| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom |
| ad-tr | Eritema Enfeksiyozum |
| ad-en | Erythema infectiosum (fifth disease) |
| gen | — |
| kalitim | — |
| insidans | Vakaların %70’i 5-15 yaş; kuluçka 4-28 gün (ortalama 16-17 gün) |
| tus-onceligi | çok yüksek |
| guncelleme | 2026-10-14 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları |
Eritema enfeksiyozum (BEŞİNCİ HASTALIK), Parvovirus B19 Enfeksiyonu’un ÇOCUKLUK ÇAĞINDA GÖRÜLEN, KENDİ KENDİNİ SINIRLAYAN, EKZANTEMATÖZ BİR HASTALIK OLAN EN YAYGIN KLİNİK TABLOSUDUR (Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları, Bölüm 278).
| Konu | İçerik |
|---|---|
| Kuluçka | Eritema enfeksiyozum için KULUÇKA SÜRESİ 4-28 GÜNDÜR (ORTALAMA: 16-17 GÜN) |
| Prodrom | Prodromal faz HAFİFTİR ve VAKALARIN %15-30’UNDA DÜŞÜK DERECELİ ATEŞ, BAŞ AĞRISI ve HAFİF ÜST SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONU SEMPTOMLARI VARDIR |
| Ayırt edici özellik | Eritema enfeksiyozumun AYIRT EDİCİ ÖZELLİĞİ, HER ZAMAN AYIRT EDİLEMEYEN 3 AŞAMADA ORTAYA ÇIKAN KARAKTERİSTİK DÖKÜNTÜSÜDÜR |
| Aşama | Bulgu |
|---|---|
| 1. aşama | GENELLİKLE “TOKATLANMIŞ YANAK” GÖRÜNÜMÜ olarak adlandırılan ERİTEMATÖZ BİR YÜZ KIZARIKLIĞIDIR (Şekil 278.1) |
| 2. aşama | GÖVDEYE ve PROKSİMAL EKSTREMİTELERE YAYGIN MAKÜLER ERİTEM olarak HIZLA ve EŞZAMANLI OLARAK YAYILIR |
| 3. aşama | MAKÜLER LEZYONLARIN ORTASI AÇIK BİR RENK ALARAK DANTELLİ, AĞSI BİR GÖRÜNÜM VERİR (Şekil 278.2) |
ℹ️ Döküntünün özellikleriDöküntü EKSTANSÖR YÜZEYLERDE DAHA BELİRGİN OLMA EĞİLİMİNDEDİR; AVUÇ İÇİ ve AYAK TABANI TUTULMAZ.
Etkilenen çocuklar ATESSİZDİR ve HASTA GÖRÜNMEZLER.
Bazılarında PETEŞİLER vardır. Daha büyük çocuklar ve yetişkinler genellikle HAFİF KAŞINTIDAN ŞİKAYET EDERLER.
⚠️ Döküntünün tekrarlamasıDöküntü, DESKUAMASYON OLMADAN KENDİLİĞİNDEN DÜZELİR, ancak 1-3 HAFTA BOYUNCA DÖKÜNTÜ MİKTARI ARTIP AZALABİLİR.
GÜNEŞ IŞIĞINA, ISIYA, EGZERSİZE ve STRESE MARUZ KALINDIĞINDA DÖKÜNTÜ TEKRARLAYABİLİR.
EŞLİK EDEN Lenfadenopati ve ATİPİK PAPÜLER, PURPURİK, VEZİKÜLER DÖKÜNTÜLER DE TANIMLANMIŞTIR.
💡 En önemli pratik noktaDÖKÜNTÜ ve ARTROPATİ POSTENFEKSİYÖZ FENOMENLERİ TEMSİL ETTİĞİNDEN, ERİTEMA ENFEKSİYOZUMU OLAN ÇOCUKLARIN BAŞVURUDA BULAŞMA OLASILIĞI YOKTUR.
TANIDAN SONRA İZOLASYON ve OKUL ya da KREŞTEN DIŞLANMA GEREKSİZ ve ETKİSİZDİR.
Tanı genellikle TİPİK DÖKÜNTÜNÜN KLİNİK PREZANTASYONUNA DAYANIR ve NADİREN VİROLOJİK DOĞRULAMA GEREKTİRİR. Gerektiğinde ANTİ-B19 IgM (enfeksiyondan sonra hızla ortaya çıkar, 6-8 HAFTA devam eder) kullanılır → ayrıntı: Parvovirus B19 Enfeksiyonu.
| Tanı | Ayırt edici |
|---|---|
| Kızamıkçık | Kızamıkçıkta SUBOKSİPİTAL ve POSTAURİKÜLER LAP; döküntü kraniokaudal yayılır ve dantelli değildir |
| Kızamık | KOPLİK LEKELERİ, YÜKSEK ATEŞ, ÜÇ “C”; çocuk HASTA GÖRÜNÜR |
| Enteroviral enfeksiyonlar | YAZ-SONBAHAR mevsimselliği; eritema enfeksiyozum KIŞ-İLKBAHAR |
| İlaç reaksiyonları | İlaç maruziyeti ile zamansal ilişki |
| ‣ | Daha büyük çocuklarda DÖKÜNTÜ ve ARTRİT ayırıcı tanısında düşünülmelidir |
| ‣ | Malar döküntü “tokatlanmış yanak”ı taklit edebilir; otoantikorlar ayırt eder |
| ‣ ve diğer bağ dokusu bozuklukları | Döküntü + artrit tablosunda |
Kendi kendini sınırlayan bir hastalıktır; SEMPTOMATİK TEDAVİ yeterlidir.
Tedavi bilgisi eğitim amaçlıdır.
💡 TUS ipucu — Eritema enfeksiyozum
- “TOKATLANMIŞ YANAK” → GÖVDE/PROKSİMAL EKSTREMİTEDE MAKÜLER ERİTEM → ORTASI AÇILARAK DANTELLİ (RETİKÜLER) GÖRÜNÜM. Klasik üç aşama.
- AVUÇ İÇİ ve AYAK TABANI TUTULMAZ — Papüler-Purpurik Eldiven-Çorap Sendromu’den ve Kayalık Dağlar benekli ateşinden bu nokta ayırır.
- ÇOCUK ATESSİZDİR ve HASTA GÖRÜNMEZ — tipik soru ayrıntısı.
- DÖKÜNTÜ ÇIKTIĞINDA BULAŞICILIK BİTMİŞTİR; OKULDAN UZAKLAŞTIRMA GEREKMEZ.
- DÖKÜNTÜ 1-3 HAFTA BOYUNCA GÜNEŞ, ISI, EGZERSİZ ve STRESLE TEKRARLAYABİLİR — “döküntü geri geldi” öyküsü nüks değil, bu fenomendir.
- KULUÇKA 4-28 GÜN (ort.16-17 gün).PRODROM VAKALARIN YALNIZCA %15-30’UNDA vardır.
- DESKUAMASYON YOKTUR (kızıl ve Kawasaki’den ayırır).