Eşanlamlılar: Davranışsal Beslenme Sorunu
Kategori: Dil ve Konuşma · Tür: hastalık
Özet
Davranışsal beslenme sorunu olarak da bilinir; bebeğin veya çocuğun yaşına uygun gıdaları yiyememesi veya yemek istememesidir. Oral motor gecikme, yeni gıdaya aşırı duyarlılık veya korku, aspirasyon ya da iğrendirici deneyimlere karşı öğrenilmiş tiksinti nedeniyle gelişebilir. Besin reddi, 30 dakikadan uzun beslenme süresi (günde 2 saatten fazla besleme çabası) ve yemek sırasında hırçınlık görülür; yetersiz oral alım, sınırlı gıda ve doku çeşitliliği (püre, yumuşak veya çözünür gıdalar tercih edilir), çiğneme ve ısırma becerilerinde gecikme ve oral duyusal aşırı duyarlılık (koku, tat, doku) saptanır. Ergenlikte görülen yeme bozukluklarından ayrılmalıdır; ayırıcı tanıda anoreksiya nervoza ve Pediatrik Yutma Bozukluğu yer alır.
Bölümlerdeki özetler
- Bebeğin veya çocuğun yaşına uygun gıdaları yiyememesi veya yemek istememesi; oral motor gecikme veya yeni gıdaya aşırı duyarlılık/korku nedeniyle, aspirasyon veya iğrendirici deneyimlere öğrenilmiş tiksinti sonucu gelişebilir. Ergenlikte görülen yeme bozukluklarından ayrılmalıdır. (Dil ve Konuşma › Çocukluk Çağı Beslenme Ve Yutma Bozuklukları; s.664, s.666)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- Bebeğin/çocuğun yaşına uygun bir dizi gıdayı (bazen her tür gıdayı) yiyememesi veya istememesi durumudur; oral motor becerilerde gecikme (çiğneme-ısırma) veya yeni gıdalardan korku (koku, tat, doku aşırı duyarlılığı) sonucu olur (s.664–666).
- Ergenlik ve yetişkinlikte yaygın, beden algısı bozukluğuyla ilişkili anoreksiya nervoza gibi yeme bozukluklarıyla karıştırılmamalıdır (s.664).
Etiyoloji ve patogenez
- Yeme davranışı rahatsızlıkları veya öğrenilmiş sıvı/gıda tiksintisi disfaji, aspirasyon veya boğulma olayıyla ilişkili gelişir (s.664).
- Görünür fiziksel neden olmadan iğrendirici ağız deneyimleri (tüple beslenme, aspirasyon), tespit edilemeyen ağrı (diş çıkarma, tonsilit, farenjit, mukozit) veya duyusal rahatsızlıklar (oral hipersensitivite) neden olabilir (s.664).
- Yeme davranışı nedeniyle başvuran çocukların çoğunda davranışsal sorunlarla birlikte yönetilmesi gereken oral motor veya oral duyusal işleme bozuklukları da bulunur (s.664).
Klinik bulgular ve seyir
- Temel göstergeler (Tablo 6): kısıtlı oral alım hacmi; sınırlı gıda çeşitliliği; sınırlı doku çeşitliliği (püre, yumuşak, çözünebilir gıda tercihi); uzamış yemek süresi (>30 dk, çocuğu beslemeye çalışma >2 saat/gün); yemek sırasında hırçınlık veya sorunlu davranış; ailede yeme alışkanlıklarıyla ilgili stres (s.666).
- Çocuk ve ailenin yaşam kalitesini olumsuz etkiler; yemek süreleri uzadığı için oyun ve ebeveynin diğer aktivitelerine ayrılan zaman kısıtlanır (s.666).
Tedavi
- Davranışsal beslenme terapisi, oral duyusal-motor teknikler ve çevresel modifikasyonlar uygulanır; tedavi davranışsal sorunlarla birlikte oral motor/duyusal güçlükleri de ele almalıdır (s.664, 670).