Özellik	Değer
tags	sendrom, tek-gen, nörokutanöz
ad-tr	Von Hippel-Lindau hastalığı
ad-en	von Hippel-Lindau disease
omim	193300
gen	VHL (tümör supresör)
lokus	3p25-26
kalitim	Otozomal dominant (~%20 de novo)
insidans	1/36.000
tus-onceligi	yüksek
guncelleme	2026-09-14
kaynaklar	Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi, Nelson - Bölüm 25 Endokrin Sistem, Nelson - Bölüm 21 Kanser ve Benign Tümörler, Nelson - Bölüm 28 Göz, Nelson - Bölüm 22 Nefroloji, Nelson - Bölüm 20 Kan

Von Hippel-Lindau Hastalığı

Serebellum, spinal kord, retina, böbrek, pankreas ve epididimi tutan, VHL tümör supresör genindeki otozomal dominant mutasyona bağlı çok organlı nörokutanöz sendrom. Klasik ikilisi serebellar hemanjiyoblastom + retinal anjiyomdur; ölümün en sık nedeni renal karsinomdur (Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi).

Genetik

Gen:VHL, tümör supresör; 3p25-26 (Nelson - Bölüm 25 Endokrin Sistem, Nelson - Bölüm 21 Kanser ve Benign Tümörler)
Kalıtım: otozomal dominant. Hastaların %80’inde etkilenmiş bir ebeveyn vardır; ~%20’si de novo mutasyondur (Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi)
İnsidans:36.000 yenidoğanda 1 (Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi); Böl. 25 de “36.000 bireyde bir” der
Moleküler test mevcuttur ve hastaların neredeyse tamamında mutasyon saptanır (Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi)
Feokromositoma yatkınlığı aileden aileye farklıdır (genotip-fenotip ilişkisi) (Nelson - Bölüm 25 Endokrin Sistem)
Mekanizma (genel bilgi): VHL proteini oksijen varlığında HIF’i yıkıma yönlendirir. Kaybında HIF birikir; VEGF ve eritropoietin artar → hipervasküler tümörler ve Polisitemi. Nelson da doğuştan polisitemi nedenleri arasında, eritropoietin veya hücre içi oksijen algılamasını değiştiren Hippel-Lindau gen mutasyonlarını sayar (Nelson - Bölüm 20 Kan, Bölüm 494)

Klinik Bulgular

Nörolojik — major bulgu

Serebellar hemanjiyoblastom: hastalar erken erişkinlik döneminde Nörokritik Bakım ve Kafa İçi Basınç artışı semptomlarıyla gelir (Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi)
Spinal kord hemanjiyoblastomu:propriosepsiyon, yürüyüş ve mesane fonksiyon bozukluğu (Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi)
Görüntüleme: BT/MRG’de mural nodüllü kistik serebellar lezyon; total cerrahi rezeksiyon küratiftir (Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi)
Endolenfatik kese tümörleri — İşitme Kaybı ile Giden Sendromlar (Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi)

Göz — retinal anjiyom (retinal hemanjiyoblastom)

Serebellar hemanjiyoblastomu olan hastaların ~%25’inde retinal anjiyom da bulunur (Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi)
Büyük ve kıvrımlı arteriol ve venüllerle beslenen küçük kapiller kitle; sıklıkla periferik retinada olduğundan gözden kaçar. Bölgesel eksüdasyon Retina Dekolmanı ve Görme Bozuklukları yapabilir (Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi)
Göz dibinde diskten çıkan geniş arter-ven çifti olan kırmızı yuvarlak kitle; VHL’nin ayırt edici göz lezyonudur (Nelson - Bölüm 28 Göz)