha önceden belirti göstermemiş olabilir.”
• “Hematemez ve Splenomegali olan herhangi bir çocukta, aksi ispatlanana kadar özofagus varis kanaması olabileceği varsayılmalıdır.”

Tanı

• “Üst endoskopi, özofagus varisleri için tercih edilen tanı testidir, çünkü kesin tanı verilmesine ve kanama riskini öngörmeye yardımcı olan ayrıntıların tanımlanmasının yanı sıra akut kanama ataklarının skleroterapi veya bant ligasyonu yoluyla tedavi edilmesine imkân sağlar.”
• Risk belirteçleri:“Biliyer atrezi ve portal hipertansiyonu olan çocukların dahil edildiği geniş bir seriye ait raporda, endoskopik kanama belirteçleri; büyük varisler ve varislerin yüzeyinde kırmızı işaret varlığı ve gastrik varisler olarak tanımlanmıştır.”
• “Varisleri değerlendirmek için invaziv olmayan yöntemler arasında baryumlu kontrast grafileri, ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans görüntüleme ve elastografi bulunur, ancak endoskopiye kıyasla düşük doğruluk olasılığı nedeniyle tanısal değerlendirmesi açısından rutin önerilmez.”

Tedavi

📝 Eğitim amaçlıBirincil profilaksi:“ilk kanamayı önlemek amacıyla uygulanan birincil profilaksi, özofagus kanaması insidansını azaltabilir; kullanılan çeşitli yöntemler seçici olmayan β blokajı (örn. propranolol veya nadolol), skleroterapi, ligasyon ve portosistemik şant cerrahisidir.” Ancak “Yetersiz kanıt nedeniyle, aynı durum için çocukların birincil profilaksisinde endoskopik tedaviler ve seçici olmayan beta-blokör kullanımı tavsiye edilmemektedir.”MesoRex bypass cerrahisinin uygun durumlarda hem birincil hem de ikincil profilaksi olarak EHPVT’si olan çocuklara önerilmesi bildirilmiştir.Akut kanama:“kan transfüzyonları ile hemodinamik dengeyi koruma, vazoaktif ilaçlar (örn. oktreotid), kısa süreli antibiyotik kullanımı ve gerektiğinde endoskopik ligasyon veya skleroterapi tedavilerini içermelidir.”“Tıbbi ve endoskopik tedaviye dirençli varislerde transjuguler intrahepatik portosistemik şant düşünülmelidir.”İkincil profilaksi:“seçici olmayan β blokajı ve tekrarlayan ligasyon veya skleroterapi tedavisi yoluyla varislerin obliterasyonunu içerir.”“Randomize kontrollü tek çocuk çalışması, tekrar kanama ve komplikasyon riskini azaltmada ligasyonun skleroterapiye göre üstün olduğunu göstermiştir.”

Tedavi bilgisi eğitim amaçlıdır.