Kategori: Çocuk Acil · Tür: hastalık

Özet

Yetersiz dolaşımla seyreden acil durumdur; çocuklarda hipotansiyon geç dönem bulgusudur (ağır travma, tamponad, tansiyon pnömotoraksta erken olabilir), taşikardi, takipne ve kapiller geri dolum zamanında 2 saniyeden uzama daha erkendir. Solukluk, alacalı cilt, siyanoz, soğuk veya (sepsiste) sıcak cilt, aşırı terleme görülür; kompanse şokta periferik nabız, dekompanse şokta santral nabız zayıflar. Bradikardinin en sık nedeni hipoksidir. Hızla damar yolu açılır (90 sn içinde olmazsa kemik içi), sıvı ve destek tedavisi başlanır. Ayırıcı tanıda solunum yetmezliği yer alır.

Bölümlerdeki özetler

• Yetersiz dolaşımla seyreden acil durum; çocuklarda hipotansiyon geç dönem bulgusudur, taşikardi, takipne ve kapiller geri dolum zamanı uzaması daha erken görülür. Hızla damar yolu (90 sn içinde olmazsa kemik içi), sıvı ve destek tedavisi başlanır. (Çocuk Acil › Çocuk Acilde İlk Değerlendirme; s.681, s.682, s.683)

Ayrıntılı bilgi

Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.

Tanım ve sınıflama

• Çocuk acil değerlendirme üçgeni (ÇDÜ) sonrası olası tanılar: stabil, şok, solunum sıkıntısı/yetmezliği, SSS işlev bozukluğu, kardiyak veya solunumsal arrest (s.682).
• ÇDÜ’de 2 veya daha fazla öğede anormallik varsa hasta kritiktir ve acil tedavi başlanmalıdır (s.685).

Etiyoloji ve patogenez

• Doğuştan kalp hastalığı, methemoglobinemi, Anemi, ateş, dehidratasyon ve ortam ısısı solukluk/alacalı cilt/siyanoz yapabilir; yetersiz dolaşımda da bu bulgular görülür (s.682).
• Ağır travma sonrası kanama, kalp tamponadı, Tansiyon Pnömotoraks gibi durumlarda hipotansiyon klinik bulgulara daha erken eşlik edebilir (s.683).

Klinik bulgular ve seyir

• ÇDÜ dolaşım bulguları: solukluk, alacalı cilt (kutis marmaratus), siyanoz; yaşamsal bulgular ölçülmeden dolaşım yetersizliğini düşündürür (s.682).
• Dolaşım yetersizse cilt soluk, alacalı, siyanotik; şokta nemli, soğuk ya da sıcak olabilir (s.683).
• Kapiller geri dolum zamanı (KDZ) normalde <2 sn; uzaması yetersiz perfüzyon/şok göstergesidir (tırnak kökü, sternum ön yüzü veya ayak tabanından bakılır) (s.683).
• Çocuklarda şokta hipotansiyon geç evrede görülür; taşikardi, takipne ve KDZ uzaması daha erken bulgulardır; kalp önce hız ve kasılma kuvvetini artırır, kompanse edilemez ve sıvı açığı karşılanmazsa hipotansiyon gelişir (s.683).
• Sepsis, septik veya hipovolemik şokun erken evresinde ve hızlı aritmilerde taşikardi görülür; bradikardinin en sık nedeni çocukta hipoksidir, oksijenizasyonla çoğunlukla düzelir (s.683).
• Kompanse şokta periferik nabızlar zayıf alınır, dekompanse şokta santral nabızlar da zayıflar (s.683).