Kategori: Dil ve Konuşma · Tür: hastalık
Özet
İşitme kaybı olan çocuklarda artikülasyon, rezonans, ses perdesi, ses şiddeti ve dil sorunları görülür. Fonolojik Bozukluk kaybın derecesine bağlıdır; konuşma genizsi algılanan karma tip rezonans bozukluğu gösterebilir. İleri derece kayıpta ses şiddeti uygunsuz yüksek veya düşük olur, çok ince ses kullanılabilir; sözcük dağarcığı ve cümle uzunluğu kısıtlı, dil gelişimi geridir. Erken müdahale, koklear implant veya işitme cihazı ve terapi önerilir.
Bölümlerdeki özetler
- İşitme kaybı olan çocuklarda artikülasyon, rezonans, ses perdesi/şiddeti ve dil sorunları görülür; erken müdahale, koklear implant veya işitme cihazı ve terapi önerilir. (Dil ve Konuşma › Çocukluk Çağı Konuşma Bozuklukları; s.653)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Etiyoloji ve patogenez
- İşitme konuşma gelişimi için önkoşuldur; artikülasyon becerileri kaybın derecesine, cihazlandırma yaşına, alınan eğitime, cihaz türüne (işitme cihazı/koklear implant) ve cihazın gün içi kullanım süresine bağlı değişir (s.653).
Klinik bulgular ve seyir
- İşitme kaybı yalnızca konuşma seslerini değil rezonansı da etkiler; velofarengeal bölgenin hangi seslerde kapanacağı bilinmediğinden karma (mixed) tip rezonans sorunu olur: velum kapanması gereken seslerde açık, /m, n/ gibi seslerde kapalı kalabilir, genizsi algılanan konuşma ortaya çıkar (s.653).
- Kaybın derecesine bağlı olarak dil sorunları (sözcük dağarcığı, cümle uzunluğu, ek kullanımı) görülebilir (s.653).
- İleri derece kayıpta ses yüksekliği ve perdesi ayarlanamaz; uygunsuz biçimde yüksek veya düşük sesle ya da çok ince sesle konuşabilirler (s.653).
- Sosyal, psikolojik veya akademik sorunlar eşlik edebilir (s.653).
Tanı
- Konuşma anlaşılırlığı, kaybın derecesi, cihazlandırma yaşı, eğitim, cihaz türü ve kullanım süresi dikkate alınarak dil ve konuşma terapisti tarafından etraflıca değerlendirilmelidir (s.653).
- Sözcük dağarcığı, kaç kelimelik cümle kurduğu ve eklerin doğru kullanımı rutin kontrol edilmeli, gerekirse terapiye başlanmalıdır (s.653).
- Dil gelişim geriliği ve düşük fonetik dağarcığı olan çocuklar mutlaka odyolojik muayeneye yönlendirilmelidir (s.653).
Tedavi
- Koklear implant protokolüne uygun çocuklara implant sonrası dinleme eğitimi önerilir; uygun olmayanlara işitme cihazı önerilir ve cihazlandırmanın arkasında da eğitim şarttır (s.653).