| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom |
| ad-tr | Tiroiditler |
| ad-en | Thyroiditis |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-10-06 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 25 Endokrin Sistem |
Bölüm 582 (Jessica R. Smith ve Ari J. Wassner) (Nelson - Bölüm 25 Endokrin Sistem).
ℹ️ Bu sayfanın rolü Ağrılı ve ağrısız tiroiditlerin genel çerçevesi. KRONİK LENFOSİTİK (HAŞİMOTO) TİROİDİT kendi sayfasında işlenir: Kronik Lenfositik Tiroidit. Karşılaştırma tablosu: Tiroidit Sendromlarının Karşılaştırması.
| Konu | Ayrıntı |
|---|---|
| Tanım | TİROİD BEZİNDE ENFLAMASYONA NEDEN OLAN HASTALIKLAR. Tiroidit AKUT ya da KRONİK olabilir ve ETİYOLOJİ, PATOLOJİ ve KLİNİK ÖZELLİKLERİNE GÖRE SINIFLANDIRILIR |
| > [!tip] Ağrı ayrımı | AĞRISIZ TİROİDİT SIKLIKLA İMMÜN-ARACILI veya İLAÇ MARUZİYETİ NEDENİ İLE GELİŞİRKEN; AĞRILI TİROİDİT TİPİK OLARAK ENFEKSİYON ya da TRAVMA İLE İLİŞKİLİDİR |
| Tiroid durumu | Altta yatan nedene ve hastalığın safhasına bağlı olarak tiroiditli hastalar ÖTROİD, HİPOTİROİD veya TİROTOKSİKOZ OLABİLİRLER |
| > [!warning] Klasik seyir | Tiroiditlerin geçici formlarında (SUBAKUT TİROİDİT ya da AĞRISIZ TİROİDİT gibi) klasik tiroid işlev değişimi örüntüsü TİROTOKSİKOZ ŞEKLİNDEDİR; bunu HİPOTİROİDİZM PEŞİNDEN ÖTROİD ŞEKİLDE İYİLEŞME TAKİP EDER |
| > [!tip] Mekanizma | Tiroidit geliştiğinde oluşan tirotoksikoz TİROİD HORMON SEVİYESİNDE SENTEZİNİN ARTIŞINDAN DEĞİL, DAHA ÇOK TİROİD DOKUSUNUN HASARLANMASI SONRASI YAKLAŞIK 60 GÜN BOYUNCA DOLAŞIMA KARIŞABİLEN TİROİD HORMONU NEDENİYLEDİR. Bazı vakalarda GEÇİCİ TİROİDİT SONRASI HİPOTİROİDİZM KALICI HALE GELEBİLİR |
Tedavi bilgisi eğitim amaçlıdır.
| Konu | Ayrıntı |
|---|---|
| Temel | Tiroiditli hastaların tedavisinde temelde TAŞİKARDİ, ÇARPINTI ve TREMOR GİBİ TİROTOKSİKOZ SEMPTOMLARININ TAKİBİ ve AĞRIYI AZALTMAK HEDEFLENİR |
| > [!warning] Antitiroid ilaç YERİ YOK | TİROTOKSİKOZUN SORUMLUSU, HALİHAZIRDAKİ TİROİD DOKUSUNUN SALINMASI OLDUĞUNDAN, ANTİTİROİD İLAÇLARIN GENELLİKLE TEDAVİDE YERİ YOKTUR |
| İlaçlar | STEROİD OLMAYAN ANTİENFLAMATUAR İLAÇLAR (NSAEİ) tiroid lojundaki hassasiyeti genelde azaltır; ağrı şiddetli ise KISA ETKİLİ STEROİDLER (PREDNİZON) düşünülmelidir. BETA-BLOKERLER (ATENOLOL ya da PROPRANOLOL), kardiyovasküler semptomların kontrol edilmesinde yararlıdır |
| İzlem | Tiroid fonksiyon testleri 6-8 HAFTADA BİR MONİTORİZE EDİLEBİLİR. Eğer takipte hipotiroidi uzar veya hasta semptomatik hale gelirse, TİROİD HORMON REPLASMANI DÜŞÜNÜLMELİDİR |
| Konu | Ayrıntı |
|---|---|
| > [!tip] Sıklık | ÇOCUKLARDA NADİRDİR |
| Patogenez | Tipik olarak bir solunum yolu enfeksiyonu veya farenjitten sonra gelişir; TİROİDİN SOL LOBU DAHA FAZLA ETKİLENİR |
| Etken | GRAM POZİTİF veya GRAM NEGATİF BİR ORGANİZMA etken olabilir; apse formasyonu da gelişebilir. En sık etken mikroorganizmalar ALFA HEMOLİTİK STREPTOKOK ve STAPHYLOCOCCUS AUREUS’TUR, bunları GRAM NEGATİF ORGANİZMALAR ve ANAEROB BAKTERİLER takip eder |
| > [!warning] Mantar ve ‣ | Mikobakteriler, mantarlar ve pnömosistisin içinde bulunduğu diğer etkenler, DAHA SINIRLI BİR ENFEKSİYON TABLOSUNA NEDEN OLUR ve BU SIK İMMÜNYETMEZLİKLİ HASTALARI ETKİLER |
| > [!tip] Anatomik sebep | TEKRARLAYAN ATAKLAR VARSA ÇOKLU BAKTERİYEL FLORA VARLIĞINDA, ENFEKSİYONUN BU PİRİFORM SİNÜS FİSTÜLÜNDEN, DAHA AZ SIKLIKLA DA TİROGLOSSAL KANAL KALINTISINDAN KAYNAKLANDIĞI AKLA GELMELİDİR |
| Klinik | Ani başlangıçlı BOYUN AĞRISI, TİROİD BEZİNDE HASSASİYET, ŞİŞLİK, ERİTEM, ‣ ve boyun hareket açıklığında azalma. ATEŞ, TİTREME, BOĞAZ AĞRISI ve LÖKOSİTOZ sıklıkla mevcuttur |
| > [!warning] Tirotoksikoz | Tiroid fonksiyon testleri genellikle normaldir, ancak bezden halihazırdaki tiroid hormonlarının salınması nedeni ile TİROTOKSİKOZ DA GELİŞEBİLİR |
| Tanı ve tedavi | TİROİD ULTRASONOGRAFİSİ İLE SAPTANABİLİR ve İNCE İĞNE ASPİRASYONU ile örnek alınması, etken mikroorganizmanın saptanmasına yardım edebilir. Tedavi PARENTERAL ANTİBİYOTİK UYGULANMASI İÇİN ENDİKASYONDUR. ENFEKSİYON TABLOSU YATIŞTIĞINDA, KONTRASTLI BT İLE FİSTÜL OLUP OLMADIĞININ ARAŞTIRILMASI GEREKİR; EĞER FİSTÜL SAPTANIRSA DA CERRAHİ TEKNİK İLE FİSTÜLÜN ORTADAN KALDIRILMASI GEREKİR |
| Konu | Ayrıntı |
|---|---|
| Etiyoloji | GENELLİKLE GEÇİCİDİR ve BİR VİRAL ENFEKSİYON SIRASINDA ya da SONRASINDA GELİŞTİĞİ DÜŞÜNÜLÜR |
| > [!tip] Laboratuvar | ENFLAME TİROİD DOKUSUNDAN DOLAŞIMA SALINAN FAZLA MİKTARDA HORMON NEDENİ İLE TİROTOKSİKOZUN LABORATUVAR YANSIMALARI (ARTMIŞ T₄ ve T₃ DÜZEYLERİ, BASKILANMIŞ TSH DÜZEYİ), HAFİF ATEŞ, TİROİD LOJUNDA HASSASİYET tablonun tipik özellikleridir |
| Gidiş | Hafif hipotiroidizm semptomları olabilir, ancak bu aşamada beze RADYOİYODİN ALIMI BASKILANMIŞTIR. ERİTROSİT SEDİMENTASYON HIZI (ESH) ARTAR |
| > [!tip] Dört evre | Hastalığın gidişi değişken olmakla beraber, genellikle DÖRT EVRE İLE KARAKTERİZEDİR: TİROTOKSİK, ÖTROİD, HİPOTİROİD ve AYLAR SONRA MEYDANA GELEN ÖTROİD HALE DÖNÜŞ |
| > [!warning] HLA | BU TABLO İLE HLA-B35 ARASINDA GÜÇLÜ BİR İLİŞKİ VARDIR |
💡 Radyasyon tiroiditiGRAVES HASTALIĞI NEDENİYLE RADYOİYODİN TEDAVİSİ ALAN ÇOCUKLARDA MEYDANA GELEBİLİR. Radyasyona bağlı tiroidin folliküler hücrelerinin hasarlanması sonucu, TEDAVİDEN 2-5 GÜN SONRA TİROİD BEZİNDE AĞRI ve HASSASİYET GELİŞEBİLİR, takiben dolaşıma tiroid hormon salınması gerçekleşebilir. Boyundaki ağrı, ANTİENFLAMATUAR TEDAVİLERE YANIT VERİR.
💡 Palpasyon tiroiditi Tipik olarak CERRAHİ, TRAVMA, BİYOPSİ veya nadiren TİROİD BEZİNİN MUAYENEDE SERTÇE PALPE EDİLMESİ neticesinde; tiroid bezine DİREKT TRAVMANIN BİR SONUCU OLARAK GELİŞEBİLİR.