Özellik	Değer
tags	bulgu
ad-tr	Proteinürisi olan çocuğun klinik değerlendirilmesi
ad-en	Clinical evaluation of the child with proteinuria
konu	Tablo 543.1 — ölçüm yöntemleri, geçici/ortostatik/kalıcı proteinüri ayrımı
tus-onceligi	yüksek
guncelleme	2026-09-28
kaynaklar	Nelson - Bölüm 22 Nefroloji

Proteinürili Çocuğa Yaklaşım

(Nelson - Bölüm 22 Nefroloji, Bölüm 543-544 · Francisco X. Flores)

💡 TUS ipucu — üç tip, üç sonuç

Geçici proteinüri — “Tanımlanan etken faktörler arasında >38.3 °C vücut sıcaklığı, egzersiz, Dehidratasyon, soğuk maruziyeti, Kalp Yetmezliği, son dönemde epinefrin kullanımı, nöbetler veya stres bulunur.” → kendiliğinden düzelir

Ortostatik (postural) proteinüri — “okul çağındaki çocuklarda ve ergenlerde kalıcı proteinürinin en yaygın nedenidir”; %60’a kadar → benign

Kalıcı proteinüri → ileri değerlendirme

Normal fizyoloji

“Glomerüler kapiller duvarın yük ve boyut seçici özellikleri, önemli miktarlarda albümin, globülin ve diğer büyük proteinlerin idrar boşluğuna geçmesini önler.”
“Daha küçük proteinler (düşük moleküler ağırlıklı proteinler) kapiller duvarından geçer ancak proksimal tübülden geri emilir.”
“Normal olarak atılan protein çoğunlukla, tübüllerden salgılanan koruyucu bir glikoprotein olan ve sitokinleri inaktive eden Tamm-Horsfall proteininden (üromodulin) oluşur.”

Proteinürinin patofizyolojisi

“İdrarda anormal miktarlarda protein üç olası mekanizma ile görülebilir:”

Mekanizma	Açıklama
Glomerüler proteinüri	“glomerüler kapiller duvarın hasar görmesi sonucu ortaya çıkar”
Tübüler proteinüri	“çoğunlukla düşük moleküler ağırlıklı proteinlerin yetersiz geri emilimine yol açan tübüler hasar veya fonksiyon bozukluğu sonucu oluşur”
Plazma proteinlerinin artmış üretimi	“multiple miyelom, ‣ veya hemolizde: glomerülden filtrelenen ve proksimal tübülün geri emme kapasitesini aşan çok büyük miktarlarda proteinlerin üretilmesine veya salınmasına neden olabilir”

Ölçüm yöntemleri — Tablo 543.1

Yöntem	Endikasyonlar	Normal aralık	Yorumlar
‘Dipstick’ testi	“Ofiste proteinüri için rutin tarama”	“Konsantre idrar örneğinde (özgül yoğunluk: ≥1020) negatif veya eser”	“İdrar çok alkali (>8.0) veya çok fazla konsantre (özgül yoğunluk: >1025) ise yanlış-pozitif sonuç ortaya çıkabilir”
Protein ve kreatinin atılımı için 24 sa idrar	“Proteinüri miktarının ölçümü (yanı sıra kreatinin klerensi ölçümü)”	“24 saatlik idrarda <100 mg/m²/24 sa veya <150 mgr/24 sa”	“Spot idrar analizinden daha hassas; hasta için zahmetli; pediatri pratiğinde sınırlı kullanım”
Spot idrarda protein-kreatinin oranı — sabah alınan ilk idrar örneğinde	“Proteinürinin yarı-kantitatif değerlendirilmesi”	“>2 yaş çocuklarda <0.2 mg protein/mg kreatinin · 6-24 aylık olanlarda <0.5 mg protein/mg kreatinin”	“Proteinüriyi ölçmek için en basit yöntem; 24 sa protein ölçümünden de az hassas”
Mikroalbüminüri	“Diabetes mellitus olan hastalarda progresif glomerülopati riskini değerlendirir”	“Sabah ilk idrar örneğinde <30 mg albumin/gram kreatinin”	“Mikroalbüminürisi olan diyabetik hastalarda tedavi yoğunlaştırılmalıdır”

Dipstick tuzakları

“’Dipstick’ler esas olarak albuminüriyi tespit eder, diğer protein türlerine daha az duyarlıdır (düşük moleküler ağırlıklı proteinler, Bence Jones proteinürisi, gama globulinler).”
Skala:“‘Dipstick’; negatif, eser (10-29 mg/dl), 1+ (30-100 mg/dl), 2+ (100-300 mg/dl), 3+ (300-1000 mg/dl) ve 4+ (>1000 mg/dl) olarak sonuç verir.”
Yanlış pozitif:“Çok yüksek idrar pH’sı (>7.0) varlığında, yüksek yoğunluktaki idrar örneğinde, idrara kan bulaşı olduğunda, piyüri varlığında veya ‘dipstick’ uzun süreli daldırıldığında”
Yanlış negatif:“İdrar pH’sı düşük (<4.5) olduğunda, seyreltik idrarda veya yüksek miktarlarda idrar çıkışında ya da baskın idrar proteininin albumin olmadığı hastalık durumlarında”
Yoğunluğa göre yorum:“Yoğunluğu 1010’un altında olan idrar örneğinde, eser (10-29 mg/dl) proteinüriden fazlası olduğunda idrar ‘dipstick’ testinde protein pozitif kabul edilir. İdrar yoğunluğu 1015’in üzerinde ise klinik olarak anlamlı kabul edebilmek için ‘dipstick’ ile proteinüri ≥1+ (>30 mg/dl) olmalıdır.”

Proteinürili Çocuğa Yaklaşım

Normal fizyoloji

Proteinürinin patofizyolojisi

Ölçüm yöntemleri — Tablo 543.1

Dipstick tuzakları

Normal protein atılımı