Özellik	Değer
tags	kavram
ad-tr	İmmünsüpresyon durumunda kutanöz reaksiyonlar — ilaç reaksiyonları ve graft versus host hastalığı
ad-en	Cutaneous reactions in the immunosuppressed patient
tus-onceligi	yüksek
guncelleme	2026-10-26
kaynaklar	Nelson - Bölüm 30 Deri

İmmünsüpresyon Durumunda Kutanöz Reaksiyonlar

⚠️ “İmmünsüprese olan hastalarda ayırıcı tanıda ilaç reaksiyonları, enfeksiyöz etiyolojiler ve graft versus host hastalığı (GVHH) ayırıcı tanıda yer alır; kutanöz ve histolojik benzerlikler kafa karıştırıcı olabilir.” (Nelson - Bölüm 30 Deri, Bölüm 664.1)

İlaç reaksiyonları

[!tip] “İlaç reaksiyonlarının çoğunluğu hafif morbilliform veya klinik önemi az olan ekzantematöz erüpsiyonlardır.”
[!warning] “Şüpheli ilaçların belirlenmesi, bağışıklık sistemi baskılanmış hastalarda çoklu ilaç kullanımı nedeniyle zor olabilir.”
“Şüpheli ilaçların belirlenmesinde yardımcı olabilecek özellikler arasında maruziyete bağlı döküntünün başlangıcı, dağılım ve yayılma karakteri, ilişkili semptomlar ve laboratuvar verileri bulunur.”
[!tip] “İlaç döküntüleri maruziyetten 7-10 gün sonra görülmeye başlar, periferik olarak yayılır; kaşıntı ve daha seyrek olarak ateş, artralji ve Lenfadenopati ile ilişkilidir.”
[!warning] “Eozinofili, ilaç döküntüsü teşhisini destekleyebilir, ancak kemik iliği süpresyonu olması durumunda görülmeyebilir.”
“Penisilinler, sülfa ilaçları, Sefalosporinler, non-steroidal antienflamatuar ilaçlar, antikonvülzanlar ve aminoglikozitler yaygın suçlulardır.”
[!tip] “Suçlu ajanın kullanımına devam edilmesine rağmen ilaç erüpsiyonları düzelebilir veya daha ciddi tutulumla ilerleyebilir.”
[!warning] “Dikkatli bir ilaç öyküsü, tüm zorunlu olmayan, şüpheli ilaçların kesilmesi veya farklı sınıftaki ilaçlarla değiştirilmesi ve kaşıntının yumuşatıcılar, topikal steroidler, antihistaminikler ve kaşıntı gidericiler ile tedavisi gereklidir.”
[!warning] “Her ne kadar GVHH ileri dönemlerde karakteristik histopatolojik bulgulara sahip olsa da, deri biyopsisi ilaç erüpsiyonlarını viral döküntüden ayırmada nadiren yararlıdır.”

Graft versus host hastalığı (GVHH)

“GVHH ateş, mukozit, ishal ve hepatit gibi karakteristik ekstrakutanöz özellikler ile olarak florid kutanöz ekspresyona sahip olabilir.”
“Akut veya kronik olabilir.”

Akut GVHH

[!tip] “Histo-uyumluluk farklılıklarına bağlı olarak hematopoetik kök hücre nakillerinin %20-70’inde görülür.”
“Genellikle bölgesel başlayıp yaygınlaşan, özgün olmayan eritematöz maküloapapüler (morbilliform) döküntüsü nedeniyle ilaç reaksiyonu veya enfeksiyöz ekzantem ile karıştırılabilir.”
[!tip] “Akut GVHH düşündüren özellikler arasında ateş, mukozit, ishal ve hepatit sayılabilir.”