Eşanlamlılar: Büyüme Geriliği, Failure to Thrive, Gecikmiş Puberte, Kistik Fibrozis İlişkili Büyüme Geriliği ve Gecikmiş Puberte
Kategori: Sosyal Pediatri · Tür: hastalık
Özet
Standart büyüme eğrilerine göre beklenenin altında büyümedir (failure to thrive); en sık neden yetersiz kalori alımıdır. Ölçütler: boya göre ağırlık <5. persentil, yaşa göre ağırlık <3. persentil veya önceki persentilden 2 major persentil düşüş, VKİ <5. persentil. Önce ağırlık, aylar sonra boy, sonra baş çevresi etkilenir; boy kısalığı ve puberte gecikmesi eşlik edebilir. Kistik fibrozisteki büyüme ve puberte geriliği yetersiz kalori alımı, malabsorpsiyon, kronik inflamasyon/enfeksiyon, glukokortikoid kullanımı ve esansiyel yağ asidi eksikliğine bağlıdır; primer endokrin hastalıktan çok kronik hastalık etkisidir. Tanı tekrarlayan ölçümler ve beslenme öyküsüyle konur; ayırıcı tanıda Büyüme Hormonu Eksikliği, tiroid disfonksiyonu, çölyak ve inflamatuar bağırsak hastalığı vardır. Tedavi nedene yöneliktir ve ailenin beslenme konusunda desteklenmesini içerir.
Bölümlerdeki özetler
- Standart büyüme eğrilerine göre beklenenin altında büyüme (failure to thrive); en sık neden yetersiz kalori alımı. Tanı tekrarlayan ölçümler ve beslenme öyküsüyle konur, tedavi nedene yöneliktir ve ailenin beslenme konusunda desteklenmesini içerir. (Sosyal Pediatri › Büyüme Ve Büyümenin Değerlendirilmesi; s.119, s.120)
- KF’de yetersiz kalori alımı, malabsorbsiyon, kronik inflamasyon/enfeksiyon, glukokortikoid kullanımı ve esansiyel yağ asidi eksikliğine bağlı gelişen büyüme ve puberte geriliğidir; primer endokrin hastalıktan çok kronik hastalık etkisidir. Tedavi etiyolojiye yöneliktir. (Göğüs Hastalıkları › Kistik Fibrozis Ve Endokrin Sistem; s.3030)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Tanım ve sınıflama
- Yetersiz büyüme (failure to thrive, FTT): belirli bir dönemde standart büyüme eğrilerine göre çocuğun beklenenin altında büyümesi (s.119)
- Ölçütler: boya göre ağırlığın <5. persentil, yaşa göre ağırlığın <3. persentil, düzenli izlenen çocukta önceki persentile göre >2 major persentil düşme veya VKİ <5. persentil (s.119)
- Ardışık iki kontrolde yetersiz kilo alımı ya da hiç alınmaması duraklama işareti sayılır (s.119)
- Sağlıklı çocuklarda iki major persentili aşmayan yukarı/aşağı yer değiştirmeler görülebilir, yaşamın ilk 2 yılından sonra persentil kaymaları da olabilir; ancak persentil eğrilerinde 2 büyük persentil sapması büyümede duraklama işaretidir (ilk kez görülen 25. persentildeki çocuk normal sayılabilir, önceden 50. persentilde olan çocukta yetersiz tartı düşünülür) (s.114, s.118, s.119)
- Boya göre ağırlık z skoru <-2 olan çocuk zayıf; yaşa göre boy z skoru <-2 olan çocuk kısa boylu kabul edilir (s.119)
Epidemiyoloji
- Sıklığı tam bilinmez; düşük sosyoekonomik düzeydeki çocuklarda daha fazladır (s.119)
- Birinci basamağa başvuran çocuklarda sıklık %5-10, hastaneye başvuranlarda %3-5 bildirilmiştir (s.119)
- Hayatın ilk 3 yaşında büyüme duraklaması/kilo alamama daha sık rastlanan klinik durumdur; sıklık tanı kriterine, topluma ve hekim duyarlılığına göre değişir (s.119)
- Çocukların yalnızca %5’i yılda 4 cm’den az büyür; <4 cm/yıl büyüyenler boy kısalığı ve kronik hastalık açısından araştırılmalıdır (s.119)