| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom, solunum |
| ad-tr | Pnömomediastinum |
| ad-en | Pneumomediastinum |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-10-08 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi — Bölüm 440, Şekil 440.1-440.2 |
ℹ️ Tanım“Mediastinumda HAVA YA DA GAZ OLMASINA PNÖMOMEDİASTİNUM DENİR.” (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi, Bölüm 440)
| Grup | Nedenler |
|---|---|
| Genel | “Pnömomediastinum tipik olarak SPONTAN YA DA TRAVMA NEDENİYLE ALVEOLLERİN RÜPTÜRÜNDEN KAYNAKLANIR.” |
| Birincil (spontan) | “Altta yatan bir hastalık olmadan birincil olabilir veya alta yatan bir hastalığa ikincil olabilir.”“Birincil pnömomediastinum, VALSALVA MANEVRASI, KUSMA, ‣ SENDROMU (ÖZEFAGUS PERFORASYONU), AĞIRLIK KALDIRMA VE BOĞULMA OLAYLARINDA olduğu gibi İNTRATORASİK BASINCIN ARTTIĞI DURUMLARDA olur.” |
| İkincil (7 yaş altı) | “YEDİ YAŞINDAN KÜÇÜK ÇOCUKLARDA İKİNCİL PNÖMOMEDİASTİNUMUN YAYGIN NEDENLERİ ALT SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI VE ASTIM ALEVLENMELERİDİR.” |
| Diğer ikincil | “‣, NORMAL MENSLER VE KETOASİDOZU OLAN DİYABETES MELLİTUSTUR.” |
| Travmatik | “İATROJENİK (DİŞ ÇEKİMLERİ, ADENOTONSİLLEKTOMİ, YÜKSEK AKIM NAZAL KANÜL TEDAVİSİ, ÖZEFAGUS PERFORASYONU VE HELYUM GAZI SOLUMA) ve İATROJENİK OLMAYAN (YABANCI CİSİM İNHALASYONU, PENETRAN GÖĞÜS TRAVMASI VE YASADIŞI İLAÇ KULLANIMI) nedenleridir.” |
⚠️ Birlikteliğe dikkat“Aynı anda Pnömotoraks olması bu hastalarda beklenmez.”
💡 TUS ipucu — Macklin etkisi“MACKLIN ETKİSİNE göre İNTRAPULMONER ALVEOLAR RÜPTÜRDEN SONRA HAVA, BASINÇ MEYLİ BOYUNCA, PERİVASKÜLER KILIFLARIN VE DİĞER YUMUŞAK DOKU TABAKALARININ İÇİNDEN HİLUMA DOĞRU GEÇER VE MEDİASTİNUMA GİRER.” Yani hava plevrayı yırtmadan, damar kılıfları boyunca santral yola ilerler; bu yüzden pnömomediastinum pnömotoraks olmadan da gelişebilir.
| Bulgu | Not |
|---|---|
| Başlıca | “DİSPNE VE BOYUNA YANSIYAN GEÇİCİ BATICI ‣ pnömomediastinumun başlıca özellikleridir.” |
| Diğer belirtiler | GLOBUS PHARYNGEUS, KARIN AĞRISI, ÖKSÜRÜK, GÖĞÜS SIKIŞMASI, YÜZDE ŞİŞME, BOĞULMA, TAKİPNE, ATEŞ, STRİDOR VE BOĞAZ AĞRISI |
| Muayene zorluğu | “Pnömomediastinumun sadece FİZİK MUAYENE İLE TESPİT EDİLMESİ ZORDUR.”“Deri altı amfizem hastaların çoğunluğunda vardır.” |
| Hamman bulgusu | “Eğer varsa HAMMAN BULGUSU (MEDİASTİNAL ‘ÇITIRTI’), pnömomediastinum için NEREDEYSE PATOGNOMONİKTİR.” |
| Perküsyon tuzağı | “Perküsyon ile KARDİYAK MATİTE AZALMIŞ OLABİLİR, fakat pnömomediastinumlu birçok hastanın KRONİK OLARAK HAVALANMA FAZLALIĞI VARDIR ve klinisyen bu bulgudan emin olamaz.” |
| Bulgu | Veri |
|---|---|
| Grafi (Şekil 440.1) | “Göğüs radyografisi MEDİASTİNAL HAVAYI, NORMALDEN DAHA BELİRGİN KALP SINIRIYLA BİRLİKTE GÖSTERİR.” (Kalbi çevreleyen ve boyna doğru ilerleyen büyük pnömomediastinum) |
| Yelken bulgusu (Şekil 440.2) | “‘YELKEN BULGUSU’ YA DA ‘MELEK KANADI BULGUSU’ HAVA TİMUSU YUKARI VE DIŞA DOĞRU İTTİĞİ DURUMDA OLUR VE ÇOCUK HASTALARDA DAHA SIK GÖRÜLÜR.” (Yelken bulgusu — timik elevasyon) |
| Lateral görüntü | “Lateral görüntüde POSTERİOR MEDİASTİNAL YAPILAR NET BİR BİÇİMDE TANIMLANIR, SAĞ PULMONER ARTER ÇEVRESİNDE RADYOGEÇİRGEN BİR HALKA (HALKA BULGUSU) ve RETROSTERNAL HAVA GÖRÜLEBİLİR.” |
| Dikey çizgiler | “Mediastinumda DİKEY HAVA ÇİZGİLERİ VE DERİ ALTI HAVA SIKLIKLA GÖRÜLÜR.” |
| BT | “Pnömomediastinumdan klinik olarak şüpheleniliyorsa, fakat göğüs radyografisinde görülemezse, GÖĞÜS BT UYGULANABİLİR.” |
| Basamak | İçerik |
|---|---|
| Temel | “Tedavi birincil olarak ALTTA YATAN OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞINA YA DA DİĞER TETİKLEYİCİ DURUMA KARŞI OLMALIDIR.” |
| Astım taraması | “Pnömomediastinumu olan çocuklar ASTIM AÇISINDAN TARANMALIDIR.” |
| Ağrı | “Göğüs ağrısı için AĞRI KESİCİLER BAZEN GEREKEBİLİR.” |
| İzlem | “Çocuklar ACİL ODASINDA İZLENEBİLİR, EĞER STABİLSE TABURCU EDİLEBİLİR.” |
| Önlem | “AĞIRLIK KALDIRMA VE VALSALVA MANEVRASINDAN UZAK DURMALARI İÇİN UYARILMALIDIRLAR.” |
| Oksijen | “Oksijen desteği için hastaneye kabul edilmek, ikincil pnömomediastinum hastalarında DAHA YAYGINDIR.” |
| Trakeotomi | “Nadiren DERİ ALTI AMFİZEM TRAKEOTOMİ GEREKECEK YETERLİ TRAKEAL BASIYA NEDEN OLABİLİR; TRAKEOTOMİ MEDİASTİNUM ÜZERİNDEKİ BASIYI DA KALDIRIR.” |
⚠️ Yenidoğanda farklı“Pnömomediastinum DAHA BÜYÜK ÇOCUKLARDA NADİREN MAJÖR BİR SORUNDUR; çünkü HAVANIN BOYNA VE KARINA KAÇIŞI İLE MEDİASTİNUMDAKİ BASINÇ AZALIR.”“Oysaki YENİDOĞANDA HAVANIN MEDİASTİNUMDAN AYRILMA HIZI SINIRLIDIR ve pnömomediastinum TEHLİKELİ KARDİYOVASKÜLER BOZULMAYA VEYA PNÖMOTORAKSA NEDEN OLABİLİR.”
Tedavi bilgisi eğitim amaçlıdır.
| Tablo | Ayırt eden |
|---|---|
| Pnömotoraks | Plevral boşlukta hava; tek taraflı solunum sesi kaybı, hiperrezonans |
| Boerhaave sendromu (özefagus perforasyonu) | Şiddetli kusma sonrası; plevral efüzyon, sepsis; kontrastlı özefagografi |
| Perikardit | EKG değişiklikleri, perikardiyal sürtünme sesi (Hamman’dan farklı) |
| Deri altı amfizem (izole) | Krepitasyon var ama mediastinal hava yok |