Özellik	Değer
tags	kavram
ad-tr	Yenidoğanda mekanik ventilasyon modları ve sürfaktan yerine koyma tedavisi
ad-en	Mechanical ventilation modes and surfactant replacement therapy in the newborn
tus-onceligi	yüksek
guncelleme	2026-10-26
kaynaklar	Nelson - Bölüm 11 Fetus ve Yenidoğan

Yenidoğanda Mekanik Ventilasyon ve Sürfaktan Tedavisi

Nelson - Bölüm 11 Fetus ve Yenidoğan, Bölüm 122.3 devamı (kitap s.934-936).

Mekanik ventilasyon endikasyonları

“Mekanik Ventilasyon için makul solunum yetmezliği ölçütleri:”

#	Ölçüt
1	Arteriyel kan pH’ı < 7,20
2	PaCO₂ ≥ 60 mmHg
3	5-10 cmH₂O FiO₂ altında %40-70 O₂ konsantrasyonunda SaO₂ < %90 olması
4	Israrcı veya şiddetli apne

[!tip] “Mekanik ventilasyonun amacı, akciğer hasarına veya oksijen toksisitesine neden olmadan oksijenasyonu ve ventilasyonu iyileştirmektir.”
“Arteriyel kan gazı (ABG) değerlerinin kabul edilebilir aralıkları kurumlar arasında önemli ölçüde farklılık gösterir, ancak genellikle PaO₂ 50-70 mmHg, PaCO₂ 45-65 mmHg (İntraventriküler Kanama riskinin daha düşük olduğu ilk birkaç günden sonra daha yüksek değerler) ve pH 7,20-7,35 aralığında değişir.”

Ventilatör ayarları

“Mekanik ventilasyon sırasında, PaO₂ veya ortalama hava yolu basıncının arttırılması oksijenasyonu iyileştirir. Ortalama hava yolu basıncı, tepe inspiratuar basıncı (PIP), inspiryum süresi, ventilatör hızını veya pozitif ekspirasyon sonu basıncını (PEEP) yükselterek arttırılabilir.”
[!warning] “Basınçtaki ayarlamalar genellikle en etkilidir. Bununla birlikte, aşırı yüksek PEEP venöz geri dönüşü engelleyerek kardiyak debiyi ve O₂ sunumunu azaltabilir.”
[!tip] “RDS’li bebekler için mekanik ventilasyon daima uygun PEEP içermelidir. Genellikle 4-6 cmH₂O basıncında PEEP seviyeleri güvenli ve etkilidir.”
“Karbondioksit (CO₂) atılması, didal hacim (inspiryum süresi ve PIP’e bağlı olarak) ve solunum hızının çarpımından oluşan dakika ventilasyonu ile belirlenir.”
[!tip] “RDS’de ortaya çıkan akciğer patolojisinin homojen olması nedeniyle, yüksek hız (≥ 60 soluk/dk), düşük tidal hacim (4-6 ml/kg) stratejisi hem yüksek hem düşük tidal hacim (> 60 soluk/dk) veya düşük (genellikle 30-40 soluk/dk) soluk oranlarını (ve sırasıyla düşük ve yüksek tidal hacimler) karşılaştıran meta analizler, yüksek ventilasyon hızı stratejisinin daha az hava kaçağına ve sağkalım oranında artış eğilimine yol açtığını ortaya koymuştur.”
[!warning] “Yüksek solunum hızları kullanıldığında, hava hapsi ve uygunsuz PEEP’i önlemek için yeterli ekspiratuar süreye izin verilmelidir.”

Mekanik ventilasyon modları

Mod	Özellik
Senkronize aralıklı mekanik ventilasyon (SIMV)	“Zaman döngülü, basınç sınırlı, sürekli akışlı ventilatörler tarafından sağlanan geleneksel ventilasyon yaygın kullanılan ilk yöntemdir.”“Basınç sınırlı SIMV ile belirli bir dakikada belirlenen bir hızda ayarlanmış bir PIP hastanın kendi nefeslerle senkronize olarak iletilir.”
Basınç destek nefesleri	“Ayarlanan hızın üzerindeki nefesler için ETT yoluyla spontan solunum ile ilişkili direncin üstesinden gelmeye yardımcı olmak için basınç destek nefesleri (PEEP’in 8-10 cmH₂O üzerinde) sağlanır.”
Basınç sınırlı ventilasyonda	“iletilen tidal hacim, solunum komplyansı ile doğru orantılıdır.” > [!warning] “Sürfaktan replasman tedavisi ile hızlı komplyans değişiklikleri olduğu için tidal hacim ve PIP’de uygun ayarlamalara dikkat etmek gerekir.”
Hacim hedefli ventilasyon	> [!tip] “Belirli bir tidal hacim ayarlanır ve bunu iletmek için gereken PIP solunum komplyansı ile ters orantılıdır.”“Diğer hacim hedefli ventilasyon modları, ayarlanmış tidal hacmi sağlamak için en düşük etkili PIP’i hesaplar.”“Kanıtlar, hacim hedefli ventilasyonun daha az hava kaçağı ile sonuçlandığını ve BPD’den sağ kalımı iyileştirebileceğini düşündürmektedir.”
Yüksek frekanslı ventilasyon (HFV)	“daha küçük tidal hacimleri ve daha yüksek hızları (300-1.200 soluk/dk veya 5-20 Hz) kullanarak istenen alveoler ventilasyona ulaşır.” > [!tip] “HFV, konvansiyonel ventilasyona yanıt vermeyen ciddi RDS, interstisyel amfizem, tekrarlayan ‣ veya ‣ pnömonisi olan hastalarda CO₂’nin atılmasını ve oksijenlenmenin iyileştirilmesini sağlayabilir.”“Yüksek frekanslı salınımlı (osilasyonel) ventilasyon (HFOV) ve yüksek frekanslı jet ventilasyon (HFJV) en sık kullanılan yöntemlerdir.” > [!warning] “HFOV BPD’yi azaltabilir, ancak etkisi muhtemelen azdır.”“Her iki HFV yöntemi RDS’li bebekleri tedavi etmek için ilk ventilasyon stratejisi olarak kullanıldığında geleneksel ventilasyona kıyasla genellikle avantaj sağlamaz.”

İzin verilebilir (permisif) hiperkapni ve hipoksiden korunma

“İzin verilebilir hiperkapni, ventilatör ilişkili akciğer hasarını sınırlamaya yönelik bir stratejidir. İzin verilebilir hiperkapni, nCPAP veya mekanik ventilasyon sırasında uygulanabilir, ancak sonuçları önemli ölçüde etkilediği gösterilmemiştir.”
[!warning] “Hiperoksi, erken doğmuş bebeklerde akciğer hasarına katkıda bulunabilir. Bununla birlikte, daha yüksek bir oksijen satürasyon aralığına (%91-95) kıyasla daha düşük bir hedef oksijen satürasyon aralığı (%85-89) kullanılması mortaliteyi artırır; BPD, BPD/ölüm, körlük veya nörogelişimsel sorun oranlarını değiştirmez.”