| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom |
| ad-tr | Ebola Hemorajik Ateşi |
| ad-en | Ebola hemorrhagic fever / Ebola virus disease |
| gen | — |
| kalitim | — |
| insidans | Ölüm oranı %50-90 (Batı Afrika salgınında %55-65) |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-10-14 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları |
Ebola virus hastalığı (EVH), FILOVIRIDAE ailesinden, VÜCUT SIVILARI İLE TEMAS YOLUYLA BULAŞAN ve ÇOK YÜKSEK MORTALİTEYE SAHİP bir hemorajik ateştir (Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları, Bölüm 297).
| Konu | İçerik |
|---|---|
| İlk salgın | Ebola virusu, 1976’DA KUZEY ZAİRE ve GÜNEY SUDAN’DAKİ KÜÇÜK KÖYLERİ İÇEREN YIKICI BİR SALGINDA İZOLE EDİLDİ |
| Atak hızı | ATAK HIZLARI, 0-1 YAŞ ve 15-50 YAŞ ARASI GRUPLARDA EN YÜKSEK OLMUŞTUR |
| Taksonomi | Virus FILOVIRUS AİLESİNDEDİR ve MARBURG VİRUSU CİNSİNİN VİRUSLARI İLE YAKINDAN İLİŞKİLİDİR |
| 1995 Kikwit | 1995 yılında KİKWİT, ZAİRE’DE BİR EBOLA VİRUSU SALGINI meydana geldi ve bunu UGANDA ile ORTA ve BATI AFRİKA’DA DAĞINIK SALGINLAR İZLEDİ |
| Rezervuar | VİRUS ŞEMPANZELERDEN ELDE EDİLMİŞTİR; ancak antikorlar DİĞER İNSAN ALTI PRİMATLARDA bulunmuştur ve görünüşe göre BU PRİMATLAR ENFEKSİYONU YARASALARDAKİ ZOONOTİK BİR REZERVUARDAN EDİNİYORLAR |
| Meyve yarasaları | EBOLA’NIN DOĞAL REZERVUARININ MEYVE YARASASI OLDUĞUNA İNANILIYOR |
| Reston virusu | EBOLA VİRUSU İLE İLGİLİ RESTON VİRUSU, FİLİPİN MAYMUNLARINDAN ve DOMUZLARINDAN ELDE EDİLMİŞTİR ve AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ’NDE MAYMUN KOLONİLERİNDE ÇALIŞAN İNSANLARDA SUBKLİNİK ENFEKSİYONLARA neden olmuştur |
| Konu | İçerik |
|---|---|
| Büyüklük | 2014 YILINDA BATI AFRİKA, TARİHTE EN BÜYÜK EBOLA VİRUSU HASTALIĞI (EVH) SALGINI ve GENİŞ BİR KENTSEL ALANDA İLK BULAŞMAYI YAŞAMIŞTIR (Şekil 297.1) |
| Etkilenen ülkeler | ÖNCELİKLİ OLARAK ETKİLENEN ÜLKELER LİBERYA, SİERRA LEONE ve GİNE’DİR; ve İTHAL VAKALAR NİJERYA, MALİ ve SENEGAL’İN YANI SIRA AVRUPA ve ABD’DE RAPOR EDİLMİŞTİR |
| Etken | SALGINA, ÖLÜM ORANI YAKLAŞIK %55-65 OLAN, ZAİRE EBOLA VİRUSU neden olmuştur (Ebola virusu türleri arasında ZAİRE, SUDAN, BUNDİBUGYO, RESTON ve TAİ ORMAN türleri dahildir) |
| Yük | 8 Mayıs 2016 itibariyle, DSÖ ve İLGİLİ HÜKÜMETLER toplam 28.616 ŞÜPHELİ VAKA ve 11.310 ÖLÜM (%39,5) bildirmiş olsa da, DSÖ bunun salgının büyüklüğünün ÖNEMLİ ÖLÇÜDE AZALDIĞINA inanmaktadır |
| 2018 Kongo | 2018’de, KONGO DEMOKRATİK CUMHURİYETİ’NDE 500’DEN FAZLA İNSANI (8-80 yaş) ETKİLEYEN ve YAKLAŞIK %50’LİK BİR ÖLÜMLE SONUÇLANAN BİR SALGIN meydana geldi (Şekil 297.2) |
| Konu | İçerik |
|---|---|
| Bushmeat | EVH, MEYVE YARASALARINA veya BUSHMEAT’E (VAHŞİ HAYVAN YEMEĞİ) MARUZ KALDIKTAN SONRA ORTAYA ÇIKABİLİR |
| Vücut sıvıları | ancak ÇOĞUNLUKLA ENFEKTE OLMUŞ BİREYLERİN VÜCUT SIVILARINA (KAN, TER, TÜKÜRÜK, KUSMA, İSHAL ve DAHA AZ SIKLIKLA ANNE SÜTÜ veya MENİ) MARUZ KALMAKLA ORTAYA ÇIKAR |
| Kalıcı enfeksiyon | AKUT EVH’DEN İYİLEŞMEDEN SONRA KALICI ENFEKSİYON İYİ BELGELENMİŞTİR; görünüşe göre SAĞLIKLI KURTULANLARDA AYLARCA SEMEN GİBİ VÜCUT SIVILARINDA VİRUS PARÇACIKLARI BULUNUR |
| Bulaştırıcılık | HASTALAR SEMPTOMATİK OLDUKLARINDA BULAŞICIDIR |
| Kuluçka | KULUÇKA SÜRESİ İKİ İLE 21 GÜNDÜR (ORTALAMA: 11 GÜN) |
| Yaş | BATI AFRİKA SALGINI YAŞ ARALIĞI GENİŞTİ; ancak ÇOĞU HASTA 15 İLE 44 YAŞ ARASINDAYDI |
⚠️ Nozokomiyal bulaşBugüne kadar hiçbir sağlık çalışanında nozokomiyal bulaş vakası belgelenmemiştir; ancak KUDUZLU BİR HASTANIN BAKICILARINA TAM ENGEL ÖNLEMLERİ ALMALARI ÖNERİLİR. Ebola için SIKI İZOLASYON ve UYGUN BARİYERLE KORUMASI ZORUNLUDUR.
| Konu | İçerik |
|---|---|
| Kuluçka | DÖRT İLE YEDİ GÜNLÜK BİR KULUÇKA DÖNEMİNDEN SONRA, ŞİDDETLİ FRONTAL BAŞ AĞRISI, HALSİZLİK, UYUŞUKLUK, KUSMA, BULANTI ve İSHAL ile hastalık ANİDEN başlar |
| Döküntü | MAKÜLOPAPÜLER DÖKÜNTÜ, GÖVDE ve ÜST KOLLARDA BEŞ İLE YEDİ GÜN SONRA BAŞLAR. YAYGINLAŞIR, SIKLIKLA HEMORAJİK HALE GELİR ve İYİLEŞME SIRASINDA PUL PUL DÖKÜLÜR |
| Enantem | SERT DAMAK ÜZERİNDE KOYU KIRMIZI BİR ENANTEM, ‣ ve SKROTAL veya LABİAL ÖDEM EŞLİK EDER |
| GİS kanama | ‣, HASTALIĞIN ŞİDDETİ ARTTIKÇA ORTAYA ÇIKAR |
| İkinci dönem | Hastalığın 2. DÖNEMİNDE, hastalarda ÇÖKKÜNLÜK ve DOKUNSAL UYARANLARA BELİRGİN HİPERALJEZİ bulunabilir |
| Ölümcül seyir | HİPOTANSİYON, HUZURSUZLUK ve BİLİNÇ BULANIKLIĞI olur ve KOMAYA GİRERLER |
| İyileşenler | İYİLEŞEN HASTALARDA ALOPESİ görülebilir; SIRT ve GÖVDEDE PARESTEZİ olabilir |
| Hematoloji | GRANÜLOSİTLERİN NEKROZU İLE BELİRGİN BİR LÖKOPENİ VARDIR. KANAMA ve PIHTILAŞMA DİSFONKSİYONU İLE TROMBOSİTOPENİ EVRENSELDİR ve HASTALIĞIN ŞİDDETİ İLE İLİŞKİLİDİR |
| Mortalite | MARBURG HASTALIĞININ MORTALİTE ORANI %25-85, EBOLA HEMORAJİK ATEŞİN ÖLÜM ORANI %50-90’DIR |
| Prognoz işareti | KAN ÖRNEKLERİNDEKİ YÜKSEK VİRAL YÜKLER KÖTÜ PROGNOZ İLE İLİŞKİLİDİR. VİRAL RNA, SEMPTOMLAR AZALDIKTAN UZUN SÜRE SONRA DOKULARDA BULUNMAYA DEVAM EDER |
| Aşamalar | EVH’nin belirtileri AŞAMALAR HALİNDE GELEBİLİR; ancak çoğu EVH, YORGUNLUK, HALSİZLİK, MİYALJİ, BAŞ AĞRISI ve BOĞAZ AĞRISININ EŞLİK ETTİĞİ ANİ ATEŞ ile başlar. Bunu ANOREKSİ, BULANTI, KARIN AĞRISI, KUSMA ve İSHAL gibi GASTROİNTESTİNAL TUTULUM TAKİP EDER |
| Kanama | KANAMA (HERHANGİ BİR KANAMA KANITI İLE TANIMLANIR) %50’DEN FAZLA GÖRÜLÜR ve SIKLIKLA VASKÜLER SIZINTI, MULTİORGAN YETMEZLİĞİ ve ÖLÜME EŞLİK EDEN CİDDİ SON EVRE BULGUSUDUR |
| İyileşme | HAYATTA KALANLAR EVH’NİN ALTI İLE 11. GÜNLERİNDE İYİLEŞİR. MENİNGOENSEFALİTE NEDEN OLAN BİR GEÇ RELAPS da bildirilmiştir |
⚠️ Kısıtlama uygulamalarıKısıtlama uygulamalarının HIZLI ve SIKI BİR ŞEKİLDE UYGULANMASI HAYAT KURTARICI OLABİLİR. BU HASTALIKLARA YAKALANAN SAĞLIK ÇALIŞANLARI ARASINDAKİ ÖLÜM ORANI %50’DİR. Birkaçı, TAMAMEN ASEMPTOMATİK EBOLA ENFEKSİYONU ve SONRASINDA GÜÇLÜ ANTİKOR ÜRETİMİ ile sonuçlanır.
| Yöntem | İçerik |
|---|---|
| Serolojik | EVH tanısı, ENZİME BAĞLI İMMÜNOSORBAN TESTİ (ELISA) İMMÜNOGLOBÜLİN M ve POLİMERAZ ZİNCİR REAKSİYONU (başlangıçta NEGATİFSE TEKRARLANMASI GEREKEBİLİR) testi ile DOĞRULANIR |
| Klinik kriter | EVH tanısına YARDIMCI OLACAK KRİTERLER: VÜCUT ISISI >38,6 °C’YE EK OLARAK BULGULAR; ETKİLENEN BİRİ HASTAYLA, HASTANIN VÜCUT SIVILARIYLA veya CENAZEYLE TEMAS; ENDEMİK BİR BÖLGEDE İKAMET ETMEK veya BU BÖLGEYE SEYAHAT ETMEK; ENDEMİK BİR BÖLGEDEN ALANDAN YARASALAR, KEMİRGENLER veya PRİMATLARLA TEMASA ÖYKÜSÜ |
| Özgün tanı | AKUT EVRE BOĞAZ YIKAMALARI, KAN ve İDRAR; BİR DOKU KÜLTÜRÜNE, KOBAYLARA veya MAYMUNLARA İNOKÜLE EDİLEBİLİR. Viruslar, ELEKTRON MİKROSKOBU ÜZERİNDE KOLAYCA TANIMLANIR ve bunları bilinen DİĞER TÜM AJANLARDAN AYIRAN FİLAMENTÖZ BİR YAPIYA SAHİPTİR |
⚠️ Laboratuvar güvenliğiKAN ve DİĞER BİYOLOJİK ÖRNEKLERİN KULLANILMASI TEHLİKELİDİR ve ÖZEL OLARAK EĞİTİLMİŞ PERSONEL TARAFINDAN GERÇEKLEŞTİRİLMELİDİR. Kan ve otopsi örnekleri SIKICA KAPATILMIŞ METAL KAPLARA YERLEŞTİRİLMELİ, KAPALI BİR PLASTİK TORBA İÇİNDE EMİCİ MALZEMEYLE SARILMALI ve KURU BUZ ÜZERİNDE BİYO-KORUMA GÜVENLİK SEVİYESİ DÖRT OLAN LABORATUVARLARA GÖNDERİLMELİDİR.
| Konu | İçerik |
|---|---|
| Yoğun bakım | EVH’NİN TEDAVİSİ SIKLIKLA YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDE YAPILIR ve HİPOVOLEMİ, ‣, ‣, HİPOALBÜMİNEMİ, ‣ ve HİPOKSİNİN DÜZELTİLMESİ dahil olmak üzere MULTİORGAN DİSFONKSİYONUNUN YÖNETİMİNİ ve SIKLIKLA VENTİLASYON DESTEĞİNİ GEREKTİRİR (Tablo 297.2) |
| Pasif immünizasyon | Deneysel bazda İYİLEŞMİŞ KİŞİ SERUM (KONVELASAN PLAZMA) ve MONOKLONAL ANTİKORLARI KULLANILMIŞTIR |
| Konvalesan plazma | EBOLA VİRUSUNA KARŞI BAĞIŞIKLIĞI OLAN VERİCİLERDEN TAM KAN TRANSFÜZYONLARI ve EBOLA MONOKLONAL ANTİKORLARININ UYGULANMASININ VAKA ÖLÜM ORANLARININ DÜŞÜRÜLMESİNDE ETKİLİ olduğu gösterilmiştir |
| Kontrol | BATI AFRİKA SALGININ YAYILMASINI AZALTMAK İÇİN EPİDEMİK KONTROL ÖNLEMLERİ, İZOLASYON ve KARANTİNA KULLANILMIŞTIR |
Tedavi bilgisi eğitim amaçlıdır.
EBOLA veya MARBURG VİRUSLARINDAN YÜZEY GLİKOPROTEİNLERİ İÇEREN TEK DOZ REKOMBİNANT VEZİKÜLER STOMATİT VİRUSU veya ADENOVİRUSUN TİP 3 AŞILARININ MAYMUNLARI EBOLA VİRUSU ve MARBURG VİRUSU HASTALIĞINA KARŞI KORUDUĞU gösterilmiştir. VEZİKÜLER STOMATİT VİRUSU VEKTÖRLÜ AŞININ GİNE’DEKİ DENEMESİNDE EBOLA VAKALARININ ÖNLENMESİNDE ETKİLİ OLDUĞU GÖSTERİLMİŞTİR ve 2018 KONGO SALGINI İÇİNDE YAYGIN OLARAK KULLANILMIŞTIR.